فوتو: © elements.envato.com
مەملەكەتتٸك مەكتەپتەردە وقيتىن بالالاردىڭ اتا-انالارىنىڭ تەك 53% عانا مەكتەپتەگٸ تاماقتانۋ ساپاسىنا كٶڭٸلٸ تولادى. اتا-انالاردىڭ 20% ٸنەن استامى بەرٸلەتٸن تاماق پورتسيياسى تىم از دەپ سانايدى.
مەملەكەتتٸك مەكتەپتەردەگٸ تاماق ساپاسىنا قاتىستى جٷرگٸزٸلگەن ەلەۋمەتتٸك مونيتورينگتٸڭ قورىتىندىسى وسىنى كٶرسەتٸپ وتىر. «ەدٸلدٸك جەنە ٶركەندەۋ» قوعامدىق قورى 14 قازان - 14 قاراشا ارالىعىندا جٷرگٸزگەن ساۋالناماعا ەلدٸڭ ەربٸر ايماعىنان 10 مىڭ اتا-انا جاۋاپ بەردٸ.
مەكتەپتەگٸ تاماق ساپاسىنا كٶڭٸلٸ تولاتىنداردىڭ ٷلەسٸ كٶپ ەمەس: اتا-انالاردىڭ 45% مەكتەپ اسحانالارىندا بەرٸلەتٸن تاماقتىڭ ساپاسىن جاقسى, ال 8% ٶتە جاقسى دەپ باعالاعان. 25 پايىزى قاناعاتتانارلىق دەسە, 10%-ى ٶتە ناشار دەپ جاۋاپ بەرگەن. 12% «ناقتى جاۋابىم جوق» دەگەن نۇسقانى تاڭدادى.
قالالىق مەكتەپتەردەگٸ تاماق ساپاسى اتا-انالاردى ەلدەقايدا جيٸ الاڭداتادى: بالالارى قالا مەكتەبٸندە وقيتىن اتا-انالاردىڭ 37% عانا تاماق ساپاسىن جاقسى دەپ باعالاسا, بۇل كٶرسەتكٸش اۋىل مەكتەپتەرٸندە 60%. قالا مەكتەبٸنٸڭ اسحاناسىندا بەرٸلەتٸن استىڭ ساپاسىن 17% اتا-انالار «دەمسٸز, نەرسٸز» دەسە, اۋىلدىق جەردەگٸ اتا-انالاردىڭ تەك 7% مەكتەپتەگٸ تاماق ساپاسى «ناشار» دەپ جاۋاپ بەرگەن.
مەكتەپ تاماعىنا اتا-انالاردىڭ كٶڭٸلٸ تولماۋىنىڭ نەگٸزگٸ سەبەپتەرٸ:
• مەزٸردٸڭ بٸركەلكٸلٸگٸ: 33% قاتىسۋشى مەزٸردە ەر تٷرلٸ استى تاڭداۋ مٷمكٸندٸگٸ جوق, ٷنەمٸ بٸركەلكٸ دەپ سانايدى;
• ازىق-تٷلٸكتٸڭ بالعىندىعى: اتا-انالاردىڭ 27% ٸ تاماق بالعىندىعىنا قاتىستى پروبلەما بار دەپ ەسەپتەيدٸ;
• پورتسييا مٶلشەرٸ: 22%-ٸ پورتسييا از دەگەن نۇسقانى تاڭداعان.
بالا ەسەيگەن سايىن مەكتەپ تاماعىنا كٶڭٸلٸ تولمايتىن اتا-انالاردىڭ سانى دا ارتادى. بۇل, ەڭ الدىمەن, پورتسييا مٶلشەرٸنە قاتىستى. 1-4 سىنىپ وقۋشىلارى اتا-انالارىنىڭ 17% ٸنٸڭ, 5-11 سىنىپ وقۋشىلارى اتا-انالارىنىڭ 31% ٸنٸڭ پورتسييا مٶلشەرٸنە كٶڭٸلٸ تولماي وتىر. بۇل, بالا ٶسە كەلە مەكتەپتەگٸ تاماققا تويمايدى دەگەن سٶز (تاماقتانۋ نورماتيۆتەرٸندە بالاعا قاجەتتٸ اس مٶلشەرٸنٸڭ جىل سايىن ارتاتىنى ەسكەرٸلمەگەن). بالا ەسەيگەن سايىن مەكتەپ اسحاناسىندا سيرەك تاماقتانادى (باستاۋىش سىنىپتاعى بالالاردىڭ 95%-ىنان استامى كٷن سايىن مەكتەپتە تاماقتانسا, ورتا بۋىندا بۇل كٶرسەتكٸش 63%, جوعارى سىنىپقا كٶشكەندە شامامەن 59%).
«بٸزدٸڭ ەلەۋمەتتٸك مونيتورينگكە قاتىسىپ, ساۋالدارعا جاۋاپ بەرگەن ەربٸر ٷشٸنشٸ اتا-انا (35% استامى) مەكتەپ اسحاناسىنا قوعامدىق باقىلاۋ ورناتۋ جۇمىسىنا قاتىسۋعا ەزٸر. بۇل ەرينە, مەكتەپتەردەگٸ تاماق ساپاسىن تٷزەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن جايت. بٸزدٸڭ قوعامدىق قور ەلدٸڭ بارلىق ٶڭٸرٸندەگٸ مەكتەپ اسحانالارىن تەكسەرٸپ جٷر, بۇل ٸستٸ جالعاستىرا دا بەرەدٸ. قور ٷش تاراپتىڭ, ياعني اتا-انا, مەكتەپ ەكٸمشٸلٸگٸ مەن جەرگٸلٸكتٸ جاۋاپتى ورگانداردىڭ جۇمىسىن ٷيلەستٸرۋگە دە نيەتتٸ», – دەدٸ «ەدٸلدٸك جەنە ٶركەندەۋ» قوعامدىق قورىنىڭ ديرەكتورى دانا رىسمۇحامەدوۆا.
بۇل مونيتورينگ مەملەكەتتٸك مەكتەپتەردەگٸ تاماق ساپاسىنا قاتىستى مەسەلە ٶزەكتٸ ەكەنٸن كٶرسەتتٸ. ٶيتكەنٸ بۇل دەنٸ ساۋ ۇلت قالىپتاستىرۋدىڭ ماڭىزدى تۇسى, سەبەبٸ مونيتورينگكە قاتىسۋشىلاردىڭ 55 پروتسەنتٸنەن استامى بالا دەنساۋلىعىنا مەكتەپتەگٸ تاماقتىڭ تٸكەلەي ەسەرٸ بار دەپ سانايدى.
ەلەۋمەتتٸك مونيتورينگ نەتيجەسٸ بويىنشا, اتا-انالاردىڭ پٸكٸرٸ مەن ۇسىنىستارىن تالداي وتىرىپ, «ەدٸلدٸك جەنە ٶركەندەۋ» قوعامدىق قورى مەكتەپتەگٸ تاماقتانۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جٶنٸندە ۇسىنىستار ەزٸرلەيدٸ. سونداي-اق قازاق تاماقتانۋ اكادەميياسىمەن بٸرلەسٸپ مەكتەپ مەزٸرٸن جاقسارتۋ جٶنٸندە ۇسىنىستار جاساپ, وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸنە جولدايدى.
انىقتاما
ەلەۋمەتتٸك مونيتورينگ ساۋالدارىنا بارلىعى 9 962 اتا-انا جاۋاپ بەردٸ. مونيتورينگ قاتىسۋشىلارى – مەملەكەتتٸك مەكتەپتەردە بٸلٸم الاتىن بالالاردىڭ اتا-اناسى. باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى اتا-انالارىنىڭ ٷلەسٸ – 53%, ورتا بۋىن وقۋشىلارىنىڭ اتا-انالارى 27%, جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ اتا-انالارى – 5%. ساۋالناماعا قاتىسقان اتا-انالاردىڭ 15 پروتسەنتٸ باستاۋىش سىنىپ تا دا, جوعارى سىنىپتا وقيتىن بٸرنەشە بالانىڭ اتا-اناسى.
مونيتورينگكە قاتىسقانداردىڭ 85%-ىنىڭ بالالارى كٷن سايىن مەكتەپ اسحاناسىندا ىستىق تاماق ٸشەدٸ (تاڭعى اس نەمەسە تٷسكٸ اس, كەيبٸرٸ ەكٸ رەت تاماقتانادى).
وسىلايشا, ەلەۋمەتتٸك مونيتورينگكە قاتىسۋشىلاردىڭ قۇرامى قازاقستاننىڭ مەملەكەتتٸك مەكتەپتەرٸندە تاماقتاندىرۋدى ۇيىمداستىرۋ ساپاسىن باعالاۋعا قاتىستى سەنٸمدٸ دەرەكتەردٸ الۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
«ەدٸلدٸك جەنە ٶركەندەۋ» قوعامدىق قورى بەلسەندٸ ازاماتتاردىڭ باستاماسىمەن قۇرىلدى. بٷگٸندە قازاقستاننىڭ بارلىق ايماعىندا ٶز ٶكٸلدٸگٸ مەن 6 000 مىڭنان استام جاقتاسى بار. قوردىڭ جوبالارى مەن باستامالارى كەسٸپورىندارداعى قاۋٸپسٸزدٸك تەحنيكاسىن ساقتاۋ, مەكتەپتەگٸ تاماق ساپاسىن باقىلاۋ, جول ساپاسىن تەكسەرۋ سەكٸلدٸ ماڭىزدى مەسەلەلەرگە ارنالعان. قور قازاقستاندىقتاردىڭ ەڭبەك قۇقىعىن قورعاۋعا قاتىستى تەگٸن زاڭگەرلٸك كٶمەك كٶرسەتەدٸ.
