اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى نەگٸزگٸ مەسەلەلەردٸ اشىق تالقىلاۋ ماقساتىندا تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدى شارۋالارمەن كەزدەستٸ. ولاردى جەكە-جەكە تىڭداپ, ۇسىنىس-پٸكٸرلەرٸن ەسكەردٸ. باسقوسۋ بارىسىندا اعىن سۋ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸنەن تۋىندايتىن پروبلەمالار, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن سۋبسيدييالاۋ مەن نەسيەلەندٸرۋ, جەر مەسەلەسٸ, مينەرالدى تىڭايتقىشتى ۋاقىتىلى جەتكٸزۋ, ماقتانىڭ ناقتى باعاسىنىڭ بەلگٸلەنۋٸ جان-جاقتى تالقىلاندى. سونداي-اق ۆەتەرينارييا سالاسىنا رەفورما جٷرگٸزٸپ, دەربەس باسقارما رەتٸندە دامىتۋدى ۇسىندى.
شارۋالاردى الاڭداتقان مەسەلەلەردٸڭ ەشقايسىسى نازاردان تىس قالعان جوق. ولاردىڭ تالابىن مۇقييات تىڭداعان تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدى ەربٸر مەسەلەگە جٸتٸ نازار اۋداراتىنىن جەتكٸزدٸ. جاۋاپتىلارعا بٸرقاتار ماڭىزدى مٸندەتتەر جٷكتەدٸ. ماقتا باعاسىنىڭ بەلگٸلەنۋٸنە وراي ٸرٸ زاۋىت يەلەرٸمەن كەلٸسٸمگە كەلۋگە كٸرٸستٸ.
«اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاجەتتٸ اعىن سۋ مەسەلەسٸ شەشۋدە كەشەندٸ شارالار قابىلدانعان. بٷگٸن سالاداعى قيىندىقتارمەن بەتپە-بەت كەلٸپ وتىرعان شارۋالاردىڭ ٷنٸنە قۇلاق تٷرٸپ, ارىز-شاعىمدارىڭىز بەن ۇسىنىس-تٸلەكتەرٸڭٸزدٸ تىڭداپ, ولاردىڭ شەشۋ جولدارىن قاراستىرۋ ٷشٸن جينالىپ وتىرمىز. مەسەلەلەر بەلگٸلەنگەن تەرتٸپ پەن زاڭ اياسىندا شەشٸلەدٸ», – دەدٸ دارحان ساتىبالدى.
شيتتi ماقتا – توقىما ٶنەركەسiبi, ماي ٶڭدەۋ, گيدروليز, حيمييا جەنە باسقا دا سالالارى ٷشiن قاجەتتi شيكiزات. ەلٸمٸز بويىنشا ماقتا ٶسٸرەتٸن بٸردەن-بٸر ٶڭٸر سانالاتىن تٷركٸستان وبلىسىندا ماقتا سالاسى نەگٸزٸنەن ەكسپورتقا باعىتتالعان. سوندىقتان باعا ساياساتى دا سىرتقى نارىقتاعى ٶنٸمگە سۇرانىس نەگٸزٸندە قالىپتاسادى. جىل سايىن ٶڭٸردە 70 مىڭ تونناداي ماقتا تالشىعى ٶڭدەلسە, ٸشكٸ نارىقتاعى سۇرانىس 20 مىڭ توننا. ٶڭٸردە ٶندٸرٸلەتٸن ماقتا تالشىعىنىڭ جوعارى سۇرىپتارى تٷركييا, رەسەي مەن ەۋروپاعا ەكسپورتتالادى. ماقتا داقىلىن ٶسٸرۋ ٷشٸن تىڭايتقىشتارعا مەملەكەت تاراپىنان سۋبسيدييا بەرٸلەدٸ.
وبلىس ەكٸمٸ ونىڭ دەر كەزٸندە بەرٸلۋٸن قاتاڭ قاداعالاۋدى تاپسىردى. سونىمەن بٸرگە, بولاشاقتا ماقتانى وبلىس اۋاماعىندا ٶڭدەيتٸن ٶندٸرٸس ورىندارىن اشۋ جولدارىن قاراستىرۋدى جٷكتەدٸ. باسقوسۋدا شارۋالاردىڭ مەسەلەلەرٸن شەشۋگە اتسالىساتىن ارنايى قاۋىمداستىق قۇرىپ, جەر داۋلارىنا قاتىستى كوميسسييا قۇرۋ جايلى ايتىلدى. ونىڭ قۇرامىنا ديقاندار كٸرەدٸ.
50-دەن استام شارۋانى تىڭداعان ايماق باسشىسى ەكٸمدٸك تاراپىنان اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸن قولداۋعا باعىتتالعان ٸس-شارالاردىڭ كەزەڭ-كەزەڭٸمەن جٷرگٸزٸلەتٸنٸن قاپەرگە سالدى. جەنە سىندارلى ديالوگ ورناتۋ ارقىلى ورتاق مەسەلەلەردٸ بٸرلەسٸپ شەشەتٸندٸگٸن ايتىپ, اۋداندارداعى حالىقپەن كەزدەسۋ كەزدەرٸندە شارۋالارمەن بٸرگە ورتاق مەسەلەلەردٸ بٸرلەسٸپ قارايتىنىن جەتكٸزدٸ.
