ۇلتتىق اكادەمييالىق كٸتاپحانادا حالىقارالىق تٷركٸ اكادەميياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ 90 جىلدىعىنا ارنالعان حالىقارالىق فورۋم ٶتٸپ جاتىر, دەپ حابارلايدى Baq.kz تٸلشٸسٸ.
زاڭعار جازۋشى شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ 90 جىلدىعىنا ارنالعان «ايتماتوۆ تاعىلىمى» اتتى حالىقارالىق فورۋمعا قىرعىزستان مەن قازاقستاننىڭ كٶرنەكتٸ مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرلەرٸ, تانىمال عالىمدارى مەن اقىن-جازۋشىلارى قاتىسۋدا.
فورۋمدى قر پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ ٸشكٸ ساياسات بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ ايدا بالاەۆا اشىپ, كەزدەسۋ باۋىرلاس ەكٸ ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق پەن مەدەني قارىم-قاتىناستى ودان ەرٸ دامىتۋعا سەپتٸگٸن تيگٸزەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«بٷگٸنگٸ باسقوسۋعا الاتاۋدىڭ ار جاعىنان پارلامەنت قوناقتارى, اكادەميك عالىمدار كەلٸپ وتىر. شىڭعىس اعانىڭ كٶزٸن كٶرگەن, ەرٸپتەس بولعان اعالارىمىز دا وسىندا. سٸزدەردٸ الاتاۋدى بٸرگە جايلاعان قوس ەلدٸڭ دوستىعىن نىعايتۋ جولىنداعى ەڭبەكتەرٸڭٸز ٷشٸن ريزاشىلىعىمدى بٸلدٸرگٸم كەلەدٸ», - دەدٸ ول.
وسى ورايدا قر پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ ٸشكٸ ساياسات بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ فورۋمدا تۇساۋى كەسٸلگەلٸ وتىرعان كٸتاپقا قاتىستى ٶز پٸكٸرٸن بٸلدٸردٸ.
«بٷگٸن شىڭعىس ايتماتوۆ تۋرالى جاڭا كٸتاپتىڭ تۇساۋكەسەرٸ ٶتكٸزٸلمەك. ۇلى جازۋشىنىڭ ٶمٸرٸنەن سىر شەرتەتٸن تۋىندى ايماتوۆتانۋشىلار ٷشٸن عانا ەمەس, قالىڭ وقىرمان ٷشٸن دە ٶتە قۇندى ەڭبەك بولارىنا سەنٸمدٸمٸن. ايتماتوۆ شىعارمالارىمەن تۇتاس بۋىن تەربيەلەندٸ. ونىڭ ناعىز ٶمٸردەن الىنعان كەيٸپكەرلەرٸ مەن وقيعالارى ەربٸر وقىرمانعا ەتەنە جاقىن. قالامگەر تۋىندىلارىنىڭ ٶزەكتٸلٸگٸ قازٸرگٸ زاماندا تٸپتەن ارتا تٷسەدٸ. ادامنىڭ جان دٷنيەسٸنٸڭ تازالىعى, ويى مەن ٸسٸنٸڭ ٷندەستٸگٸ, تابيعاتپەن ٷيلەسٸمدٸ بولۋى - قازٸرگٸ ۋاقىتتا بٷكٸل ادامزاتتىڭ الدىنداعى پروبلەمالار. تەرەڭ فيلوسوفييالىق ماعىناسى بار ايتماتوۆ تۋىندىلارىنىڭ تٷپكٸ يدەياسى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىمەن ٷندەسٸپ جاتىر. وسىنداي ۇلى قالامگەردٸ حالىقارالىق دەڭگەيدە ۇلىقتاۋ - تۇتاس تٷركٸ جۇرتىنىڭ ەلدٸگٸ مەن بٸرلٸگٸنە لايىق ٸس», - دەدٸ ايدا بالاەۆا.
سونىمەن قاتار ول شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ مەرەيتويى قازاقستاننان باستاۋ الۋى قازاق-قىرعىز حالىقتارى ٷشٸن ماڭىزدى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«ايتماتوۆتى ۇلىقتاۋ ارقىلى بٸز باۋىرلاس قىرعىز حالقىنا قۇرمەتٸمٸزدٸ كٶرسەتەمٸز. ول شىن مەنٸندە شەكسٸز ەرٸ شىنايى قۇرمەت. بٸز تامىرى بٸر باۋىرلاس حالىقپىز. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەرقاشان قىرعىز حالقىنا شىنايى جاناشىرلىق كٶرسەتٸپ كەلەدٸ», - دەدٸ قر پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ ٸشكٸ ساياسات بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ.
جيىندا قوس ەلدٸڭ زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸنٸڭ نازارىنا قىرعىز رەجيسسەرٸ ارتىقباي سٷيٷندٷكوۆتىڭ «ايتماتوۆ» اتتى دەرەكتٸ فيلمٸ ۇسىنىلدى.
كەيٸن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكس-مەملەكەتتٸك حاتشىسى, پروفەسسور وسماناكۋن يبرايموۆتىڭ «ايتماتوۆ. پوسلەدنيي پيساتەل يمپەريي» اتتى كٸتابىنىڭ تۇساۋى كەسٸلدٸ.
«شىڭعىس ايتماتوۆ ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ جازۋشى. ونىڭ شىعارمالارىنداعى باستى كەيٸپكەرلەر – قىرعىز بەن قازاق بولدى. وسىلايشا, ول قازاق پەن قىرعىز حالقىنىڭ اراسىنداعى بايلانىستى ودان ەرٸ تەرەڭدەتە تٷستٸ. قازاق حالقىنىڭ دارحان دالاسى وعان شابىت بەرەتٸن. ول بيٸككە ۇمتىلاتىن. سوندىقمەن مەنٸڭ «ايتماتوۆ. پوسلەدنيي پيساتەل يمپەريي اتتى كٸتابىمنىڭ تۇساۋكەسەر رەسٸمٸ استانادا ٶتٸپ جاتقانىنا قۋانىشتىمىن», - دەدٸ وسماناكۋن يبرايموۆ.
سونىمەن قاتار ول ەلەم مويىنداعان قىرعىز جازۋشىسى تۋرالى جاڭا كٸتاپ قازاق تٸلٸنە دە اۋدارىلۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ايتىپ قالدى.
«كٸتابىم شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ ٶمٸرٸ تۋرالى. قازٸرگٸ تاڭدا بۇل كٸتاپ مەسكەۋدە «جيزن زامەچاتەلنىح ليۋدەي» اتتى سەرييامەن ورىس تٸلٸندە «مولودايا گۆاردييا» باسپاسىنان شىعادى. قازٸرگٸ تاڭدا كٸتابىم باسقا تٸلدەرگە اۋدارىلىپ جاتىر. ول قازاقشاعا اۋدارىلادى دەگەن ٷمٸتتەمٸن», - دەپ تٷيٸندەدٸ سٶزٸن كٸتاپتىڭ اۆتورى.
سونداي-اق حالىقارالىق تٷركٸ اكادەميياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ دارحان قىدىرەلٸ شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ 90 جىلدىعىنا ارنالعان حالىقارالىق ٸس-شارالار باسقا مەملەكەتتەردە ٶتكٸزٸلەتٸنٸن جەتكٸزدٸ.
«كەلەسٸ اپتادا يۋنەسكو كٶلەمٸندە شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ 90 جىلدىعىن اتاپ ٶتەمٸز. سونداي-اق ۇلى جازۋشىنىڭ قۇرمەتٸنە ارنالعان جيىندار ٶزبەكستاندا, تٷركييادا جەنە باسقا دا مەملەكەتتەردە ٶتەدٸ. ال سوڭعى شارا بٸشكەكتە ۇيىمداستىرىلادى», - دەدٸ ول.
