"ازييا ەدەبيەتٸ – جاڭا عالامشارلىق ەدەبيەت دەگەن ويعا كەلدٸم" - كو ىن

"ازييا ەدەبيەتٸ – جاڭا عالامشارلىق ەدەبيەت دەگەن ويعا كەلدٸم" - كو ىن

ازييا ەدەبيەتٸ باتىستى باعدار تۇتپاي, ەركٸن دامۋى كەرەك. ازييا قالامگەرلەرٸنٸڭ ٸ فورۋمىندا سٶز سٶيلەگەن نوبەل سىيلىعىنىڭ ەدەبيەت بويىنشا نومينانتى كو ىن وسىنداي پٸكٸر ايتتى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

حالىقارالىق «مانحە» ەدەبي سىيلىعىنىڭ, «گريففين» پوەزييا سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, حالىقارالىق «التىن تەج» وردەنٸنٸڭ يەگەرٸ, ەدەبيەت سالاسىنداعى نوبەل سىيلىعىنىڭ نومينانتى - كورەيالىق كو ىن ەلوردا تٶرٸندەگٸ شارانىڭ ازييا ەدەبيەتٸ تاريحىندا بالاماسى جوق ەكەنٸن اتادى.

«ازييا قالامگەرلەرٸنٸڭ تۇڭعىش فورۋمىنا قاتىسقانىما قۋانىشتىمىن. قازاقستاندىق ەرٸپتەستەرٸمە, بارلىق ۇيىمداستىرۋشىلارعا بٷكٸل قۇرلىق قالامگەرلەرٸنٸڭ باسىن قوسقانى ٷشٸن العىس ايتقىم كەلەدٸ. بار ٶمٸرٸن ەدەبيەتكە ارناعان قالامگەرلەردٸڭ باسىن قوسىپ, وسىنشالىق ٷيلەسٸمدٸ اتموسفەرا قۇرۋ - شىنىمەن دە ەلەۋلٸ وقيعا. ورتالىق ازييانىڭ شەكسٸز مٷمكٸندٸكترٸ مەن كەلەشەگٸن اڭداتاتىن وسىنداي عالامات جوباعا ٶزٸمنٸڭ سٷيٸنٸشٸمدٸ بٸلدٸرگٸم كەلەدٸ. سينتەز رۋحىمەن جٷرەمٸز دەسەك, ەر قادامىمىزدى ەسەپتەي بٸلۋٸمٸز كەرەك. جاقىندا ٶتكەن ازييا ەدەبيەتٸ فەستيۆالٸنٸڭ اشىلۋ سالتاناتىندا مەن افريكا مەن ازييانى, لاتىن امەريكاسىن «ٷشٸنشٸ ەلەم» دەپ اتاۋعا تٷبەگەيلٸ قارسى ەكەنٸمدٸ ايتتىم», - دەپ باستاعان كو ىن ەرٸپتەستەرٸن ەۋروپالىق ەدەبي اعىمداردىڭ جەتەگٸندە كەتپەي, باتىس تەجٸريبەسٸن تٶل مۇرامەن بايىتا بٸلۋگە شاقىردى.

«بٷگٸنگٸ جاعدايدى زەردەلەي وتىرىپ, ازييانىڭ ەربٸر بٶلٸگٸ, ەربٸر ەلٸ, مەدەنيەتٸ ٶزٸنٸڭ تٷپنۇسقا بەينەسٸن تاپسا دەگەن ويعا كەلدٸم. ازييا ەۋروپا سيياقتى بٸرتۇتاس ەمەس ەكەنٸ انىق. ەۋروپا ەرتە بٸرٸگٸپ, جالپى العاندا بٸر دٸنگە باس ۇردى. بٸراق بٸزدٸڭ كەيبٸر كٶرشٸلەر ەۋروپا ەلدەرٸمەن تۋىستاسىپ كەتتٸ. ازييادا مۇنداي تۇتاستىق مٷمكٸن ەمەس. ازييا - تابيعي ەرەكشەلٸكتەردٸڭ, تاۋ مەن دالانىڭ, شٶل مەن كٶلدٸڭ استاسىپ جاتقان ەلەمٸ. وسى ەركەلكٸلٸك ەدەبيەتكە دە تەن. ازييانىڭ دٸندەرٸ مەن فيلوسوفييالىق جٷيەسٸ دە تەرەڭ ەرٸ كٷردەلٸ. ەڭ العاش ازييا ٶركەنيەتٸ سكيفتەردەن تارادى. كەيٸن ول قارا تەڭٸز ارقىلى بٷكٸل ەلەمگە تارادى. ازييا قايتادان تٷلەپ, جاڭا نٷكتەدەن باستاۋى كەرەك دەگەن ويلار دا ايتىلادى. مەنٸڭشە, ەرقايسىمىز ەركٸن بولۋىمىز كەرەك. باتىسقا باعدار رەتٸندە قاراۋدان باس تارتۋىمىز قاجەت. تٸپتٸ كەي جاعدايدا ازييا ەدەبيەتٸ ەۋروپا ەدەبيەتٸن جاسارتتى, تىڭ لەپ قوستى. باۋىرلاس جازۋشىلارعا قاراپ وتىرىپ, ازييا ەدەبيەتٸ – بٷگٸنگٸنٸڭ ەدەبيەتٸ, ازييا ەدەبيەتٸ – جاڭا عالامشارلىق ەدەبيەت دەگەن ويعا كەلدٸم», - دەدٸ كورەيالىق اقىن.