Foto: ronc.ru
Astanada Dúniejúzilik qaterli isikke qarsy kúres kúnine orai BAQ ókilderi men olardyń otbasylary úshin ashyq esik kúni ótti. Atalǵan shara aiasynda onko-mammologiia, onkohirýrgiia, onkogepatologiia, onkogastroenterologiia, diagnostikter jáne t.b. salasyndaǵy jetekshi mamandardyń ókpe jáne ish qýysy obyryn erte diagnostikalaý jáne aldyn alý úshin diagnostikalyq aspaptyq jáne apparattyq zertteýlerdi (NKDZ KT jáne kórsetkishter boiynsha ÝDZ) talqylady, dep habarlaidy Ult.kz.
Meditsinalyq ǵylymi konferentsiiaǵa Ǵylymi zertteý institýty basqarma tóraǵasy, meditsina ǵylymynyń doktory Jandos Búrkitbaev, «Ǵylymi zertteý ortalyǵy» AQ basqarma tóraǵasynyń birinshi orynbasary Sanjar Shálekenov, Klinikalyq qyzmet ǵylymi-zertteý ortalyǵy basqarma tóraǵasynyń orynbasary Ádilbek Muqajanov, Ǵylym, bilim jáne strategiia ulttyq ǵylymi-bilim berý ortalyǵy basqarma tóraǵasynyń orynbasary Oksana Shatkovskaia jáne meditsina ǵalymdary men BAQ ókilderi qatysty.
Dúniejúzilik qaterli isikke qarsy kúres kúni jyl saiyn 4 aqpanda atap ótiledi. Bul aýrý týraly aqparattandyrýǵa, naýqastarǵa qoldaý kórsetýge jáne aldyn alýdy nasihattaýǵa arnalǵan jahandyq bastama. ǴZI basqarma tóraǵasy Jandos Búrkitbaevtyń aitýynsha, Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáikes júzege asyrylǵanyn jáne ǴZI aldynda turǵan negizgi mindetterdiń biri – ǴZI tájiribesi arqyly Qazaqstannyń onkologiialyq qyzmetin transformatsiialaý bolyp otyr.
Foto:gov.kz
«Bizdiń ulttyq ortalyq joǵary mamandandyrylǵan onkologiialyq kómek kórsetedi – klinikalyq tájiribe, bilim jáne ǵylym bar akademiialyq úshtik. Onkologtardyń meditsinalyq qaýymdastyǵy bizden bastamany kútedi, atap aitqanda, densaýlyq saqtaý men jalpy onkologiiany odan ári damytý sharalaryn qabyldaý», – dep atap ótti Jandos Búrkitbaev.
Baiandamashy respýblikada barlyǵy 15 onkologiialyq ortalyq pen kópsalaly aýrýhanalarda 5 bólimshe jumys isteitinin, elimizde onkologiialyq kómekti odan ári úilestirýge onkologiialyq qyzmet qurylymyn reformalaý, normativtik-quqyqtyq aktilerdi ázirleý jáne óńirlerdiń qyzmetin baqylaý arqyly qol jetkizýge bolatynyn aitty.
«Búginde ortalyqta onkologiialyq naýqastarǵa zamanaýi keshendi emdeýdiń barlyq túri kórsetiledi. Ortalyqta jyl saiyn 10 myńnan astam naýqas em alady. Ortalyq mamandary radionýklidti, protondy, himi-maqsatty jáne sáýlelik terapiiany qoldanady. Sonymen qatar, ǵylymi zertteý ortalyǵy eresekterge súiek kemigin transplantatsiialaýdy júzege asyratyn jalǵyz uiym. Búirek pen baýyr transplantatsiiasy boiynsha da kósh bastap kelemiz. Transplantatsiianyń negizgi bóligi bizdiń ortalyqta jasalady», – deidi Jandos Búrkitbaev.
Konferentsiiada sóz bolǵandai, sońǵy 20 jylda onkologiialyq aýrýlardyń sany 29,4 paiyzǵa artqan. Usynylǵan statistikalyq málimetterge sáikes, áielder erlerge qaraǵanda jii aýyrady, bul sút bezi qaterli isiginiń joǵary taralýymen túsindiriledi.
Densaýlyq saqtaý ministrliginiń málimetinshe, qaterli isik jyl saiyn júzdegen adamnyń ómirin qiyp, ólim-jitimniń basty sebepteriniń biri bolyp qala beredi. Mamandardyń aitýynsha, der kezinde aldyn alý, erte diagnostikalaý jáne tiimdi emdeý arqyly qaterli isikten bolatyn ólimniń jartysyna jýyǵyn boldyrmaýǵa bolady. Onkolog-dáriger, Ulttyq ǵylymi onkologiia ortalyǵy Basqarma tóraǵasynyń strategiialyq damý, ǵylymi jáne bilim berý qyzmeti jónindegi orynbasary Oksana Shatkovskaia qazaqstandyqtardyń qandai jaman ádeti qaterli isik aýrýyn týdyratynyn aityp berdi.
Foto: kazior.online
«Jalpy, onkologiialyq aýrýlardyń kóptegen sebepteri bar jáne olardyń eń jii kezdesetini ádetterimiz – salaýatty ómir salty, temeki shegý, alkogol. Qaterli isik týdyratyn faktorlar bar. Dálelder deńgeii bar, temeki shegý 80% jaǵdaida ókpeniń qaterli isigi ekenin kórsetken úlken zertteýler bar. Bul qaterli isikten álemdegi árbir ekinshi adam qaitys bolady. Dúnie júzinde ólim-jitimniń birinshi sebebi – ókpe isigi, al Qazaqstanda da jaǵdai osyndai, bizde ókpe ragy jii kezdesedi, 80% jaǵdaida osy ásikten zardap shegetin – er adamdar», – deidi Oksana Shatkovskaia.
Sondai-aq, onyń aitýynsha, sút bezi jáne jatyr moiny obyry áielder arasynda jii kezdesedi. Qaterli isiktiń bul túrin azaitý úshin elimizde ótken jyly 11 jastaǵy jasóspirim qyzdarǵa ekpe egilgen.
Aita keteiik, Qazaqstanda jyl saiyn 40 myńnan astam jańadan anyqtalǵan ártúrli shyǵý tegi qaterli isik diagnozy tirkeledi. Jyl saiyn 12 myńǵa jýyq qazaqstandyq qaterli isikten qaitys bolady. Aýrýdyń 5 jyldyq remissiia kezeńinen aman qalǵan naýqastar onkologiialyq aýrýlarmen aýyratyndardyń jalpy sanynyń 57,0% quraidy. Sondyqtan Dúniejúzilik qaterli isikke qarsy kúres kúni adamdarǵa salaýatty ómir saltyn ustanýdy, júieli túrde meditsinalyq tekserýden ótýdi, qoljetimdilik pen der kezinde emdeýdiń mańyzdylyǵyn eske salady.
