شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اياگٶز قالاسىندا ورنالاسقان بالالار ارنايى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶرسەتۋ ورتالىعىنا وسىعان دەيٸن سان مەرتە تەكسەرٸس جٷرگٸزٸلدٸ. قازٸر ونداعى ولقىلىقتاردىڭ ورنى تولىقتىرىلعان. بۇل ماقساتتا 139,5 ملن تەڭگە جۇمسالىپتى. بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن 51 كامەرا قويىلىپ, ويىن الاڭى دا اباتتاندىرىلعان. جۋىقتا ارنايى قۇرىلعان قوعامدىق كوميسسييا مٷشەلەرٸ ورتالىققا بارىپ, بٷگٸنگٸ احۋالدى باقىلاپ قايتتى.
بىلتىردان بەرٸ اياگٶز قالاسىنداعى بالالار ارنايى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶرسەتۋ ورتالىعىنا تٷرلٸ ورگانداردان 15 رەت تەكسەرۋ جاسالىپ, بٸرشاما ولقىلىقتار انىقتالعان. قازٸرگٸ ۋاقىتتا سول كەمشٸلٸكتەر تٷزەلدٸ مە? مٸنە, دەل وسى سۇراققا جاۋاپ ٸزدەۋ ٷشٸن ٶڭٸردە قوعامدىق كوميسسييا قۇرىلعان. ونىڭ قۇرامىنا كٶپبالالى انالار, ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمدار مەن باق ٶكٸلدەرٸ كٸردٸ. قازاقپارات اگەنتتٸگٸنٸڭ تٸلشٸسٸ دە كوميسسييا مٷشەسٸ رەتٸندە اياگٶز قالاسىنا بارىپ, ورتالىقتاعى جاعدايدىڭ مەن-جايىن انىقتاپ قايتقان ەدٸ.
ورتالىقتاعى وڭدى ٶزگەرٸستەر
بٷگٸنگٸ تاڭدا ورتالىقتا 96 تەربيەلەنۋشٸ بار, ولاردىڭ 60-تان استامى جەتٸم بالالار. ەر بالاعا جاسالعان مەديتسينالىق كارتاعا لوگوپەد پەن سالالىق مامانداردىڭ ەمدەۋ نەتيجەلەرٸ ۇدايى ەنگٸزٸلەدٸ. سونىمەن قاتار ديەتولوگتىڭ كەڭەسٸمەن تەربيەلەنۋشٸلەرگە قاجەتتٸ كالورييا مٶلشەرٸن ەسكەرە وتىرىپ جەكە-جەكە مەزٸر قۇراستىرىلعان.
«بيىل مەكەمەگە 139,5 ملن تەڭگە بٶلٸندٸ. سونىڭ اياسىندا جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلٸپ, 2 بالالار الاڭى اباتتاندىرىلدى. جاڭا جابدىقتار مەن جيھاز الىنىپ, «بۇلتتى» بەينەباقىلاۋ جٷيەسٸ ەنگٸزٸلدٸ. 51 كامەرانىڭ 44-ٸ ٸشتە, 7-ٸ سىرتتا», - دەدٸ بالالار ارنايى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶرسەتۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى شولپان ماكاشەۆا.
«بۇلتتى» بەينەباقىلاۋ جٷيەسٸ بەينەجازابالاردى قازٸرگٸ ۋاقىتتا كٶرۋگە جەنە ولاردى جويۋ نەمەسە ٶزگەرتۋ مٷمكٸندٸگٸنسٸز 90 كٷنگە دەيٸن سەرۆەردە ساقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بارلىق كەلٸپ تٷسكەن اقپارات بۇلتتا ساقتالادى. بۇل اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸك تالاپتارىنىڭ بۇزىلۋىنا جەنە دەرەكتەردٸڭ تارالىپ كەتۋٸنە جول بەرمەيدٸ.
ورتالىق عيماراتىنا قوسىمشا كورپۋس تا سالىنباق. وسى ماقساتتا 160,5 ملن تەڭگە جۇمسالادى. ونىڭ بٸرٸنشٸ عيماراتىندا مەدبيكە بٶلمەسٸ, ەم-شارا بٶلمەسٸ, ليفت شاحتاسى جەنە بالالارعا ارنالعان 3 پالاتا ورنالاسادى. ال ەكٸنشٸ قاباتتا ويىن بٶلمەسٸ, اس ٷي جەنە تاعى 2 پالاتا بولماق.
وسى رەتتە, تەكسەرٸستەر نەتيجەسٸندە انىقتالعان بٸرقاتار زاڭبۇزۋشىلىقتارعا توقتالا كەتسەك. ەپيلەپسييامەن اۋىراتىن 6 بالاعا زاڭسىز ەكپە جاسالىپتى. سول ٷشٸن تەراپەۆت دەرٸگەر ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلىپ, ايىپپۇل ارقالادى. بۇدان بٶلەك, پسيحوتروپتى زاتتاردى پايدالانۋ ەرەجەسٸن بۇزعان اعا مەدبيكەنٸڭ ٸسٸ اياگٶز اۋداندىق سوتىندا قارالدى. سوت ٷكٸمٸمەن قر قىلمىستىق كودەكسٸنٸڭ 303-بابى 1-بٶلٸگٸمەن كٸنەلٸ دەپ تانىلعان ايىپتالۋشى قىزمەتٸنەن بوساتىلىپ, 20 اەك مٶلشەرٸندە ايىپپۇل تٶلەۋگە مٸندەتتەلگەن. ٶرت قاۋٸپسٸزدٸگٸ تالاپتارىنىڭ بۇزىلۋ فاكتٸلەرٸ دە تٸركەلگەن بولاتىن. قازٸر بۇل كەمشٸلٸكتەر تولىقتاي تٷزەتٸلدٸ.
كوروناۆيرۋس جۇقتىرعاندار جوق
«بٷگٸندە ورتالىقتاعى بالالاردىڭ دەنساۋلىق جاعدايلارى تۇراقتى. ەشكٸم كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان جوق. قىزمەتكەرلەر اراسىندا دا قاۋٸپتٸ دەرتكە شالدىققاندار تٸركەلمەگەن. بۇل قاتاڭ كارانتيندٸك شارالاردىڭ نەتيجەسٸ. پتر تاپسىرعان ەر قىزمەتكەر وسىندا 15 كٷن بويى سىرتقا شىقپاي جۇمىس ٸستەيدٸ. سوسىن ولاردى كەلەسٸ اۋىسىمداعىلار الماستىرادى», - دەدٸ شولپان ماكاشەۆا.
تەربيەلەنۋشٸلەر كٷنٸنە 5 ۋاقىت تاماقتانادى. ازىق-تٷلٸك ٶنٸمدەرٸنٸڭ ساپاسىنا قاتاڭ مەن بەرٸلەدٸ. بٷگٸندە ورتالىقتا 160-قا جۋىق ادام جۇمىس ٸستەۋدە. تەربيەشٸلەردٸڭ كٷن تەرتٸبٸ مىناداي:
7.00-7.30 – بالالاردى ۇيقىدان وياتۋ, جۋىندىرىپ-كيٸندٸرۋ.
7.30-8.30 – تاڭعى اس.
8.30-9.00 – ەم-شارا قابىلداۋعا جەنە ساباققا دايىنداۋ.
9.00-11.00 – ەر بالامەن جەكە جۇمىس (لفك, لوگوپەد, دەفەكتولوگ).
11.00-11.30 – تاڭەرتەڭگٸلٸك دەرۋمەندەر بەرۋ.
12.30-13.00 – تٷسكٸ اس.
13.00-15.00 – تٷسكٸ دەمالىس (ۇيىقتاتۋ).
15.30-16.00 – ۇيقىدان وياتۋ, تازالىق پروتسەدۋراسىن جٷرگٸزۋ.
16.00-16.30 – تٷستەن كەيٸنگٸ جەڭٸل تاماقتاندىرۋ.
16.30-17.30 – تازالىق پروتسەدۋراسىن جٷرگٸزۋ.
19.00-19.30 – كەشكٸ اس.
19.30-21.00 – تازالىق پروتسەدۋراسىن جٷرگٸزۋ.
21.00-21.30 –كەشكٸ اسقا قوسىمشا تاماقتاندىرۋ.
21.30-22.00 – ۇيقىعا دايىندىق (دەرٸ بەرۋ, جۋىندىرۋ)
22.00-07.00 – تٷنگٸ ۇيقى.
ولار دٷيسەنبٸ سايىن بالالاردىڭ شاش-تىرناعىن الادى. ال سەيسەنبٸدە تەربيەلەرۋشٸلەردٸ جۋىندىرىپ, تٶسەك جابدىقتارىن اۋىستىرادى.
«ەڭ باستىسى, بالالاردىڭ اماندىعى مەن دەنساۋلىق جاعدايىنىڭ وڭالۋى. بايقاعانىمىزداي, بٷلدٸرشٸندەردٸڭ كٶڭٸل-كٷيلەرٸ جاقسى. سالماق قوسىپ, دەرتٸنەن ساۋىعىپ جاتقاندار دا بار ەكەن. بۇل ەڭ نەگٸزگٸ كٶرسەتكٸش. جاڭادان الىنعان جابدىقتاردىڭ ساپاسى دا جوعارى», - دەدٸ قوعامدىق كەڭەس مٷشەسٸ ولگا كۋزوۆلەۆا.
شقو جۇمىسپەن قامتۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك باعدارلامالاردى ٷيلەستٸرۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى جاسۇلان سەرسەباەۆتىڭ ايتۋىنشا, اياگٶزدەگٸ ەلەۋمەتتٸك ورتالىقتى ٶسكەمەن قالاسىنا كٶشٸرۋ مەسەلەنٸ شەشپەيدٸ. سەبەبٸ بالالاردىڭ بارلىعى مۇنداعى تەربيەشٸلەردٸ اتا-اناسىنداي قابىلدايدى. سونداي-اق تٷرلٸ دياگنوزى بار تەربيەلەنۋشٸلەرگە جاڭا ورتاعا بەيٸمدەلۋ قيىنعا تٷسپەك. ال عيماراتتىڭ تارلىعى تەك مۇندا عانا ەمەس, ەلٸمٸزدەگٸ تٷگەل دەرلٸك وسىنداي مەكەمەلەردە سەزٸلۋدە.
«تٶرت بالانىڭ ٶلٸمٸنەن سوڭ ورتالىققا قاتىستى سىني پٸكٸرلەر كٶبەيٸپ كەتتٸ. ونىڭ ٸشٸندە ورىندىسى دا, ورىنسىزى دا بولدى. بٸز ەركەز اشىقپىز. كەز كەلگەن سۇراققا جاۋاپ بەرۋگە دايىنبىز. بٸراق تىرناق استىنان كٸر ٸزدەگەن دۇرىس ەمەس. سىن وبەكتيۆتٸ بولۋى كەرەك. قازٸر ٶزدەرٸڭٸز كٶرگەندەي انىقتالعان كەمشٸلٸكتەر تٷزەلدٸ. ەلٸ دە اتقارار جۇمىستارىمىز از ەمەس», - دەدٸ ول.
تەرگەۋ نەتيجەسٸ قانداي?
وبلىستىق پوليتسييا دەپارتامەنتٸنٸڭ ۆەدومستۆوارالىق جەدەل-تەرگەۋ توبى پروكۋراتۋرانىڭ باسشىلىق ەتۋٸمەن بالالار ارنايى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶرسەتۋ ورتالىعىندا تەربيەلەنۋشٸلەر ٶلٸمٸ بويىنشا سوتقا دەيٸنگٸ تەرگەۋ جٷرگٸزگەن ەدٸ. تەرگەۋ بارىسىندا ەكسگۋماتسييا جاسالىپ, ەكٸ كوميسسييالىق سوت-مەديتسينا ساراپتاماسى جٷرگٸزٸلدٸ. كوميسسييا قۇرامىنا بالالار ينفەكتسيونيسٸ, كارديولوگ, انەستەزيولوگ-رەانيماتولوگ, نەيروحيرۋرگ, پەدياتر, نۇر-سۇلتان قالاسىنان گيستولوگ-ساراپشىلار جەنە سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق باقىلاۋ كوميتەتٸنٸڭ ماماندارى قاتىسقان.
«ساراپتاما قورىتىندىسىنا سەيكەس بالالاردىڭ ٶلٸمٸ ٶكپە فيبروزى, ەكٸجاقتى ٸرٸڭدٸ برونح پنەۆمونيياسى سيياقتى جاناما اۋرۋلاردىڭ سالدارىنان بولعان. سونداي-اق مەيٸتتەردٸ تەكسەرۋ بارىسىندا ٷش بالادا دەنە جاراقاتى انىقتالدى. الايدا بۇل جاراقاتتاردىڭ تەربيەلەنۋشٸلەر ٶلٸمٸنە قاتىسى جوق. وسىعان بايلانىستى اۋىر دەنە جاراقاتىن الۋ فاكتٸسٸ بويىنشا قىلمىستىق ٸس بٶلەك ٶندٸرٸسكە شىعارىلىپ, ارى قاراي تەرگەۋ امالدارى جٷرگٸزٸلمەك», – دەدٸ شقو پد باستىعىنىڭ ورىنباسارى ەلدوس زاكيموۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶرسەتۋ ورتالىعىندا تەربيەلەنۋشٸلەرگە تيٸستٸ مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتٸلمەۋ فاكتٸسٸ بويىنشا قىلمىستىق ٸس سوتقا جولدانعان.
