بٷگٸن اقيىق اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ تۋعان كٷنٸ

بٷگٸن اقيىق اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ تۋعان كٷنٸ


45 جىل عۇمىرىندا سان عاسىرعا ازىق بولارلىق مول قازىنا قالدىرعان اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆ الماتى وبلىسى رايىمبەك اۋدانى قاراساز اۋىلىندا 1931 جىلى 9 اقپاندا دٷنيەگە كەلگەن. اقىننىڭ ازان قويىپ شاقىرعان اتى — مۇحامەتقالي. بٸراق اتا-اناسى پايعامبار اتىمەن جٷرۋ اۋىر تيەدٸ دەپ سەبي كٷنٸنەن "مۇقاعالي" دەپ ەركەلەتكەن. مۇقاعاليدەن كەيٸن بٸر قىز, ٷش ۇل دٷنيەگە كەلەدٸ. وسىلاردىڭ ٸشٸندە بٸر ۇل مەن قىز سەبي كٷنٸندە شەتٸنەيدٸ.

مۇقاعاليدٸڭ ەكەسٸ سٷلەيمەن قاراپايىم شارۋا ادامى بولىپ جٷرٸپ, كەيٸن وتانداستارىمەن بٸرگە مايدانعا اتتانادى. ال اناسى ناعيمانعا اقىن اسا جاقىن بولماعان. ونى جەڭگە ەسەبٸندە كٶرگەن. بۇل وتباسىنداعى تۇڭعىش ۇلدىڭ اتا-ەجە قولىندا ٶسۋٸمەن بايلانىستى بولسا كەرەك. ٶزٸنەن كەيٸنگٸ ٸنٸلەرٸ توقتارباي مەن كٶرپەشكە ەرەكشە قامقور بولىپ, ەرتە ەسەيەدٸ.

مۇقاعالي جاستايىنان ەدەبي شىعارمالاردى سٷيٸپ وقىپ, 14-15 جاسىنان ٶلەڭ جازا باستايدى. قازاق كلاسسيكتەرٸنەن بٶلەك, ەسەنين, پۋشكين, بلوك, گەينە, گەتە, ديۋما, درايزەر, بايرون, بالزاك, شەكسپير جەنە لوندوندى سٷيٸپ وقيدى. نارىنقولداعى ورتا مەكتەپ ينتەرناتتا بٸلٸم الىپ, كەيٸن قازاق مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ فيلولوگييا فاكۋلتەتٸندە, شەت تٸلدەر ينستيتۋتىندا, كەيٸن قازمۋ-دىڭ زاڭ فاكۋلتەتٸندە وقيدى. 1973 جىلى مەسكەۋ قالاسىنداعى ماكسيم گوركيي اتىنداعى ەدەبيەت ينستيتۋتىنىڭ ستۋدەنتٸ اتانادى. بٸراق بۇل وقۋىن دا سوڭىنا دەيٸن تەمامداماي, بٸر جىلدان كەيٸن ەلگە ورالادى. ٶزٸنٸڭ ايتۋىنشا, بۇعان بالالارىنا دەگەن ساعىنىشى مەن وقۋ باعدارلاماسىنا كٶڭٸلٸنٸڭ تولماۋى سەبەپ بولعان.

ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا بٸلٸم الماۋدى جٶن كٶرگەن اقىن اۋىلدىق كەڭەس حاتشىسى, تۋعان اۋىلىندا ورىس تٸلٸ پەنٸنٸڭ مۇعالٸمٸ, اۋداندىق گازەت تٸلشٸسٸ قىزمەتٸن اتقارادى. ٶلەڭدەرٸ رەسپۋبليكالىق باسپاسٶز بەتتەرٸندە 1950 جىلدان باستاپ جارىق كٶرە باستايدى. كەيٸن ٶزٸنٸڭ شىعارماشىلىق قارىم-قابٸلەتٸنە ٷلكەن سەنٸم ارتىپ, 1962 جىلى الماتى قالاسىنا قونىس اۋدارادى. الىپ شاھارعا كەلگەن سوڭ "قازاق" راديوسىندا ديكتور, "سوتسياليستٸك قازاقستان" گازەتٸندە تٸلشٸ, "جۇلدىز", "مەدەنيەت جەنە تۇرمىس" جۋرنالىندا مەدەني قىزمەتكەر بولىپ جۇمىس ٸستەيدٸ. سونداي-اق, جازۋشىلار وداعىنىڭ پوەزييا بٶلٸمٸندە كەڭەسشٸ قىزمەتٸن اتقارادى. الماتىدا قارجىلاي قيىندىقتارعا تاپ بولعانىنا قاراماستان, وسىلايشا اقىن ەردايىم قارا ٶلەڭگە دەگەن ماحاببات وتىن تۇتاتىپ وتىردى.

مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ العاشقى جىر جيناعى 33 جاسىندا شىققان. بۇدان كەيٸن 1964-76 جىلدار ارالىعىندا سەگٸز جىر جيناعى جارىق كٶرەدٸ. بٷگٸندە اقىننان 1 000-نان استام ٶلەڭ مەن پوەما قالدى. اقىننىڭ "قىرمان باسىندا", "قويشى بالا — ەكٸتاي" ٶلەڭدەرٸ 1949 جىلى "سوۆەتتٸك شەكارا" گازەتٸندە باسىلىپ شىقتى. بۇدان كەيٸن 1951 جىلى "ٸنٸمنٸڭ ويى", "شەبەر" ٶلەڭدەرٸ "جاستىق جىرى" اتتى جيناققا ەندٸ. مۇقاعالي ماقاتاەۆ پوەما مەن پوەزييادان بٶلەك, اۋدارما دا جاساعان.