اقتٶبە وبلىسىندا اۋىلشارۋاشىلىعىن وڭتايلاندىرۋ ماقساتىندا تسيفرلاندىرۋ جۇمىسى قارقىندى جٷزەگە اسىرىلۋدا. ونداعى بارلىق پروتسەدۋرالار اۆتوماتتاندىرىلىپ, ارنايى قوسىمشالار ارقىلى تٶرت تٷلٸك تۋرالى اقپاراتتى بٸلۋگە بولادى. بۇل تۋرالى بٷگٸن اقتٶبە وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ بەردٸبەك ساپارباەۆ ٷكٸمەت ساعاتىندا مەلٸم ەتتٸ.
«اۋىلشارۋاشىلىعىندا بٸز تسيفرلاندىرۋدى پايدالانىپ جاتىرمىز. بارلىق پروتسەسس اۆتوماتتاندىرىلدى. ارنايى سەنسورلار ارقىلى جانۋارلاردىڭ تەۋلٸگٸنە قانشا سالماق قوسقانىن, قانشا سۋ ٸشكەنٸن, جەم جەۋ بەلسەندٸلٸگٸنٸڭ قالاي ەكەنٸن بايقاۋعا بولادى», - دەدٸ ب. ساپارباەۆ.
سونداي-اق, ول ەگٸن شارۋاشىلىعىنداعى جۇمىستارعا توقتالىپ, تسيفرلاندىرۋدىڭ ٶنٸمدٸلٸكتٸ ارتتىراتىنىن باسا ايتتى.
«دەل وسىنداي جۇمىس ەگٸن ەگۋ مەن ەگٸن جيناۋ سالاسىندا دا قولدانىلىپ جاتىر. بۇل جەردەگٸ ەڭ ٷلكەن مەسەلەنٸڭ بٸرەۋٸ ەگٸستٸكتٸڭ بەرٸن تسيفرلاندىرىپ, قانشا تۇقىم سەبٸلگەنٸن, قانشا تىڭايتقىش, قانشا جانارماي قولدانىلدى. وسىنىڭ بەرٸ ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن كٶبەيتۋگە ٶزٸنٸڭ ەسەرٸن تيگٸزەدٸ», - دەدٸ وبلىس ەكٸمٸ.
ٶڭٸردە مال شارۋاشىلىعى سالاسىنا بويىنشا مالدىڭ جاعدايىن كومپيۋتەر ارقىلى باقىلاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن ٸرٸ قارا مالعا داتچيكتەر ورناتىلىپتى. ال, «ايس» جسش سٷت تاۋارلى فەرماسى بولسا مالدان ساۋىلعان سٷتتٸڭ كٶلەمٸن, جاعدايىن جەنە ۇرىقتاندىرۋعا دايىندىعىن باقىلاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن زاماناۋي جابدىقتارمەن جابدىقتالىپ وتىر.
سونىمەن قاتار, جايىلىمداعى جانۋارلاردىڭ ورنالاسقان جەرٸن باقىلاۋ ٷشٸن جەر سەرٸكتٸك ناۆيگاتسيياسى قولدانىلادى. مۇنداي قوندىرعالار ەگٸستٸك القابىندا دا كەڭٸنەن قولدانىلۋدا. ياعني, جەر سەرٸكتەرٸ جٷيەسٸ ارقىلى ەگٸستٸك اۋماعىن باقىلاۋعا, اۋا-رايىن بٸلۋگە بولادى.
سونداي-اق, ەگٸستٸك كارتالارىنا, اۋا-رايىنا, مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى ەنگٸزۋدە, ارام شٶپتەردٸڭ تارالۋىنا جەنە تالداۋ جٷرگٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ايتا كەتەيٸك, «تسيفرلىق قازاقستان» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى اياسىندا «اقىلدى قالالاردىڭ» تيپتٸك تۇجىرىمداماسى ۆيتسە-پرەمەر-مينيستر اسقار جۇماعاليەۆتٸڭ باستاماسىمەن قولعا الىنىپ, اقپارات جەنە كوممۋنيكاتسييالار مينيسترلٸگٸ جەنە «زەردە» ۇلتتىق ينفوكوممۋنيكاتسييا حولدينگٸمەن» جٷزەگە اسىرىلۋدا. وبلىستا «اقىلدى قالا» كونتسەپتسيياسى 5 باعىتتا جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. بۇعان قوسا, بٸلٸم وشاقتارى مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىقتارى 80 پايىزدان اسا كەڭجولاقتى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتٸلگەن. ەڭ باستىسى - تٶرت تٷلٸكتٸڭ جاعدايىن انىقتاۋ مەن باقىلاۋ جۇمىستارى جەڭٸلدەۋدە. مەسەلەن, «اقتەپ» جشس مەن «ايس» جشس شارۋا قوجالىقتارىن ايتساق بولادى. اتالعان فەرمالاردا پروتسەسس تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلىپتى. ال, ارنايى گادجەتتەر جانۋارلاردىڭ ورتاشا تەۋلٸكتٸك سالماعىن ارتتىرىپ, دەنساۋلىعىنا باقىلاۋ جاساۋعا ىقپال ەتۋدە. وبلىستا ارالار, قوياندار, قۇلپىناي, تاڭقۋراي ٶسٸرۋ جەنە تاعى باسقا باعىتتا 200-گە جۋىق جوبا جۇمىس ٸستەۋدە. سونداي-اق, ايماقارالىق ىنتىماقتاستىق شەڭبەرٸندە ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸمەن, سونداي-اق رەسەيدٸڭ بٸرقاتار ايماقتارىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتىلعان. سونىمەن قاتار, ٶڭٸردە تسيفرلىق تەحنولوگييالاردى قولدانۋ ارقىلى «فەرمەرلٸك قىزمەت كٶرسەتۋ ورتالىعى» پيلوتتىق جوباسى جٷزەگە اسپاق.
