بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى زەينەتاقى جيناعىن الۋ كەزٸندە جەكە تابىس سالىعىن تٶلەۋ تەرتٸبٸن تٷسٸندٸرٸپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات» قوردىڭ باسپاسٶز ورتالىعىنا سٸلتەمە جاساپ.
«سالىمشىنىڭ جەكە زەينەتاقى شوتىنا تٷسكەن كەزدە زەينەتاقى جارنالارىنا جەكە تابىس سالىعى (جتس) سالىنبايدى. سالىق زەينەتاقى جيناقتارى تٶلەمٸن العان كەزدە سالىنادى. بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمدەرٸنٸڭ سوماسىنا سالىق سالۋ تەرتٸبٸن ايقىنداۋ ماقساتىندا سالىق كودەكسٸ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ تۋرالى زاڭناماسىنا سەيكەس بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸنەن جەكە تابىس سالىعىن ەسەپتەۋ, ۇستاپ قالۋ جەنە تٶلەۋ ەرەكشەلٸكتەرٸ» كٶرسەتٸلگەن 351-1-بابىمەن تولىقتىرىلدى», دەلٸنگەن حابارلامادا.
سالىق كودەكسٸنە سەيكەس, بجزق سالىق اگەنتٸ رەتٸندە زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ تۋرالى زاڭعا سەيكەس ەسەپتەلگەن بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸن الۋشىنىڭ جەنە (نەمەسە) ۋەكٸلەتتٸ وپەراتوردىڭ بانك شوتىنا اۋدارعان كەزدە جتس ەسەپتەيدٸ. جتس بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸنٸڭ سوماسىنا سالىق كودەكسٸنٸڭ 320-بابىندا بەلگٸلەنگەن مٶلشەرلەمەلەردٸ (10%) قولدانۋ ارقىلى ەسەپتەلەدٸ.
«بجزق سالىق كودەكسٸنٸڭ 351-1-بابىنىڭ 2-تارماعىنا سەيكەس سالىمشى تاڭداپ العان, كەلەسٸ ەكٸ تەسٸلدٸڭ بٸرٸ بويىنشا جەكە تابىس سالىعىنىڭ سوماسىن ۇستاپ قالۋدى جەنە مەملەكەتتٸك بيۋدجەتكە اۋدارۋدى جٷرگٸزەدٸ:
1) سالىق كودەكسٸنٸڭ 351-بابىندا كٶزدەلگەن تەرتٸپپەن بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸن جٷزەگە اسىرۋ كٷنٸنەن كەشٸكتٸرمەي, بٸر-اق رەت;
2) زەينەتكە شىققان كەزدە ون التى جىلدان اسپايتىن مەرزٸم ٸشٸندە اي سايىن تەڭ ٷلەستەرمەن (بجزق بەلگٸلەگەن زەينەتاقى تٶلەمدەرٸ كەستەسٸ بويىنشا).
سالىمشىنىڭ جتس تٶلەۋ تەسٸلٸن تاڭداۋ جٶنٸندەگٸ شەشٸمٸ ونىڭ ۋەكٸلەتتٸ وپەراتورعا بەرگەن ٶتٸنٸشٸندە كٶرسەتٸلۋٸ تيٸس», دەلٸنگەن حابارلامادا.
سالىمشى جتس-تى بٸر-اق رەت ۇستاپ قالۋ تۋرالى ٶتٸنٸش بەرگەن جاعدايدا بجزق بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸن جٷزەگە اسىرعان كەزدە جتس-تى بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸ سوماسىنان بٸردەن ۇستاپ قالادى.
مىسالى:
سالىمشىنىڭ جزش-سىنداعى زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ سوماسى = 8 500 000 تەڭگە
زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ەڭ از جەتكٸلٸكتٸلٸك شەگٸ = 3 500 000 تەڭگە
بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸنە قولجەتٸمدٸ سوما= 8 500 000 - 3 500 000 = 5 000 000 تەڭگە
بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸ تٷرٸندەگٸ ەسەپتەلگەن تابىس = 5 000 000 تەڭگە
ۇستاپ قالىناتىن جەنە بيۋدجەتكە اۋدارىلاتىن جتس سوماسى= 5 000 000*10%= 500 000 تەڭگە
تٶلەم كٶزٸنەن ۇستالعان جتس شەگەرٸلگەن بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸ تٷرٸندەگٸ تابىس سوماسى= 5 000 000 – 500 000 = 4 500 000 تەڭگە.
«سالىمشى جتس-تى اي سايىن تەڭ ٷلەستەرمەن ۇستاپ قالۋ تۋرالى ٶتٸنٸش بەرگەن كەزدە بجزق بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸن جٷزەگە اسىرۋ كەزٸندە جتس سوماسىن ۇستاماي, مەملەكەتتٸك بيۋدجەتكە اۋدارماي ەسەپتەيتٸن بولادى. ەسەپتەلگەن جتس-تى ۇستاپ قالۋ جەنە اۋدارۋ جەكە تۇلعا زەينەتاقى جاسىنا جەتكەن كەزدە بجزق بەلگٸلەگەن زەينەتاقى تٶلەمدەرٸ كەستەسٸ بويىنشا ون التى جىلدان اسپايتىن مەرزٸم ٸشٸندە تەڭ ٷلەستەرمەن جٷزەگە اسىرىلادى», دەلٸنگەن حابارلامادا.
قوردىڭ مەلٸمدەۋٸنشە, ەگەر سالىمشى بٸرٸنشٸ تەسٸل – جتس-تى دەرەۋ تولىق كٶلەمدە تٶلەۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداسا, وندا ول ٶتٸنٸشتە الۋعا بولاتىن سومانى 10% مٶلشەرٸندەگٸ جتس-تى شەگەرە وتىرىپ كٶرسەتۋٸ تيٸس. ەگەر سالىمشى جتس تٶلەۋ مەرزٸمٸن ۇزارتۋدى پايدالانۋ تۋرالى ەكٸنشٸ تەسٸلدٸ تاڭداعان بولسا, وندا ول ٶتٸنٸشتە الۋعا سۇرانىس جاسالعان سومانى جتس-تى شەگەرۋسٸز كٶرسەتۋٸ قاجەت.
بجزق بەرەتٸن ٷزٸندٸ كٶشٸرمەدە سالىمشىعا ىڭعايلى جەنە ٶز بەتٸنشە تاڭداۋ جاساۋ ٷشٸن ەكٸ سوما دا كٶرسەتٸلگەن. سالىمشى كٶرسەتەتٸن, الۋعا بولاتىن سوما بجزق-دان ونىڭ ۋەكٸلەتتٸ وپەراتوردا اشىلعان ارنايى شوتىنا تٷسەدٸ.
