Foto: ahotu.com
Keshe Almatyda Almaty Half Marathon ótti. Bul jarysqa 40-tan astam elden 10 myńǵa jýyq adam tirkelgen. Baǵdarlamada ádettegidei jartylai marafon (21,1 km), 10 km qashyqtyǵy, skandinaviialyq júris jáne komandalyq estafeta bar. Osy shara kezinde eki qazaqstandyq kóz jumdy. Dárigerler ómirin saqtap qala almaǵan eki júgirýshiniń de oqiǵasy bir saǵat ishinde bolǵan. Osy oraida Ult.kz tilshisi Marathon kezinde qaitys bolǵan qazaqstandyqtardy anyqtap kórdi.
Keshegi Almaty Half Marathon barysynda qaitys bolǵan eki azamat — 84 jastaǵy Akkoian Rsaliev pen 21 jastaǵy Nurbol Ahmadi.
«Ekeýi de jartylai marafon (21,1 km) qashyqtyǵyn júgirip ótip jatqan jáne jarysqa turaqty túrde qatysyp júrgen jandar», — dep habarlaidy «Smelost byt pervym» qory.
Aldyn ala málimet boiynsha, eki azamattyń ólimine ókpe arteriiasynyń tromboemboliiasy men júrek jetkiliksizdigi sebep bolýy múmkin. Alaida naqty sebebin sot-meditsinalyq saraptama anyqtaidy.
Elimizde sońǵy jyldary buqaralyq jarystar tanymal bola tústi. Oǵan kásipqoilar da, áýesqoilar da qatysady. Mundai jarystarǵa qatysý aldynda tolyq meditsinalyq tekseristen ótýdi kóbi elemei jatady. Biz osyǵan deiin osyndai sharalarda densaýlyǵy kúrt syr berip, mezgilsiz qaitys bolǵandardy hronologiiasyn tizbektep kórdik.
2017 jyly Mańǵystaý marafony aiasynda 50 shaqyrymdyq velosherýge qatysqan 34 jastaǵy Saian Kenshimbaev qaitys boldy. Onyń jaqyndarynyń aitýynsha, marqum kásibi sportshy bolmaǵan.
2018 jylǵy Almaty marafonynda stýdent Maksim Korolev qaitys boldy. Ol máre syzyǵyna bir blokpen ǵana jetken joq. Dál osy jyly Almatyda qysqy ashyq birinshilik ótip, qyrǵyzstandyq 14 jasar oqýshy bessaiys kezinde qaitys bolǵan.
2019 jyly Adrenaline Nomad Race ekstremaldy jarysynyń qatysýshysy Dáýlet Beisembaev qashyqtyqtyń alǵashqy shaqyrymynda qaitys boldy. Kenet densaýlyǵy syr bergen sportshyny dárigerler qutqara almaǵan.
2022 jyly Almaty marafony kezinde «Samruk Energy» AQ direktorlar keńesiniń múshesi Rústem Sadyqov qaitys boldy. Oǵan der kezinde júrek-ókpe reanimatsiiasy jasalǵanymen, aman alyp qalý múmkin bolmaǵan.
2023 jyly Almaty oblysynda ótken Tengri Ultra ekstremaldy jarysynda Rýslan Joldybaev qaitys boldy. Márege birneshe metr qalǵanda aýyryp qalǵan 41 jastaǵy qatysýshyny qutqarý múmkin bolmaǵan.
Aita keteiik, Almatyda ótken jartylai marafon kezinde eki qatysýshynyń qaza tabýy – aýyr ári erekshe nazar aýdarýdy qajet etetin jaǵdai. Bul týraly Týrizm jáne sport ministri Erbol Myrzabosynov málimdep, qaza tapqan azamattardyń jaqyndaryna kóńil aitty.
«Jergilikti atqarýshy organdar ótkizetin mundai sharalarǵa talapty kúsheitemiz. Buqaralyq sport qaýipsiz ári kásibi deńgeide uiymdastyrylýy tiis. Týrizm jáne sport ministrligi bul baǵytta naqty usynystar ázirlep, tiisti qurylymdarǵa joldaidy», – dedi ministr.
Saraptama barysynda qatysýshylardyń densaýlyǵy, jarysty uiymdastyrý tártibi, meditsinalyq qamtamasyz etý deńgeii men qaýipsizdik reglamenti jan-jaqty qarastyrylady. Osy oraida, dáriger Maira Alpysqyzy marafonǵa qatysý úshin densaýlyqty tolyq tekseristen ótkizý keregin atap ótti.
«Marafonǵa qatysar aldynda terapevtke baryp, beiindi dárigerlerge joldama alyp, olardyń usynymdaryn oryndaý kerek. Uzaq qashyqtyqqa júgirýdi josparlap otyrǵanyńyzdy dárigerge eskertý qajet. Qatysýshy óz jaǵdaiyn qadaǵalaǵany jón. Sýyq tiiý, syrqattaný, ýlaný anyqtalsa, júgirýge qatyspaǵan abzal. Sonymen qatar, shara aldynda jaqsy uiyqtap, tynyǵý qajet. Jarys aldyndaǵy túni alkogol ishimdikterin paidalanýǵa múldem tyiym salynady. Júrek, búirek, qan qysymy bárin teksertip, olardyń jarysqa qatysýǵa jaramdy ekenine senimdi bolý kerek», – deidi Maira Alpysqyzy.
Iá, marafondy tolyq júgirip shyǵý árkimniń qolynan kele bermeidi. Mamandardyń aitýynsha, oǵan kem degende jarty jyl daiyndalý kerek. Qazirgi tańda «áýesqoilardy marafonǵa úsh aida daiyndaimyn» deitin baǵdarlamalar kóp. Munyń bári adamnyń organizmine, densaýlyǵyna, tamaqtanýyna bailanysty. Marafon degen kópshilikpen birge jolǵa shyǵyp, belgilengen qashyqtyqty jai júgirip ótý emes. Marafonda júgirý aǵzaǵa aýyr júkteme túsiredi. Kez kelgen adamnyń júregi mundai aýyrtpalyqty kótere bermeidi.
Aqbota Musabekqyzy
