الماتىدا ٶتكەن رەفەرەندۋم كەزٸندە سونشالىقتى زاڭبۇزۋشىلىق تٸركەلگەن جوق, داۋىس بەرۋدٸ ۇيىمداستىرۋ ايتارلىقتاي جاقسارعانىن بايقادىق. جازۋشى, ەكونوميست ەرٸ قوعام قايراتكەرٸ بەكنۇر قيسىقوۆ وسىلاي دەپ وتىر. ول تەۋەلسٸز باقىلاۋشىلاردى وقىتىپ, ٶزٸ دە قالاداعى داۋىس بەرۋ بارىسىن باقىلاپتى.
ونىڭ ايتۋىنشا, رەفەرەندۋمدى باقىلاۋعا قازاقستان بويىنشا «حالىق ٷنٸ» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنەن دايىندىقتان ٶتكەن ەرٸكتٸلەر ەكەن.
«بٷكٸل قازاقستان بويىنشا بٸزدٸڭ كواليتسييا مەن باستاما اياسىندا شامامەن ەكٸ مىڭداي ادام بايقاۋشى رەتٸندە قاتىستى. بۇلار اقشا ٷشٸن ەمەس, ٶز ەركٸمەن كەلگەن جاستار بولاتىن. سەبەبٸ ولار ەل ٶمٸرٸندەگٸ وسى ماڭىزدى كەزەڭگە قاتىسقىسى كەلدٸ. بٸز ولارعا ترەنينگر ٶتكٸزٸپ, بايقاۋ ەرەجەلەرٸ مەن قۇقىقتىق نورمالاردى تٷسٸندٸردٸك. نەتيجەسٸندە ولار جەتكٸلٸكتٸ جوعارى دايىندىق پەن كەسٸبيلٸك دەڭگەيٸن كٶرسەتتٸ», – دەدٸ بەكنۇر قيسىقوۆ.
ول ەلدٸڭ ەر ٶڭٸرٸندە سايلاۋشىلاردىڭ قاتىسۋ بەلسەندٸلٸگٸ ايتارلىقتاي ايىرماشىلىق كٶرسەتكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. كەيبٸر وبلىستا ول 87–90%-عا دەيٸن جەتسە, الماتىدا شامامەن 33% بولعان.
«العاش قاراعاندا 33% از بولىپ كٶرٸنۋٸ مٷمكٸن. بٸراق قالانىڭ ٷلكەن ەكەنٸن دە ەسكەرۋ كەرەك: مۇندا ادامدار موبيلدٸ ەرٸ ساياسي پروتسەستەرگە كٶزقاراسى باسقاشا بولۋى مٷمكٸن. سوندىقتان الماتى ٷشٸن بۇل كٶرسەتكٸش تە ماڭىزدى دەپ ايتۋعا بولادى», – دەپ تٷسٸندٸردٸ.
بەكنۇر قيسىقوۆتىڭ ايتۋىنشا, باقىلاۋشىلار جەكەلەگەن داۋلى جاعدايلاردى تٸركەگەن. كٶبٸنە ولار ۋچاسكەدەگٸ ونلاين-ترانسلياتسييالار, بيۋللەتەندەردٸ سۋرەتكە تٷسٸرۋ نەمەسە داۋىس بەرەتٸن كٷنٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ٷگٸت جازۋ سيياقتى نەرسەلەر بولعان.
«قازٸر بلوگەرلەر مەن ەلەۋمەتتٸك جەلٸنٸڭ بەلسەندٸلەرٸ كەيدە ۋچاسكەنٸڭ ٶزٸندە ٶز پوزيتسيياسىن بٸلدٸرۋگە تىرىسادى. كەيبٸر ادامدار بيۋللەتەندٸ سۋرەتكە تٷسٸرٸپ, ينتەرنەتكە جارييالاعان جاعدايلار بولدى, الايدا بۇعان تىيىم سالىنعان. سونداي-اق ونلاين-ترانسلياتسييالار بويىنشا دا داۋلار تۋىندادى: زاڭدا بۇل ناقتى جازىلماعانىمەن, مۇنداي ەرەكەت داۋىس بەرۋ قۇپيياسىنا كەدەرگٸ كەلتٸرۋٸ مٷمكٸن دەگەن ەرەجە بار. سوندىقتان وسى مەسەلەلەر تٶڭٸرەگٸندە بٸراز كەلٸسپەۋشٸلٸك بولدى», – دەيدٸ ول.
بەكنۇر قيسىقوۆتىڭ سٶزٸنشە, الماتىدا باقىلاۋشىلار بيۋللەتەندەردٸ جاپپاي تاستاۋ سيياقتى ەلەۋلٸ زاڭبۇزۋشىلىقتى تٸركەمەگەن. سايلاۋدى ۇيىمداستىرۋ جاعى جەتٸلٸپ كەلە جاتىر.
«الدىڭعى ناۋقانمەن سالىستىرساق, ۇيىمداستىرۋ دەڭگەيٸ ارتقان. ۋچاسكەلەردە اقپاراتتىق ستەندتەر, بايلانىس دەرەكتەرٸ, سحەمالار, جەشٸكتەردٸڭ ورنالاسۋى - بەرٸ ستاندارتقا ساي رەسٸمدەلگەن. تٸپتٸ ماتەريالداردىڭ گەومەتريياسى مەن ورنالاستىرىلۋى سيياقتى ۇساق-تٷيەككە دەيٸن كەسٸبي جاسالعان. جالپى العاندا, داۋىس بەرۋ تىنىش ٶتتٸ», – دەپ قوستى بەكنۇر قيسىقوۆ.
