بەلگٸلٸ جازۋشى جٷسٸپبەك قورعاسبەك جٷرگٸزەتٸن وتاندىق باعدارلامادا راحىمجان وتارباەۆتىڭ «باس» رومانى تالقىلاندى. اتالعان تالقىلاۋعا ريتا سۇلتانعاليەۆا, ەلٸبەك بايبول, اينۇر تٶلەۋ قاتىسىپ, ٶز ويلارىمەن بٶلٸستٸ, – دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
جٷسٸپبەك قورعاسبەكتٸڭ ايتۋىنشا, وتارباەۆتىڭ ٶزٸ كٶزٸ تٸرٸسٸندە «باس» رومانىنا ساياسي استار بەرگٸسٸ كەلگەن كٶرٸنەدٸ. الايدا جازۋشى اسا بٸر ساياسي قايشىلىقتى كٶرمەيتٸنٸن تٸلگە تيەك ەتتٸ. ال ريتا سۇلتانعاليەۆانىڭ ايتۋىنشا, روماننىڭ «باس» اتالۋىنىڭ ٶزٸ رەزونانس تۋدىرادى.
«سەبەبٸ مۇنداعى باس قانداي باس دەگەن سيياقتى. الايدا روماننىڭ, كٸتاپتىڭ بەتٸندەگٸ, مۇقاباسىنداعى سۋرەتٸ دە ويلى وقىرمانعا وي سالاتىنى سٶزسٸز. بۇل قانداي باس دەگەن سيياقتى. جەنە بٸر جاعىنان الىپ قارايتىن بولساق, راحىمجان وتارباەۆتىڭ «باس» رومانى ەلەۋمەتتٸك جٷيەگە ٶتە اۋىر باستىڭ سيپاتىن كٶرسەتەدٸ. مۇندا جانسىز باس, بٸراق ناقتى وبرازعا اينالعان باس. ٶزٸنٸڭ بٸر سۇحباتىندا جاقسى ايتىپ كەتكەن. سول سٶزدٸ ايتقىم كەلەدٸ. مىسالى, باس رومانى تٷسٸنٸكتٸ تاقىرىبى وسى, ال مازمۇن جٶنٸندە نە دەيسٸز دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەرگەن كەزدە «قۇداي باسسىز بولۋدان ساقتاسىن, الاش باسسىز قالماسىن, باسشى الاشسىز قالماسىن» دەيدٸ. مەن ايتار ەدٸم, جالپى باستى ەلەۋمەتتٸك سيمۆوليكالىق جٷگٸ اۋىر دەپ. بٸر جوعالىپ, قايتا تابىلىپ, قايتا دەنەسٸمەن قاۋىشقان باستىڭ ارتىندا تەك قانا جالعىز باس تۇرعان جوق. ول ٷلكەن كەدٸمگٸ قازاقتىڭ ۇلتتىق رۋحى تۇر, ۇلتتىق تۇتاستىعى تۇر, ۇلتتىق بولمىس تۇر دەپ ايتار ەدٸم», – دەيدٸ ريتا سۇلتانعاليەۆا.
ساياسي استار تابۋعا بولا ما دەگەن سۇراق بولعاندا, اينۇر تٶلەۋ روماندا «باسقا قوماقتى قارجى تٸگەدٸ عوي. تٶراعا ميلليون دوللار تٸكتٸ دەيدٸ, اتى ايتىلمايدى. سول تٶراعا كٸم دەپ ويلايسىز?» دەگەن كەرٸ سۇراق قويدى. ارتىنان ٶز جاۋابىنىڭ نۇسقاسىن ايتىپ, ويىمەن بٶلٸستٸ.
«مەن وسى جەردە استار بار دەپ ويلايمىن. ول جەردە تەۋەلسٸزدٸك الىپ جاتقان كەزدەگٸ احۋال ٶتە جاقسى بەرٸلگەن. ياعني «مەدەني مۇرا» باعدارلاماسى دا قالاي جٷزەگە اسىپ جاتقانى, سول كەزدەگٸ بٸزدٸڭ عىلىمداعى احۋال دا ٶتە جاقسى بەرٸلگەن. مىسالى, كومەرسانت كەيٸپكەر ٶزٸنٸڭ عىلىمدى قۋاتىن قىزىن جاقتىرمايدى, «عىلىمىڭدى قويشى» دەيدٸ. ەندٸ روماندا ترانسفورماتسييا بولادى. قازٸرگٸ زاماندا بٸز سول كەزدەگٸ ايتىلۋعا تيٸستٸ دٷنيەلەردٸ بەرە الۋىن مەن شەبەرلٸك دەپ ايتار ەدٸم. سەبەبٸ, ول كەزەڭدەگٸ پۋبليتسيستيكانى كەلەر ۇرپاق وقىپ وتىرمايدى. ال كٶركەم شىعارمانى وقيدى. ياعني كٶركەم شىعارمانى وقىعان كەزدە بٸزدٸڭ دەل سول كەزدەگٸ عىلىمي احۋالىمىز قانداي ەدٸ, عىلىمعا دەگەن كٶزقاراسىمىز قانداي ەدٸ, ياعني جانباعىس, نان تابۋ. مىسالى, مەن ٶزٸم بۇل روماندى باسقا قوماقتى قارجى تٸككەنگە دەيٸنگٸ كەزەڭدەگٸ كەيٸپكەرلەردٸڭ حاراكتەرٸ قانداي, ودان كەيٸنگٸ حاراكتەر قالاي دەسەك, ادامنىڭ قۇبىلۋى سارىنىنان ادامنىڭ اقشا ٷشٸن قالاي قۇبىلاتىنىن كٶرۋگە بولادى», – دەيدٸ اينۇر تٶلەۋ.
ال ەلٸبەك بايبولدىڭ ايتۋىنشا, رومان بٸرٸنشٸدەن جەڭٸل وقىلادى جەنە اۆتور ٶتكەن مەن بٷگٸنگٸنٸ بايلانىستىرىپ وتىرادى. ٶيتكەنٸ كەيٸپكەرلەردٸڭ ٶزٸنە مەن بەرسەڭٸز, مۇنى بايقاۋ قيىن ەمەس كٶرٸنەدٸ.
«مەسەلەن, ىقىلاس تٶلەۋەەۆيچ دەپ بەرٸلەدٸ. ول ماحامبەتتٸڭ ارتىنان 15 قارالى ادام بارىپ, باسىن الۋعا بارعان كەزدە وسى ىقىلاس باستاپ بارادى. ودان كەيٸن ٸشٸندە اۋىل ەكٸمٸ قاراۋىل دەگەن كٸسٸ بار. ول نەگٸزٸ قاراۋىل قوجا بابانازاروۆ دەگەن كٸسٸ. ول جەڭگٸر حاننىڭ قايىن اتاسى, ٶزٸ جاۋاپتى قىزمەت اتقارعان. سوسىن بايماعامبەت بار, بايماعامبەت ايشۋاقۇلى. بۇل ول جەردە مينيستر قىزمەتٸن اتقارادى. قايىپقالي سۇلتان بار. بۇرىنعى زاماننىڭ ادامدارىن قازٸرگٸ زاماننىڭ ادامدارىنا ەكەلٸپ وتىر عوي, جەنە ولار ٶزگەرگەن جوق, سول كەيپٸندە قالدى. كيٸمٸ, فورماسى ٶزگەرگەنمەن, ٸشٸ ٶزگەرگەن جوق. روماننىڭ ورتاسىندا كەيٸپكەر تٷنٸمەن دٶڭبەكشٸپ شىعادى عوي. سوندا ەلٸمجان اعاسى باتىر باحادٷر بابامىز تۋرالى بٸراز ەڭگٸمە ايتادى. سٶيتكەن كەزدە تٷس كٶرەدٸ. تٷسٸندە قوبدا جەرٸندەگٸ ەلەك ٶزەنٸنٸڭ بويىندا اتامان پەتروۆ پەن يساتاي-ماحامبەت ەسكەرٸ ەكەۋٸنٸڭ شايقاساتىن جەرٸ بار عوي, سول جەردە يساتاي باتىر اجال قۇشادى. سوندا نەگە قايىپقالي بۇل جەردە پروپوگانديست بولدى دەگەن وي كەلەدٸ دا, سول جەردە روماندا ايتىلادى جەنە تاريحي نەگٸزدە دە دەلەلدەنگەن. الىپ كەلە جاتقان ەسكەرٸن كەرٸ الىپ كەتەدٸ. كەيٸن قايىپقالي باسشىلىقتا وتىرادى. ول قالاي بولعاندا دا شىندىق. ٶمٸردٸڭ شىندىعى», – دەيدٸ ەلٸبەك بايبول.
