بىلتىرعى سۋ تاسقىنىنىڭ سالدارى ساباق بولدى ما?

بىلتىرعى سۋ تاسقىنىنىڭ سالدارى ساباق بولدى ما?
فوتو: qazdauiri.kz

بىلتىر ەلٸمٸزدٸڭ كٶپ بٶلٸگٸن قارعىن سۋ باسىپ, مىڭداعان تۇرعىن ٷي-جايى, دٷنيە-مٷلكٸنەن ايرىلعان. بولجام بويىنشا سۋ تاسقىنىنان جالپى سومماسى 300 ملرد. تەڭگە شىعىن كەلگەن. قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جولمارت توقاەۆ ٶتكەن جىلعى سۋ تاسقىنىن "كٶلەمٸ جاعىنان سوڭعى 80 جىلداعى ەڭ ٸرٸ تابيعي اپات" دەپ اتادى. بيىل قۇزىرلى مەكەمەلەر كٶكتەمدە بولاتىن قىزىل سۋعا دايىن ەكەندەرٸن ايتىپ وتىر. ال ٶڭٸرلەردٸ ارالاپ, حالىقتىڭ جاعدايىمەن تانىسقان دەپۋتاتتار Ult.kz تٸلشٸسٸنە ايماقتارداعى قارعىن سۋدىڭ الدىن الۋعا دايىندىق تۋرالى ەڭگٸمەلەپ بەردٸ.

باتىس قازاقستان وبلىسى تۋماسى, مەجٸلٸس دەپۋتاتى نارتاي سەرسەنعاليەۆتىڭ  پٸكٸرٸنشە "مۇنداي سۋ تاسقىنى بۇرىن سوڭدى بولماعان" دەپ اقتالۋدى ەندٸ حالىق كٶتەرمەيدٸ, سوندىقتان دا اپاتتىڭ الدىن الۋ شاراسىن جاساۋ كەرەك. 

«ەرتەڭگە كٷنٸ سان سوعىپ وتىرعاننان گٶرٸ تيٸستٸ شارانى قازٸر قابىلداۋىمىز قاجەت. مەن ارنايى قۇجاتتاردىڭ بارلىعىن الدىم. بارلىق ەكٸمدەر ساباق الدى نە المادى دەپ ناقتى ايتا المايمىن. دەيتۇرعانمەن دە ساباق العانىن, يە الماعانىن تابيعي اپاتتىڭ كٶلەمٸنە قاراپ باعا بەرگەننەن گٶرٸ, الدىن الا ەرەكەت جاساسا عوي دەگەن ويىم بار», -دەيدٸ ول تٸلشٸمٸزگە.


دەپۋتات بيىلعى جىلى دا عايىپتان تايىپ بىلتىرعىداي ٷلكەن سۋ اپاتى بولسا بٸزدٸڭ وبلىستار دايىن با, جوق پا دەگەن مەسەلە ەلٸ اشىق كٷيدە قالىپ وتىر دەپ ەسەپتەيدٸ.

«ٶيتكەنٸ تيٸستٸ بٶلٸنگەن قاراجاتتاردى كٶردٸك جەنە مەن ٷكٸمەت ٶكٸلدەرٸنە ناقتى سۇراق قويعانمىن. جىلدا سول عوي, بٸزدە كٶكتەمگٸ سۋ تاسقىنىمەن كٷرەسكە قاراجات بٶلٸنەدٸ جەنە ونىڭ سالدارىمەن كٷرەسۋگە قاراجات بٶلٸنەدٸ. مەن كٷرەسكە قاراجات بٶلٸپ, بار كٷشٸمٸزدٸ سول كٷرەسكە جۇمسايىق دەيمٸن. سالدارىنا بٶلٸپ قويامىز قۇددى بٸر سول اقشانى بٸرەۋ يگەرۋٸ كەرەك سيياقتى. سۋ باسقان قالپى قاراپ وتىرامىز با, جوق پا دەگەن مەسەلە بار», -دەيدٸ ن. سەرسەنعاليەۆ.


ول ەلدە ٸرٸ كٶلەمدە سۋ تاسقىنى بولۋىنىڭ بٸر سەبەبٸ تيٸستٸ مينيسترلٸك پەن جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى بيلٸك اراسىندا جٷيەلٸ جۇمىستىڭ بولماۋى دەپ وتىر.

سونىمەن قاتار دەپۋتات جايىق ٶزەنٸنٸڭ جايىلمالارىندا سۋ الىپ كەتكەن ساياجايلاردىڭ مەسەلەسٸن, باسقا جەرگە كٶشۋگە قارسى شىعىپ, اتا قونىسىن تاستاعىسى كەلمەگەن تۇرعىندارعا تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ مەسەلەسٸن قوزعادى. سونداي-اق ول قورا-قوپسىلارعا قاتىستى سۇراقتاردى شەشە العاندارىن ايتتى. 

«باتىس قازاقستان وبلىسى ەكٸمٸ ناريمان تٶرەعاليۇلىمەن سٶيلەسە وتىرىپ, مىنانداي شەشٸمگە كەلدٸك: حالىق كەلٸسەتٸن بولسا بارلىق اۋلالاردى تيپتٸك جوسپارعا كٸرگٸزٸپ, وبلىس بيۋدجەتٸ ەسەبٸنەن قاڭىلتىردى قويايىق تا, قورشاپ بەرەيٸكشٸ دەدٸك. سول مەسەلەنٸ شەشتٸك. ەكٸنشٸ مەسەلە, بىتىر 1 شٸلدەگە دەيٸن ازاماتتار ەسكٸ ٷيلەرٸن بۇزۋلارى كەرەك بولدى. بٸراق بٸز اۋىلداعى حالىقتىڭ بارلىعى مال ۇستايدى, شٶپ قورا, مال قورا كەرەك, حالىقتىڭ تٷگٸ قالعان جوق دەدٸك. سوندىقتان دا بٸز تيٸستٸ كوميسسييامەن سٶيلەسە وتىرىپ, بيىلعى جىلدىڭ 1 شٸلدەسٸنە دەيٸن بٸر جىلعا "وتسروچكا" جاساتتىق. ياعني بيىلعى 1 شٸلدەگە دەيٸن ولار ەسكٸ ٷيلەرٸمەن قورا-قوپسىلارىن بۇزىپ الىپ, ٶزدەرٸنٸڭ جاڭا ٷيلەرٸنە جاڭ قورا-قوپسى سالىپ الۋعا مٷمكٸندٸگٸ بار. الدىڭعى قۇرىلىس ماتەريالدارى ٶزٸگنٸڭ مەنشٸگٸ بولىپ قالدى», -دەدٸ ول.

سەرسەنبٸ كٷنٸ مەجٸلٸس وتىرىسىندا دەپۋتات ەلنۇر بەيسەنباەۆ ٷكٸمەتكە دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى. ول بٸرنەشە جىل بۇرىن ەكٸمدٸك قۇزٸرەتٸنەن الىنىپ بەسەكەلەستٸك ورتاعا بەرٸلگەن كوممۋنالدىق قىزمەتتەردٸڭ وسى كٷنگە دەيٸن ناۋقانشىلىقپەن ٸسكە اسىپ كەلگەنٸن ايتتى. ونىڭ سٶزٸنشە بىلتىر ەلٸمٸزدٸ بولعان الاپات سۋ تاسقىنى كەزٸندە جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدٸكتەردە نە بٸر تەحنيكا, تٸپتٸ قاراپايىم قۇرال-سايماندار بولماعان. سونىڭ سالدارىنان تاسقىننىڭ الدىن-الۋ جۇمىستارى ەلسٸز ۇيىمداستىرىلدى. 
«نەتيجەسٸندە قانشاما ەلدٸ مەكەن سۋ استىندا قالدى. وسى وقيعادان سوڭ بٸز ٷكٸمەتكە جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاننىڭ كوممۋنالدىق-شارۋاشىلىق ساياساتىن رەتكە كەلتٸرۋ بويىنشا ناقتى ۇسىنىستارىمىزدى جولدادىق. قازٸر ٶڭٸرگە دەپۋتاتتار بارعان سايىن, بٸرٸنشٸ كەزەكتە كٶتەرٸلەتٸن مەسەلە – ەكٸمدەردٸڭ قاراۋىندا قاجەتتٸ كوممۋنالدىق رەسۋرستاردىڭ بولماۋى. بۇل رەتتە, كەز كەلگەن اپاتتىق جاعداي, ەلەۋمەتتٸك مەسەلە ورىن السا, تاياقتىڭ ۇشى بٸرٸنشٸ كەزەكتە ەكٸمدەرگە تيەتٸنٸن بٸلەمٸز. شىنتۋايتىندا, قالا جەنە اۋدان ەكٸمدەرٸنٸڭ قۇزىرىندا بٸلٸم سالاسىنا دا, دەنساۋلىق سالاسىنا دا ىقپال ەتۋ تەتٸكتەرٸ قالماعان», – دەدٸ دەپۋتات.

ال Ult.kz تٸلشٸسٸنە سۇحبات بەرگەن مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەرمۇرات باپي 2025 جىلدىڭ كٶكتەمٸ تىنىش ٶتەتٸنٸنە سەنەدٸ.

«بٸزگە تٷسٸپ جاتقان اقپارات بويىنشا قازٸردٸڭ ٶزٸندە قانداي اڭعارلار مەن قاي جاقتان قانداي كٶلەمدە سۋ كەلۋ قاۋٸپٸ بار ەكەندٸگٸ تۋرالى سۋ تاسقىنىنىڭ كارتالارى جاسالىپ جاتىر. بىلتىرعىعا قاراعاندا قازٸر كٷنٸبۇرىن دايىندىقتار جاسالىپ جاتىر. قار قالىڭ ەمەس. بٸراق قىستىڭ ورتاسى جاڭا بولدى. بىلتىرعىنىڭ ساباعىن بيىل الاتىن شىعارمىز», -دەيدٸ ول.


جامبىل وبلىسىنان بٸر مانداتتى جٷيە بويىنشا سايلانعان دەپۋتات مۇقاش ەسكەندٸروۆ تٸلشٸمٸزگە ٶڭٸردەگٸ كٶكتەمگە دايىندىق تۋرالى ايتتى.

«بٸز ٶڭٸرلەرگە بارعاندا جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ٶكٸلدەرٸمەن جاعدايدى ٶزٸمٸز دە كٶردٸك. مەن ٶزٸم جامبىل وبلىسىنان بولعاننان كەيٸن قازٸردٸڭ ٶزٸندە سۋ قويمالارى مەن ٶزەندەردە سۋ كٶپ. جەرگٸلٸكتٸ ورگاندار ٶزەن ارنالارىن تازالاپ كٶكتەمگە دايىندىق جۇمىستارىن جٷرگٸزٸپ جاتقانىن كٶردٸم. ٶزٸم جامبىل وبلىسىن ارالاپ كٶرگەندٸكتەن ايتا الامىن, قازٸر دايىندىق جۇمىستارى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. مەن ٶزٸم سۋ رەسۋرستارى جەنە يرريگاتسييا مينيسترٸمەن دە كەزدەستٸم بارلىعى ٶز جۇمىستارىن جٷرگٸزٸپ جاتىر دەگەن اقپارات بار. سوندىقتان مەنٸڭ ويىمشا ەرتەرەك قامدانعاننان كەيٸن, بەرٸ دۇرىس بولادى دەپ ويلايمىن», - دەيدٸ مەجٸلٸسمەن.


مۇقاش ەسكەندٸروۆ ەزٸرگە جامبىل وبلىسى تۇرعىندارىنان سۋ تاسقىنىنا بايلانىستى ەشقانداي شاعىم تٷسە قويماعانىن جەتكٸزدٸ.

سۋ رەسۋرستارى جەنە يرريگاتسييا مينيسترلٸگٸ ٶكٸلدەرٸنٸڭ بەرگەن مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا سۋ تاسقىنىنا دايىندىق كەزٸندە ەلٸمٸزدٸڭ 16 ٶڭٸرٸندە جالپى ۇزىندىعى 584 شاقىرىم بولاتىن 400-گە جۋىق بٶگەت جٶندەلدٸ. سونداي-اق, 6 وبلىستىڭ 84 ەلدٸ مەكەنٸندە قورعانىس بٶگەتتەرٸ مەن گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستاردى سالۋ, رەكونسترۋكتسييالاۋ جەنە قالپىنا كەلتٸرۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. بۇل اقمولا, اقتٶبە, باتىس قازاقستان, پاۆلودار, سولتٷستٸك قازاقستان جەنە قوستاناي وبلىستارى.

«بۇل 359 مىڭ ادامنىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», -دەپ وتىر اتالعان مينيسترلٸكتٸڭ رەسمي ٶكٸلٸ مٶلدٸر ەبدۋاليەۆا.


بۇدان بٶلەك, مامانداردىڭ ايتۋى بويىنشا قازاقستاننىڭ باتىسىنداعى ەكٸ ٸرٸ سۋ قويماسى ۇزاق جىلدان سوڭ العاش رەت جٶندەلٸپتٸ, سۋ رەسۋرستارى جەنە يرريگاتسييا مينيسترلٸگٸ سۋ تاسقىنىنا دايىندىق اياسىندا 1502 گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستى تەكسەرٸپ, قازاقستان مەن رەسەي سۋ تاسقىنى كەزەڭٸندە اقپارات الماسۋ جٶنٸندە كەلٸسٸمگە كەلگەن. سونىمەن بٸرگە جاپون ساراپشىلارى قازاقستاننىڭ 4 وبلىسىنداعى 13 گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستى زەرتتەدٸ جەنە قازاقستاندا سۋ تاسقىنىن بولجاۋ مەن مودەلدەۋگە ارنالعان 2 جٷيە ەزٸرلەنٸپ جاتقان كٶرٸنەدٸ.

سۋ رەسۋرستارى جەنە يرريگاتسييا مينيسترلٸگٸنٸڭ رەسمي ٶكٸلٸ مٶلدٸر ەبدۋاليەۆا اقپان ايىنىڭ باسىندا قازگيدرومەت سۋ تاسقىنى بويىنشا الدىن الا بولجام بەرەتٸنٸن, ودان كەيٸن سۋ قويمالارىنان سۋ جٸبەرۋ كٶلەمٸ قوسىمشا رەتتەلەتٸنٸن ايتىپ وتىر.

«ال, ەلٸمٸزدٸڭ وڭتٷستٸك ايماقتارىنداعى سۋ قويمالارى سۋارۋ ماۋسىمىنا كەرەك سۋدى جيناۋ تەرتٸبٸندە جۇمىس ٸستەۋدە. وسىلايشا, مينيسترلٸك سۋ رەسۋرستارىن قاۋٸپسٸز باسقارۋدى قامتاماسىز ەتۋ جەنە ىقتيمال تەۋەكەلدەردٸ ازايتۋ ارقىلى سۋ تاسقىنى كەزەڭٸنە دايىندالۋ ٷشٸن بارلىق قاجەتتٸ ٸس-شارالاردى الدىن الا ورىنداپ جاتىر», -دەپ مەلٸمدەدٸ.


بىلتىرعى جىلعى جاعدايدى ساراپتاعاندا مامانداردىڭ ايتۋىنشا سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسى, شىعىس قازاقستان وبلىسى, قاراعاندى وبلىسى, اقمولا جەنە ورتالىق قازاقستان وبلىستارى سۋ تاسقىنى قاتەرٸ جوعارى ايماقتار بولىپ ەسەپتەلەدٸ.


بالجان جەڭٸسقىزى