فوتو: e-auction.e-qazyna.kz
الماتىداعى ٸرٸ ساۋدا نىساندارىنىڭ بٸرٸ – «بايسات» كٶتەرمە-بٶلشەك بازارى ٷشٸنشٸ رەت اۋكتسيونعا شىعارىلدى. مەملەكەت مەنشٸگٸنە 2024 جىلى قايتارىلعان اكتيۆ باستاپقىدا 28,6 ملرد تەڭگەگە باعالانعانىمەن, ەكٸ مەرتە ساتىپ الۋشى تابىلماي, باعاسى 26,7 ملرد تەڭگەگە دەيٸن تٶمەندەدٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
قايتارىلعان اكتيۆتەردٸ باسقارۋ كومپانيياسى كەلەسٸ اۋكتسيوندى 2026 جىلدىڭ 5 اقپانىنا بەلگٸلەدٸ. بۇل جاعداي بٸر عانا بازاردىڭ تاعدىرى ەمەس. ول الماتىداعى بازارلار نارىعىندا سوڭعى جىلدارى جٷرٸپ جاتقان ٸرٸ ٶزگەرٸستەردٸڭ, مەنشٸك قايتا بٶلٸنٸسٸنٸڭ جەنە «ەسكٸ ەليتامەن» بايلانىستى اكتيۆتەردٸڭ مەملەكەتكە قايتارىلۋىنىڭ ايقىن كٶرٸنٸسٸ. وسى ورايدا Ult.kz تٸلشٸسٸ الماتى بازارلارىنىڭ كٸمگە تيەسٸلٸ ەكەنٸن انىقتاپ كٶردٸ.
«بايساتتىڭ» بۇرىنعى يەلەرٸ جەنە مەملەكەتكە ٶتۋٸ
«بايسات» بازارى بۇرىن قايرات ساتىبالدىنىڭ ۇلى باۋىرجان نۇرسۇلتاننىڭ اتىمەن بايلانىستى بولدى. 2024 جىلى پروكۋراتۋرا ارالاسۋىمەن نىسان مەملەكەت مەنشٸگٸنە ٶتتٸ. قايرات ساتىبالدى سوتقا دەيٸنگٸ تەرگەۋ بارىسىندا نەگٸزگٸ اكتيۆتەرٸن ٶز ەركٸمەن تاپسىرعان.
قازٸرگٸ تاڭدا بازاردىڭ زاڭدى يەسٸ – «بايسات كٶتەرمە-بٶلشەك ساۋدا ورتالىعى» جشس, ال ول اكتيۆتەردٸ قايتارۋ باعدارلاماسى اياسىندا ەلەكتروندى اۋكتسيون ارقىلى ساتىلۋدا. اۋكتسيوننان تٷسكەن قاراجات ارنايى مەملەكەتتٸك قورعا باعىتتالماق.
«باراحولكا»: بٸر يەسٸ جوق الىپ نارىق
فوتو: Voxpopuli.kz
الماتىداعى ەيگٸلٸ «باراحولكا» – بٸرتۇتاس مەنشٸك ەمەس. ول ەرتٷرلٸ زاڭدى تۇلعالارعا تيەسٸلٸ بٸرنەشە ٸرٸ بازارلار كەشەنٸنەن تۇرادى. ولاردىڭ قاتارىندا «ەۋرازييا», «كەنجەحان», «ياليان», «الاتاۋ» سەكٸلدٸ نىساندار بار. بۇل بازارلاردىڭ قۇرىلتايشىلارى اراسىندا ەلگە تانىمال فاميلييالار جيٸ كەزدەسەدٸ.
«كەنجەحان» ەمبەباپ بازارى سولتٷستٸك اينالما جول بويىندا ورنالاسقان. 2013 جىلدان بەرٸ يەسٸ – ەنيپا نازارباەۆا. بۇل بازار نازارباەۆتار ەۋلەتٸنٸڭ ساۋدا اكتيۆتەرٸ قاتارىندا ەلٸ دە ساقتالىپ وتىر.
«ەۋرازييا» بازارى 2022 جىلدىڭ سوڭىنان بەرٸ نىساننىڭ يەسٸ – «Eurasian LTD» جشس, ال جالعا الۋشىسى – «ەۋرازييا» جشس. قۇرىلتايشىلار قۇرامىندا كاميلا سۇلتانوۆانىڭ ەسٸمٸ اتالادى.
«ياليان» ماڭىنداعى بازارلار بۇل اۋماق وماروۆتار وتباسىمەن بايلانىستى. بٸرنەشە جشس ارقىلى باسقارىلاتىن بۇل نىساندار دا سولتٷستٸك اينالما بويىنداعى ساۋدا جٷيەسٸنٸڭ ماڭىزدى بٶلٸگٸ.
ميللياردتاعان اينالىم
ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنشا, «باراحولكانىڭ» كٷندەلٸكتٸ تاۋار اينالىمى 2–3 ملرد تەڭگەدەن كەم ەمەس. بۇل – جىلىنا جٷزدەگەن ميلليارد تەڭگە دەگەن سٶز. دٷنيەجٷزٸلٸك بانكتٸڭ دەرەگٸنە سەيكەس, 2011 جىلدىڭ ٶزٸندە بۇل نارىقتىڭ جىلدىق اينالىمى 1,7 ملرد دوللاردى قۇراعان.
وسى كٶلەمدەگٸ قارجى مەن جەر تەلٸمدەرٸ بازار اينالاسىنداعى داۋ-دامايلار مەن مەنشٸك ٷشٸن كٷرەستٸڭ نەگە توقتاماعانىن تٷسٸندٸرەدٸ.
«التىن وردا»: رەيدەرلٸك داۋلار مەن سوت پروتسەستەرٸ
فوتو: tengrinews.kz
الماتى ماڭىنداعى «التىن وردا» نارىعى دا ۇزاق جىلدار بويى داۋ ورتاسىندا. 2023–2024 جىلدارداعى دەرەككە سەيكەس, نارىقتىڭ 95 پايىزى «كومپانييا نومەر ودين» جشس-نە, ال 5 پايىزى دانييار الپيەۆكە تيەسٸلٸ.
بۇعان دەيٸن بازار بولات نازارباەۆتىڭ ىقپالىنداعى «Kurylys LTD» جشس ارقىلى باسقارىلعان. كەيٸن رەيدەرلٸك ايىپتاۋلار كٶتەرٸلٸپ, ٷلەستەردٸڭ زاڭسىز اۋىسقانى تۋرالى سوت ٸستەرٸ قوزعالدى. بٸرقاتار تۇلعالار بۇل ٸستەر بويىنشا جاۋاپقا تارتىلدى.
قازٸر نارىقتا قۇقىقتىق «تازالاۋ» جەنە جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جٷرٸپ جاتىر. بيلٸك «التىن وردانىڭ» ىقپالىن ازايتۋ ٷشٸن بالاما كٶتەرمە ورتالىقتار سالۋعا دا كٸرٸسكەن.
«زەلەنىي بازار» جەنە ٸرٸ ينۆەستورلار
فوتو: forbes.kz
الماتىداعى «جاسىل بازار» بٸر ادامنىڭ ەمەس, ينۆەستورلار كونسورتسيۋمىنىڭ مەنشٸگٸ. نەگٸزگٸ تۇلعالار – تيمۋر جەنە دينارا قۇلىباەۆتار, سونداي-اق كەسٸپكەر ياكوۆ تسحاي. باسقارۋ «دوستار-كوممەرتس» جشس ارقىلى جٷزەگە اسىرىلادى.
بۇل قۇرىلىم بازارلاردى باسقارۋداعى جاڭا مودەلدٸ كٶرسەتەدٸ: مەنشٸك يەلەرٸ تٸكەلەي ساۋداعا ارالاسپاي, جالعا بەرۋ مەن وپەراتورلىق باسقارۋعا كٶشكەن.
«جەتٸسۋ» لوگيستيكالىق ورتالىعى
فوتو: yandex.kz
سولتٷستٸك اينالما بويىندا سالىنىپ جاتقان «جەتٸسۋ» ساۋدا-لوگيستيكالىق كەشەنٸ دە نازار اۋدارتادى. جەر تەلٸمدەرٸ «ستاتۋس Construction» جشس-نە تيەسٸلٸ. قۇرىلتايشىلار قاتارىندا Forbes تٸزٸمٸنە ەنگەن كەسٸپكەر نۇرجان بەكشەنوۆ, بۇرىنعى جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالار مەن كەدەن سالاسىنىڭ ەكس-ٶكٸلدەرٸ بار.
بۇل جوبا اينالاسىنداعى كادرلىق قۇرامنىڭ ٶزٸ-اق الماتى بازارلارى بيزنەسٸنٸڭ قانشالىقتى جابىق ەرٸ ەليتالىق ەكەنٸن اڭعارتادى.
جالپى, الماتىداعى بازارلار – جاي عانا ساۋدا ورىندارى ەمەس. بۇل ميللياردتاعان اينالىمى بار, ساياسي جەنە ەكونوميكالىق ىقپالى جوعارى اكتيۆتەر. جوعارىدا ايتقانىمىزداي, «بايساتتىڭ» قايتا-قايتا ساتىلىمعا شىعۋى – مەملەكەت پەن ٸرٸ بيزنەس اراسىنداعى جاڭا كەزەڭنٸڭ بەلگٸسٸ. بازارلارداعى مەنشٸك قۇرىلىمى ەلٸ دە كٷردەلٸ, ال قايتا بٶلۋ پروتسەسٸ تولىق اياقتالعان جوق. الداعى جىلدارى بۇل نارىقتا تاعى دا ٸرٸ ٶزگەرٸستەر بولۋى مٷمكٸن.
