اسحات – بولاشاعىنان ٷلكەن ٷمٸت كٷتتٸرەتٸن قازاق جاستارىنىڭ بٸرٸ. بىلتىر الماتىنىڭ 100 كٶرٸكتٸ ورنى تۋرالى اقپارات بەرەتٸن «Almaty Tour» موبيلدٸ قوسىمشاسىن جاساعان بولاتىن. باعدارلامادا ساياحاتقا شىققان جولاۋشىعا قاجەتتٸنٸڭ بəرٸ بار. دەمالىس ورنى, ساپالى قىزمەت كٶرسەتەتٸن گيد جەنە ت.ب. پايدالى مەزٸرلەر. ٷيدە نەمەسە كٶشەدە جٷرٸپ-اق الماتى قالاسىنان التىن ەمەل مەن باسشيگە قانشا ۋاقىتتا جەتۋگە بولاتىنىن بٸلەسٸڭ. جاقىندا اسحات كəسٸبي بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن سينگاپۋرگە بارىپ قايتتى.
تۇڭعىش پرەزيدەنت قورى «Smart Zholy» جوباسى اياسىندا ەڭ مىقتى جاس پروگرامميستەرگە ٸرٸكتەۋ جارييالادى. ٷزدٸك دەپ تانىلعان 10 مامان سينگاپۋرعا ەكٸ اپتاعا تəجٸريبە الماسۋ ماقساتىمەن بارىپ كەلدٸ. ولاردىڭ قاتارىندا دارىندى جاس اسحات بولاتحان دا بار. بٸز اسحاتتى سٶزگە تارتىپ, سينگاپۋر ساپارى جايلى سۇراعان ەدٸك:
– بٸز سينگاپۋردىڭ ەڭ اتاقتى ەكٸ IT كومپانيياسىندا جۇمىس ٸستەدٸك. PSA (əلەمدەگٸ ەڭ ٷلكەن پورتتىڭ بٸرٸ) پورتىنىڭ جəنە Parkway Pantai مەديتسينا ورتالىعىنىڭ (ازيياداعى ەڭ ٷلكەن مەديتسينا ورتالىعى) IT-مەن بايلانىستى بيزنەس كەيستەرٸن شەشۋگە كٶمەكتەستٸك. ساپارىمىزدىڭ ماقساتى – سينگاپۋرلىق كومپانييالارمەن قارىم-قاتىناس ورناتۋ. بۇل جوبا ەل ٷكٸمەتٸنٸڭ قازاق جاستارىنا جاساعان قولداۋىنىڭ بٸرٸ. بٸلٸكتٸ ماماننىڭ ويىندا جٷرگەن ٸستٸ جٷزەگە اسىرۋىنا بەرٸلگەن مٷمكٸندٸك دەسەك بولادى. مىسالى, وسى جوبانىڭ ارقاسىندا ەڭ ٸرٸ كينوتەاترلار جەلٸسٸمەن قىزمەتتٸك قارىم-قاتىناس ورناتتىم. ولارعا باعدارلاما جاساۋدىڭ جولىن كٶرسەتتٸم.
- «Smart Zholy» جوباسى تۋرالى كٸمنەن ەستٸدٸڭ?
- Əرينە, دوستارىمنان ەستٸدٸم. ٸرٸكتەۋ ٶتە جوعارى دəرەجەدە ٶتتٸ. قاجەتتٸ قۇجاتتاردى تولتىرىپ, ٶزٸمنٸڭ تəجٸريبەلٸ مامان ەكەنٸمدٸ جəنە اعىلشىن تٸلٸن جەتٸك بٸلەتٸنٸمدٸ كٶرسەتتٸم. شارت بويىنشا, ون ادامنان تۇراتىن توپ جاساقتاۋ كەرەك. سول توپتان بٸر ادام عانا سينگاپۋرگە بارادى. توپتىڭ ٸشٸنەن تاڭداۋ ماعان تٷستٸ.
- ٶزٸڭدٸ تاڭداندىرعان əرٸپتەستەرٸڭ بار ما?
- ٶزٸندٸك ماقساتى بار, سول ارمانى جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتٸپ جٷرگەن جاستاردى كٶردٸم. بٸرٸنٸڭ جەكە كومپانيياسى, ەندٸ بٸرٸنٸڭ ورتالىعى بار. Əيتەۋٸر, ٶز سالاسىنىڭ جەتەكشٸ مامانى. مəسەلەن, الەنا تكاچەنكونىڭ شەتەلدٸك ازاماتتاردى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتەتٸن كəسٸبٸ بار. Əزيز ەسٸمدٸ جٸگٸت əرتٷرلٸ موبيلدٸ قوسىمشالار جاسايدى. ول سينگاپۋر ساپارىن ۇتىمدى پايدالاندى. بيزنەس ٶكٸلدەرٸمەن كەزدەسٸپ, تاپسىرىس الدى.
- ول جاقتاعى پروگرامميستەردٸڭ دەڭگەيٸ قانداي ەكەن?
- Əرينە, ٶزدەرٸنٸڭ ماماندارى بار. بٸراق بٸزدٸڭ قىزمەتٸمٸز ولارعا ارزان. بٸز جاقسى جۇمىس ٸستەي الاتىنىمىزدى كٶرسەتتٸك. كٶبٸنە ٷندٸستاندىق پروگرامميستەر جۇمىس ٸستەيدٸ ەكەن. ال ٷندٸستەردٸڭ تٸلٸن تابۋ قيىن دەسەدٸ. جەكە مەديتسينا ورتالىقتارى كليەنت تارتۋدىڭ جولدارىن سۇرادى. بٸزدٸڭ توپ ەلەكتروندى كەزەكتٸ ۇسىندى. ينتەرنەت ارقىلى كەزەككە تۇرۋدىڭ جولدارىن ايتتى.
- ەلەكتروندى كەزەكتٸ نەگە ٶز ەلٸمٸزدە ورناتپايمىز?
- دəل قازٸر بۇل جوبا بويىنشا بانكتەر جۇمىس ٸستەپ جاتىر. مىسالى, حالىق بانككە بارۋ قاجەت بولسا, ينتەرنەت ارقىلى كەزەكتە تۇرعان ادامداردى بٸلە الامىز. بەلگٸلٸ بٸر ۋاقىتقا كەزەك ۇستايمىز. سونداي-اق, توپتاعى تاعى بٸر جٸگٸت مەديتسينالىق بٸلەزٸكتٸ ۇسىندى. بٸلەزٸك ادامنىڭ قان قىسىمىن, جٷرەك سوعىسىن انىقتايدى.
- پروگرامميست ماماندىعىن بٸتٸرٸپ, بٸراق باسقا سالادا جۇمىس ٸستەپ جٷرگەندەردٸ جيٸ كٶرەمٸز. ونىڭ سەبەبٸ نەدە?
- پروگرامميستٸڭ نەگٸزگٸ قىزمەتٸ – كومپيۋتەردە نە ٸستەۋ كەرەك ەكەنٸن كومپيۋتەر تٸلٸمەن جازۋ. ٶز ٸسٸن جاقسى بٸلەتٸن مامان قاي جەردە دە سىيلى. پروگرامميست ۆەب-سايت پەن موبيلدٸ قوسىمشا جاساپ, روبوتتاردىڭ نە ٸستەۋ كەرەك ەكەنٸن جازادى. تٸپتٸ, تٷرلٸ الگوريتمدەر ارقىلى جاساندى ينتەللەكتتەردٸ قۇراستىرادى. مىقتىلارى باعدارلاما قۇراستىرىپ شىعادى. كەيبٸرٸ مەكتەپتە مۇعالٸمدٸك جولدى تاڭدايدى.
مەن سٷلەيمان دەميرەل ۋنيۆەرسيتەتٸندە ەسەپتەۋ تەحنيكاسى جəنە باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ ماماندىعى بويىنشا بٸلٸم الدىم. ماماندىقتى ٶزٸم تاڭدادىم. سول كەزدە اعىلشىن تٸلٸندە ساباق وقىتاتىن ماماندىقتاردىڭ بٸرٸ بولاتىن. ستۋدەنت كەزٸمدە IT-مەنەدجەر بولىپ جۇمىس ٸستەدٸم. وقۋدى بٸتٸرگەن سوڭ رەسەيدە بٸر جىل بٸلٸمٸمدٸ كٶتەرۋ ماقساتىندا وقىپ, جۇمىس ٸستەدٸم. كەيٸن ەلگە قايتىپ كەلدٸم. ماماندىق بويىنشا جۇمىس ٸستەمەۋدٸڭ سەبەبٸ əرتٷرلٸ. قازاق بالالارىنىڭ تەحنيكاعا دەگەن قىزىعۋشىلىعى ەندٸ ويانىپ كەلەدٸ. تالپىنىپ, بٸلٸم الۋ كەرەك. قازٸر وقۋدىڭ, ٸزدەنۋدٸڭ جولى جەڭٸل. ينتەرنەتتە ونلاين كۋرستار بار. كۋرستاردىڭ ٸشٸندە اعىلشىن تٸلٸندە دəرٸس بەرەتٸندەرٸندە عىلىمداعى سوڭعى جاڭالىقتار, تىڭ ويلار ايتىلادى. مىقتى پروگرامميست بولعىسى كەلەتٸن بالالار اعىلشىن تٸلٸن جەتٸك بٸلگەنٸ دۇرىس. ٶزٸم انا تٸلٸمنەن بٶلەك, ورىس, اعىلشىن, تٷرٸك جəنە تاتار تٸلٸن بٸلەمٸن.
- سينگاپۋردان قانداي əسەر الدىڭ?
- سينگاپۋر – ازيياداعى ەڭ دامىعان مەملەكەتتٸڭ بٸرٸ. حالىق سانى – 7 ميلليون. ال جىل سايىن شەتەلدەن 15 ميلليون تۋريست كەلەدٸ. اۋاسى تازا, تابيعاتى كەرەمەت. جاستارعا بٸلٸم بەرۋ, مەديتسينا سالاسى, كٶلٸك ينفراقۇرىلىمى ٶتە جاقسى دامىعان. دٷنيەجٷزٸندەگٸ ٶز حالقىن ٸشكٸ ٶنٸممەن تولىقتاي قامتاماسىز ەتەتٸن 10 مەملەكەتتٸڭ قاتارىنا كٸرەدٸ. Əر الپىسىنشى ادام ميلليونەر.
- Əڭگٸمەڭە راحمەت.
سۇحباتتاسقان گٷلفاريدا زەينۋللينا
