وبلىستىق ەكٸمدٸكتە ٶڭٸر باسشىسىنىڭ ورىنباسارى باعدات مانزوروۆتىڭ تٶراعالىعىمەن قىسقى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق بارىسىن, يەسٸز ەلەكتر جابدىقتارىن ەسەپكە قويۋ جەنە كوممۋنالدىق جابدىقتاردى ٶتكٸزٸپ بەرۋ, كٶپقاباتتى تۇرعىن ٷيلەردٸ قايتا جاڭعىرتۋ, كەزەكتە تۇرعاندار بويىنشا بٸرىڭعاي رەسپۋبليكالىق بازاعا ەنگٸزٸلگەن مەلٸمەتتەردٸ تٷزەتۋ, تاعى دا باسقا ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ پىسىقتاعان سەلەكتورلىق جيىن ٶتتٸ. وعان وبلىستىق مەكەمە باسشىلارى مەن اۋدان جەنە قالا ەكٸمدەرٸنٸڭ ورىنباسارلارى قاتىستى.
جينالىستىڭ العاشقى بايانداماسىن وبلىستىق ەنەرگەتيكا, تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى باعلان تەنەكەنوۆ جاسادى.
باياندامادا ايتىلعانداي, بيىلعى 2019 – 2020 جىلعى قىسقى جىلىتۋ ماۋسىمىنا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 8,1 ملرد. تەڭگە بٶلٸنگەن. قىستان قىسىلماي شىعۋ ٷشٸن بيۋدجەتتٸك مەكەمەلەردٸ جىلىتۋعا 25,1 ملن. توننا سۇيىق وتىن, 25 مىڭ توننا كٶمٸر, 4 مىڭ توننا پەللەت وتىنىن دايىنداۋ قاجەت. قازٸر بيۋدجەتتٸك مەكەمەلەرگە كٶمٸردٸڭ 67 پايىزى, پەللەت وتىنىنىڭ 61 پايىزى جەتكٸزٸلگەن. ٶكٸنٸشكە قاراي, كەيبٸر اۋدانداردا سۇيىق وتىندى جەتكٸزۋ جۇمىسى اقساپ تۇر. وبلىستاعى سۇيىق وتىنمەن جىلىتىلاتىن 537 بٸلٸم مەكەمەسٸنٸڭ 39-نا ەلٸ كٷنگە سۇيىق وتىن جەتكٸزٸلمەسە, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى بويىنشا سۇيىق وتىننىڭ 17 پايىزى عانا تاسىلعان.
جەكە تۇرعىن ٷيلەر ٷشٸن بيىل 1,4 ملن. توننا كٶمٸر تاسىمالدانۋى كەرەك. قازٸرگٸ تاڭدا 728,4 توننا كٶمٸر دايىندالعان. ٶكٸنٸشكە قاراي, كەيٸنگٸ بٸر ايدا كٶمٸردٸڭ جەكە ساتىلىم باعاسى 700-800 تەڭگە قىمباتتاپ كەتكەن. قازٸر قاراجىرا كٶمٸرٸنٸڭ تونناسى 14000 تەڭگە, شۇباركٶل كٶمٸرٸ 13500 تەڭگەدەن ساتىلىپ جاتىر. كٶمٸر باعاسى الداعى ۋاقىتتا دا كٶتەرٸلٸپ كەتۋٸ مٷمكٸن. وسىنداي قيىندىق بولماۋى ٷشٸن وبلىستىق ەنەرگەتيكا, تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى باسقارماسى «قازاقستان تەمٸرجولى» اق-مەن تاسىمال قىزمەتٸن تۇراقتى باعادا ۇستاۋ, باسقا دا تاسىمالداۋشى مەكەمەلەر مەن كٶمٸر ساتاتىن تۇيىق يەلەرٸمەن كٶمٸر باعاسىن ورىنسىز قىمباتتاتپاۋ تۋرالى جۇمىس ٸستەۋدە.
جىلۋمەن جابدىقتاۋ جٷيەلەرٸن جٶندەۋ جۇمىسى دا ٶز دەڭگەيٸندە اتقارىلۋدا. دەسە دە, 511 ملن. تەڭگە قارجى بٶلٸنگەن قاپشاعاي قالاسىنداعى جىلۋ جەلٸلەرٸن قايتا جٶندەۋ جۇمىسى تەندەردٸڭ كەشٸگٸپ جارييالانۋى, كەلٸسٸمشارتتىڭ كەشٸگۋٸ سيياقتى سەبەپتەرگە بايلانىستى ۋاقىتىندا بٸتپەي قالۋى مٷمكٸن. ال وبلىستا يەسٸز جەنە كوممۋنالدىق مەنشٸكتەگٸ ەلەكتر جەلٸلەرٸن ەسەپكە الۋ بارىسىندا نەتيجەلٸ جۇمىس ٸستەلۋدە. باسقارما باسشىسىنىڭ ەسەبٸنە سٷيەنسەك, وبلىستا 317,2 كم. يەسٸز ەلەكتر جەلٸسٸ بار. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق كودەكسٸندە يەسٸز ەلەكتر جەلٸلەرٸن سول ٶڭٸردەگٸ اتقارۋشى ورگانداردىڭ ٶتٸنٸشٸمەن مەملەكەتتٸك تٸركەۋگە الۋ قاراستىرىلعان. الايدا بٷگٸن دە يەسٸز ەلەكتر جابدىقتارىن مەملەكەتتٸك تٸركەۋگە الۋ جۇمىسى اقساپ تۇر.
ايتا كەتەرلٸگٸ, الماتى وبلىسىندا 3566 كٶپقاباتتى تۇرعىن ٷي بار. ونىڭ 1898-نە جٶندەۋ جۇمىسى جٷرگٸزٸلۋٸ كەرەك. ٶتكەن جىلدارى مەملەكەتتٸك باعدارلاما اياسىندا 169 تۇرعىن ٷيگە جٶندەۋ جۇمىسى جٷرگٸزٸلگەن. جٶندەۋدەن ٶتكەن تۇرعىن ٷي يەلەرٸنٸڭ قاراجاتىن قايتارۋ جۇمىستارى دا تۇراقتى جٷرگٸزٸلۋدە. ٶكٸنٸشكە قاراي, بٸردە-بٸر تۇرعىن ٷيگە جٶندەۋ جۇمىسىن جٷرگٸزبەگەن اۋداندار دا بار. جينالىستا ول اۋدانداردىڭ اتى اتالىپ, الداعى ۋاقىتتا بۇل جۇمىستى شيراتۋ كەرەكتٸگٸ ايتىلدى. تاعى بٸر ايتا كەتەرلٸگٸ, بٸرنەشە جىلدىڭ الدىندا تۇرعىن ٷيلەرگە جٶندەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ بويىنشا وبلىستا 24 جوبانىڭ سمەتالىق قۇجاتتاماسى جاسالعان. الايدا بۇل جوبالارعا دەر كەزٸندە باعدارلاما اياسىندا قارجى بٶلٸنبەگەندٸكتەن ۋاقىت مەرزٸمٸ ٶتٸپ كەتٸپتٸ. سوندىقتان اۋدان-قالا ەكٸمدەرٸنە وسى جوبالاردىڭ قۇجاتتارىن قايتا كٶتەرٸپ, مەملەكەتتٸك «ساتىپ الۋ تۋرالى» زاڭنىڭ 39-بابى, 3 تارماعى, 3 تارماقشاسىنا سەيكەس جوبانى قايتالاي ۇسىنۋ كەرەكتٸگٸ تاپسىرىلدى.
بٷگٸندە وبلىستا 48448 ازامات تۇرعىن ٷي الۋ كەزەگٸندە تۇر. ونىڭ 42212-سٸ عانا بازاعا ەنگٸزٸلگەن. 12813 ازاماتتىڭ قۇجاتتارى دۇرىس ەمەس, ستاتۋسى راستالماعان, جەكەباسىندا نەمەسە وتباسى مٷشەلەرٸندە تۇرعىن ٷيدٸڭ بولۋى, تابىستىڭ اسىپ كەتۋٸ سيياقتى سەبەپتەرٸ انىقتالعان. وسىعان وراي, اۋدان-قالا باسشىلارىنا 16 قازانعا دەيٸن تۇرعىن ٷي كەزەگٸنە تۇرۋعا شارتى تولىق ازاماتتاردىڭ تٸزٸمٸن تولىقتاپ بەرۋ تاپسىرىلدى. ودان ارى اۋىزسۋ مەن جابدىقتاۋ, تاعى دا باسقا مەسەلەلەر كٶتەرٸلدٸ.
ەڭ باستىسى, بۇل جيىندا قىسقى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق مەسەلەسٸ باستى تاقىرىپ رەتٸندە قارالدى. ونىڭ بٷگٸنگٸ جاعدايى تۋرالى جوعارىدا جازدىق. دەسە دە, جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق جۇمىسىنىڭ اياقتالۋىنا ەلٸ دە ۋاقىت بار ەكەنٸن ەسكەرسەك, قىستان قىسىلماي شىعاتىنىمىز انىق. تٸكەلەي بايلانىس ارقىلى باعدات سايلانبايۇلىنا جەكە-جەكە ەسەپ بەرگەن باسقارما بىسشىلارى مەن اۋدان-قالا ەكٸمدەرٸ ورىنباسارلارىنىڭ كەمشٸلٸكتەردٸ تولىعىمەن شەشەتٸنٸ جايلى ەسەبٸ سەنٸمٸمٸزدٸ سەرپٸلتتٸ.
قاجەت انداس
