فوتو: ronc.ru
استانادا دٷنيەجٷزٸلٸك قاتەرلٸ ٸسٸككە قارسى كٷرەس كٷنٸنە وراي باق ٶكٸلدەرٸ مەن ولاردىڭ وتباسىلارى ٷشٸن اشىق ەسٸك كٷنٸ ٶتتٸ. اتالعان شارا اياسىندا ونكو-ماممولوگييا, ونكوحيرۋرگييا, ونكوگەپاتولوگييا, ونكوگاستروەنتەرولوگييا, دياگنوستيكتەر جەنە ت.ب. سالاسىنداعى جەتەكشٸ مامانداردىڭ ٶكپە جەنە ٸش قۋىسى وبىرىن ەرتە دياگنوستيكالاۋ جەنە الدىن الۋ ٷشٸن دياگنوستيكالىق اسپاپتىق جەنە اپپاراتتىق زەرتتەۋلەردٸ (نكدز كت جەنە كٶرسەتكٸشتەر بويىنشا ۋدز) تالقىلادى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
مەديتسينالىق عىلىمي كونفەرەنتسيياعا عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتى باسقارما تٶراعاسى, مەديتسينا عىلىمىنىڭ دوكتورى جاندوس بٷركٸتباەۆ, «عىلىمي زەرتتەۋ ورتالىعى» اق باسقارما تٶراعاسىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى سانجار شەلەكەنوۆ, كلينيكالىق قىزمەت عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى باسقارما تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەدٸلبەك مۇقاجانوۆ, عىلىم, بٸلٸم جەنە ستراتەگييا ۇلتتىق عىلىمي-بٸلٸم بەرۋ ورتالىعى باسقارما تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى وكسانا شاتكوۆسكايا جەنە مەديتسينا عالىمدارى مەن باق ٶكٸلدەرٸ قاتىستى.
دٷنيەجٷزٸلٸك قاتەرلٸ ٸسٸككە قارسى كٷرەس كٷنٸ جىل سايىن 4 اقپاندا اتاپ ٶتٸلەدٸ. بۇل اۋرۋ تۋرالى اقپاراتتاندىرۋعا, ناۋقاستارعا قولداۋ كٶرسەتۋگە جەنە الدىن الۋدى ناسيحاتتاۋعا ارنالعان جاھاندىق باستاما. عزي باسقارما تٶراعاسى جاندوس بٷركٸتباەۆتىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس جٷزەگە اسىرىلعانىن جەنە عزي الدىندا تۇرعان نەگٸزگٸ مٸندەتتەردٸڭ بٸرٸ – عزي تەجٸريبەسٸ ارقىلى قازاقستاننىڭ ونكولوگييالىق قىزمەتٸن ترانسفورماتسييالاۋ بولىپ وتىر.
فوتو:gov.kz
«بٸزدٸڭ ۇلتتىق ورتالىق جوعارى مامانداندىرىلعان ونكولوگييالىق كٶمەك كٶرسەتەدٸ – كلينيكالىق تەجٸريبە, بٸلٸم جەنە عىلىم بار اكادەمييالىق ٷشتٸك. ونكولوگتاردىڭ مەديتسينالىق قاۋىمداستىعى بٸزدەن باستامانى كٷتەدٸ, اتاپ ايتقاندا, دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن جالپى ونكولوگييانى ودان ەرٸ دامىتۋ شارالارىن قابىلداۋ», – دەپ اتاپ ٶتتٸ جاندوس بٷركٸتباەۆ.
بايانداماشى رەسپۋبليكادا بارلىعى 15 ونكولوگييالىق ورتالىق پەن كٶپسالالى اۋرۋحانالاردا 5 بٶلٸمشە جۇمىس ٸستەيتٸنٸن, ەلٸمٸزدە ونكولوگييالىق كٶمەكتٸ ودان ەرٸ ٷيلەستٸرۋگە ونكولوگييالىق قىزمەت قۇرىلىمىن رەفورمالاۋ, نورماتيۆتٸك-قۇقىقتىق اكتٸلەردٸ ەزٸرلەۋ جەنە ٶڭٸرلەردٸڭ قىزمەتٸن باقىلاۋ ارقىلى قول جەتكٸزۋگە بولاتىنىن ايتتى.
«بٷگٸندە ورتالىقتا ونكولوگييالىق ناۋقاستارعا زاماناۋي كەشەندٸ ەمدەۋدٸڭ بارلىق تٷرٸ كٶرسەتٸلەدٸ. ورتالىقتا جىل سايىن 10 مىڭنان استام ناۋقاس ەم الادى. ورتالىق ماماندارى راديونۋكليدتٸ, پروتوندى, حيمي-ماقساتتى جەنە سەۋلەلٸك تەراپييانى قولدانادى. سونىمەن قاتار, عىلىمي زەرتتەۋ ورتالىعى ەرەسەكتەرگە سٷيەك كەمٸگٸن ترانسپلانتاتسييالاۋدى جٷزەگە اسىراتىن جالعىز ۇيىم. بٷيرەك پەن باۋىر ترانسپلانتاتسيياسى بويىنشا دا كٶش باستاپ كەلەمٸز. ترانسپلانتاتسييانىڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸ بٸزدٸڭ ورتالىقتا جاسالادى», – دەيدٸ جاندوس بٷركٸتباەۆ.
كونفەرەنتسييادا سٶز بولعانداي, سوڭعى 20 جىلدا ونكولوگييالىق اۋرۋلاردىڭ سانى 29,4 پايىزعا ارتقان. ۇسىنىلعان ستاتيستيكالىق مەلٸمەتتەرگە سەيكەس, ەيەلدەر ەرلەرگە قاراعاندا جيٸ اۋىرادى, بۇل سٷت بەزٸ قاتەرلٸ ٸسٸگٸنٸڭ جوعارى تارالۋىمەن تٷسٸندٸرٸلەدٸ.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, قاتەرلٸ ٸسٸك جىل سايىن جٷزدەگەن ادامنىڭ ٶمٸرٸن قيىپ, ٶلٸم-جٸتٸمنٸڭ باستى سەبەپتەرٸنٸڭ بٸرٸ بولىپ قالا بەرەدٸ. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, دەر كەزٸندە الدىن الۋ, ەرتە دياگنوستيكالاۋ جەنە تيٸمدٸ ەمدەۋ ارقىلى قاتەرلٸ ٸسٸكتەن بولاتىن ٶلٸمنٸڭ جارتىسىنا جۋىعىن بولدىرماۋعا بولادى. ونكولوگ-دەرٸگەر, ۇلتتىق عىلىمي ونكولوگييا ورتالىعى باسقارما تٶراعاسىنىڭ ستراتەگييالىق دامۋ, عىلىمي جەنە بٸلٸم بەرۋ قىزمەتٸ جٶنٸندەگٸ ورىنباسارى وكسانا شاتكوۆسكايا قازاقستاندىقتاردىڭ قانداي جامان ەدەتٸ قاتەرلٸ ٸسٸك اۋرۋىن تۋدىراتىنىن ايتىپ بەردٸ.
فوتو: kazior.online
«جالپى, ونكولوگييالىق اۋرۋلاردىڭ كٶپتەگەن سەبەپتەرٸ بار جەنە ولاردىڭ ەڭ جيٸ كەزدەسەتٸنٸ ەدەتتەرٸمٸز – سالاۋاتتى ٶمٸر سالتى, تەمەكٸ شەگۋ, الكوگول. قاتەرلٸ ٸسٸك تۋدىراتىن فاكتورلار بار. دەلەلدەر دەڭگەيٸ بار, تەمەكٸ شەگۋ 80% جاعدايدا ٶكپەنٸڭ قاتەرلٸ ٸسٸگٸ ەكەنٸن كٶرسەتكەن ٷلكەن زەرتتەۋلەر بار. بۇل قاتەرلٸ ٸسٸكتەن ەلەمدەگٸ ەربٸر ەكٸنشٸ ادام قايتىس بولادى. دٷنيە جٷزٸندە ٶلٸم-جٸتٸمنٸڭ بٸرٸنشٸ سەبەبٸ – ٶكپە ٸسٸگٸ, ال قازاقستاندا دا جاعداي وسىنداي, بٸزدە ٶكپە راگى جيٸ كەزدەسەدٸ, 80% جاعدايدا وسى ەسٸكتەن زارداپ شەگەتٸن – ەر ادامدار», – دەيدٸ وكسانا شاتكوۆسكايا.
سونداي-اق, ونىڭ ايتۋىنشا, سٷت بەزٸ جەنە جاتىر موينى وبىرى ەيەلدەر اراسىندا جيٸ كەزدەسەدٸ. قاتەرلٸ ٸسٸكتٸڭ بۇل تٷرٸن ازايتۋ ٷشٸن ەلٸمٸزدە ٶتكەن جىلى 11 جاستاعى جاسٶسپٸرٸم قىزدارعا ەكپە ەگٸلگەن.
ايتا كەتەيٸك, قازاقستاندا جىل سايىن 40 مىڭنان استام جاڭادان انىقتالعان ەرتٷرلٸ شىعۋ تەگٸ قاتەرلٸ ٸسٸك دياگنوزى تٸركەلەدٸ. جىل سايىن 12 مىڭعا جۋىق قازاقستاندىق قاتەرلٸ ٸسٸكتەن قايتىس بولادى. اۋرۋدىڭ 5 جىلدىق رەميسسييا كەزەڭٸنەن امان قالعان ناۋقاستار ونكولوگييالىق اۋرۋلارمەن اۋىراتىنداردىڭ جالپى سانىنىڭ 57,0% قۇرايدى. سوندىقتان دٷنيەجٷزٸلٸك قاتەرلٸ ٸسٸككە قارسى كٷرەس كٷنٸ ادامدارعا سالاۋاتتى ٶمٸر سالتىن ۇستانۋدى, جٷيەلٸ تٷردە مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن ٶتۋدٸ, قولجەتٸمدٸلٸك پەن دەر كەزٸندە ەمدەۋدٸڭ ماڭىزدىلىعىن ەسكە سالادى.
