
COVID-19 احۋالى ٶرشۋٸنە بايلانىستى دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ (ددۇ) باس ديرەكتورى تەدروس گەبرەيەسۋس مەلٸمدەمە جاسادى. ول باي ەلدەردٸ ۆاكتسينانى كەدەي ەلدەرمەن بٶلٸسۋگە شاقىردى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" بۇۇ-نىڭ جاڭالىقتار ورتالىعىنا سٸلتەمە جاساي وتىرىپ.
«10 اپتادان بەرٸ ازايعان ٶلٸم كٶرسەتكٸشٸ قايتا ٶسۋدە. بٸزگە ەلەمنٸڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸنەن اۋرۋحانالاردىڭ قايتادان تولىپ جاتقانى تۋرالى حابارلار تٷسۋدە. ۆيرۋستىڭ Delta نۇسقاسى جۇقتىرۋ جاعدايلارى مەن ٶلٸم سانىنىڭ ٶرشۋٸنە ەكەلۋدە», - دەدٸ تەدروس جەنەۆاداعى بريفينگتە.
Delta شتامى
قازٸرگٸ كەزدە Delta ەلەمنٸڭ 104 ەلٸندە انىقتالعان. ددسۇ باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ول ەلەم بويىنشا ەڭ كٶپ تارالعان نۇسقاعا اينالماق.
«ۆاكتسينامەن قامتۋ تٶمەن ەلدەردەگٸ احۋال قيىن. Delta جەنە باسقا نۇسقالار مۇنداي ەلدەردە جۇقتىرۋدىڭ قاۋٸپتٸ تولقىنىن تۋدىرىپ, اۋرۋحاناعا تٷسۋ مەن ٶلٸمنٸڭ جوعارى كٶرسەتكٸشتەرٸنە ەكەلەدٸ», - دەپ اتاپ ٶتتٸ ددسۇ-نىڭ باسشىسى.
ونىڭ ايتۋىنشا, تٸپتٸ الدىڭعى تولقىندا ٶزدەرٸنٸڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەلەرٸنٸڭ ارقاسىندا ينفەكتسييانىڭ ماسشتابتى ٶرشۋٸن الدىن العان ەلدەردٸڭ ٶزدەرٸ بٷگٸنگٸ كٷنٸ پاندەمييا ەپيتسەنترٸندە قالىپ وتىر.
ددسۇ-نىڭ باس ديرەكتورى تەك قانا ۆاكتسينانىڭ كٶمەگٸمەن داعدارىستان شىعا المايتىمىزدى مويىندادى, الايدا, ونىڭ ايتۋىنشا, ۆاكتسينالاۋ – ۆيرۋسپەن كٷرەستەگٸ قولدا بار قۇرالداردىڭ ەڭ تيٸمدٸسٸ.
«بٸز بٷگٸن قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى تٶتەنشە جاعدايدىڭ ٶرشۋٸن باستان كەشۋدەمٸز. ول, ٶز كەزەگٸندە, ادامداردىڭ ٶمٸرٸنە, ولاردىڭ تٸرشٸلٸك ەتۋ قۇرالدارىنا جەنە ەلەم ەكونوميكاسىن قايتا قالپىنا كەلتٸرۋگە ودان سايىن قاۋٸپ تٶندٸرٸپ وتىر», - دەدٸ ددسۇ-نىڭ ٶكٸلٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, احۋال ۆاكتسينا قورى از جەرلەردە ناشار, دەگەنمەن پاندەمييا ەش قاي جەردە بٸتكەن جوق. «قازٸرگٸ ۇجىمدىق ستراتەگييا مەنٸڭ ەسٸمە ورمان ٶرتٸمەن كٷرەسۋشٸ ٶرت سٶندٸرۋ كومانداسىن سالادى. سۋ قۇيۋ ارقىلى بٸر جەردەگٸ الاۋدى اۋىزدىقتاۋعا بولادى, بٸراق باسقا جەردە وت لاۋلاپ تۇرسا, شوقتار جان-جاققا تاراپ, قايتادان قورقىنىشتى جالىنعا اينالادى», - دەدٸ تەدروس.
ۆاكتسينالاردىڭ بٸركەلكٸ بٶلٸنبەۋٸ
ددسۇ-نىڭ باس ديرەكتورى ۆاكتسينالاردىڭ بٸركەلكٸ جەنە ەدٸل بٶلٸنبەي جاتقانى تۋرالى ەسكە سالدى. كەيبٸر ەلدەر مەن ٶڭٸرلەر ميلليونداعان بۋستەرلٸك دوزالارعا تاپسىرىس بەرٸپ جاتسا, كەيبٸر ەلدەردە ۆاكتسينا مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر مەن قاۋٸپ-قاتەر توبىنداعى ادامداردى ۆاكتسينالاۋعا جەتپەي جاتىر.
«Moderna مەن Pfizer حالىقتىڭ بٸراز بٶلٸگٸ ۆاكتسينا العان ەلدەرگە بۋستەرلەر رەتٸندە ۆاكتسينا تاسىمالداۋدىڭ ورنىنا كٷشتەرٸن پرەپاراتتى COVAX جٷيەسٸنە جٸبەرۋگە جۇمساۋىنا بولاتىن ەدٸ», - دەدٸ تەدروس.
AstraZeneca ەلەم بويىنشا ٶندٸرٸستٸ كٷشەيتۋدە
ددسۇ باسشىسى بارلىق فارماتسەۆتيكالىق كومپانييالاردى ٶزدەرٸنٸڭ ليتسەنزييالارى, نوۋ-حاۋ جەنە تەحنولوگييالارىمەن بٶلٸسۋگە شاقىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, AstraZeneca وسىنداي قادامعا بارعان – ەلەم بويىنشا ۆاكتسيناسىن ليتسەنزييالاپ, ونىڭ ٶندٸرٸسٸن كٷشەيتتٸ. ول ەۋروپا, ٷندٸستان جەنە كورەيا رەسپۋبليكاسىنان باسقا ددسۇ تٶتەنشە جاعدايلاردا قولدانۋعا ارنالعان ۆاكتسينالار قاتارىنا جاپونييا مەن اۋستراليياداعى تاعى ەكٸ ٶندٸرٸس كٷشٸن قوستى. وسىلايشا, ليتسەنزييالىق كەلٸسٸمنٸڭ ەسكەرٸلۋٸمەن, AstraZeneca ۆاكتسيناسىن ٶندٸرەتٸن ەلدەردٸڭ قاتارى بەسكە دەيٸن ٶستٸ.
«باسقا ٶندٸرۋشٸلەر مۇنى ٷلگٸ ەتۋٸ كەرەك», - دەدٸ تەدروس. ول كٷندەلٸكتٸ مىڭداعان ادامداردىڭ ٶلٸپ جاتقانىن ەسكە سالىپ, وسى سەبەپتٸ كەدەي ەلدەر تۇرعىندارىن ۆاكتسينالاۋدى 2023-2024 جىلدارعا قالدىرماۋ كەرەك ەكەنٸن ايتتى.