انكارادا قازاقستاننىڭ تٷركيياداعى ەلشٸلٸگٸنٸڭ جەنە ەكوەۋرازييا قاۋىمداستىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «ماعجان جۇماباەۆ - تٷركٸستاننان انادولۋعا» اتتى جيىن ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
قازاقcتاننىڭ تابيعي كٶركەمدٸگٸن سۋرەتتەيتٸن كٶرمەمەن باستالعان اتالمىش شاراعا قازاقستاننىڭ تٷركيياداعى ەلشٸسٸ ابزال ساپاربەكۇلى, تٷركييا ۇلى ۇلتتىق مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى, بۇرىنعى پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى يىلدىرىم تۋعرۋل تٷركەش, كەچيورەن مۋنيتسيپاليتەتٸنٸڭ مەرٸ تۇرعىت التىنوك, احمەت ياساۋي اتىنداعى قازاق-تٷرٸك ۋنيۆەرسيتەتٸ ٶكٸلەتتٸ كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى پروفەسسور مۇسا يىلدىز, ەكوەۋرازييا تٶراعاسى حيكمەت ەرەن, ەۋرازييا جازۋشىلار وداعىنىڭ تٶراعاسى ياكۋپ ٶمەروعلۋ جەنە اقىن-جازۋشى ەلي اكباش, انكارا حادجى بايرام ۋەلي ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ وقىتۋشىسى پروفەسسور حۋلييا حاساپوعلۋ چەنگەل, عالىمدار مەن زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ, كەسٸپكەرلەر, تٷركييادا بٸلٸم الىپ جاتقان قازاقستاندىق ستۋدەنتتەر مەن باق ٶكٸلدەرٸ قاتىستى.
ٸس-شارا ەكوەۋرازييا قاۋىمداستىعىنىڭ تٶراعاسى حيكمەت ەرەننٸڭ العى سٶزٸمەن اشىلدى. حيكمەت ەرەن ماعجان شىعارمالارىنداعى ويلاردىڭ ماڭىزدىلىعىن جەنە قازٸرگٸ تاڭداعى دا ٶزەكتٸلٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. ٶز سٶزٸندە, الاش قوزعالىسىنىڭ قايراتكەرٸ, قازاقتىڭ ۇلى زييالىسى, تٷركٸ ەلەمٸنە ورتاق اقىن, تٷركٸستاننىڭ كٶرنەكتٸ ٶكٸلٸ سانالاتىن اقىن ماعجاننىڭ ونداعان جىل بويى قۋعىندا جەنە تٷرمەلەردە ٶمٸر سٷرۋگە مەجبٷر بولعاندىعىن اتاي وتىرىپ, ونىڭ شىعارمالارى مەن ويلارى مەڭگٸ ەستە ساقتالاتىندىعىن اتاپ ٶتتٸ. حيكمەت ەرەن, ماعجاننىڭ تٷركٸ حالىقتارىنىڭ تەگٸ بٸر تۇتاستىعى مەن بٸرلٸگٸ تۋرالى ويلارىنىڭ استىن سىزىپ, سٶزٸن زييا گوكەلٸپتٸڭ «وتان دەگەنٸمٸز تٷرٸكتەرگە تٷركييا ەمەس, تٷركٸستان ەمەس وتانىمىز, بايتاق جەنە بٸرگە مەڭگٸ ٶمٸر سٷرەتٸن ەلٸمٸز ول – تۇران» دەپ جالعاستىردى.
قازاقستاننىڭ تٷركيياداعى ەلشٸسٸ ابزال ساپاربەكۇلى قازاق حالقىنىڭ كٶرنەكتٸ ٶكٸلٸ, مەملەكەتتٸك قايراتكەر, جارىق جۇلدىز-اقىنى ماعجان جۇماباەۆتىڭ «تٷركٸستان», «الىستاعى باۋىرىما», «جەر جٷزٸندە», «پايعامبار» ٶلەڭدەرٸنە نازار اۋدارا وتىرىپ, تٷركٸ حالىقتارىنىڭ تەگٸ بٸر تۇتاستىعى مەن بٸرلٸگٸن جالىندى جٷرەگٸمەن جىرلاعان تۇلعا ەكەندٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
«ۇلت جٷرەگٸنٸڭ سيمۆولى ٸسپەتتٸ ماعجاننىڭ ويى دا, سٶزٸ دە, وتتاي مازداعان, قورعاسىننان قۇيعانداي كەسەك-كەسەك» دەپ, اقىننىڭ «بٸز ايتىپ جٷرگەن شىعارماشىل ينتەلليگەنتسيياعا شىندىق پەن تۋراشىلدىق جەتپەيدٸ, ال شىندىق پەن اقيقات بولماعان جەردە, ەركٸندٸك پەن تەۋەلسٸزدٸك بولمايدى. بٸز جالعان دٷنيەنٸ ٶزٸمٸز جازعانىمىزبەن قويماي, جۇرتتى سوعان ٷيرەتٸپ جاتىرمىز. جالعان نەرسە جارعا جىعادى, ٶتٸرٸك ەشكٸمگە ابىروي ەپەرمەيدٸ. ەڭ قاۋٸپتٸسٸ – ارسىزدىق. ەگەر ۇلتتىڭ ار-وجدانى ساقتالسا, ونداي حالىق پەن ۇلتقا مىنا ەلەمدە ەشقانداي دا قاۋٸپ تٶنبەيدٸ» سٶزٸن مىسالعا كەلتٸردٸ. سونداي-اق, قازاقستان ەلشٸسٸ اقىننىڭ ٶلەڭ جولدارىنداعى فيلوسوفييالىق-پسيحولوگييالىق سيپاتتارعا كەمەلدٸگٸمەن ٶزگەشەلەنەتٸندٸگٸن باسا ايتتى. «تٷرٸك بالاسى ٶزٸنٸڭ اتا-باباسىن بٸلگەن سايىن ٷلكەن ٸستەرگە كٷش سالادى» دەپ اتاتٷرٸكتٸڭ سٶزٸنەن ٷزٸندٸ ايتقان ەلشٸ, تٷركٸ حالىقتارىنىڭ بٸرلٸگٸ ٷشٸن جانىن پيدا ەتكەن تۇلعانىڭ تٷرٸك ەلٸندە دە كەڭٸنەن تانىستىرىلۋى كەرەك ەكەندٸگٸنە توقتالا وتىرىپ, «ماعجان قالامىمەن تٷركٸ حالىقتارىن بٸر شاڭىراق استىنا جينادى», دەدٸ ەلشٸ ا.ساپاربەكۇلى.
اتالمىش شارا تٷرٸك تٸلٸ ۇيىمى عىلىمي كوميتەتٸنٸڭ مٷشەسٸ, انكارا حاجى بايرام ۆەلي ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ اعا وقىتۋشىسى, پروفەسسور حۋلييا كاساپوعلۋ چەنگەلدٸڭ ماعجان جۇماباەۆقا ارنالعان كەڭ كٶلەمدٸ بايانداما جاسادى.
«رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا قازاقستاندا رۋحاني قۇندىلىقتارىمىزدىڭ قايتا جاندانىپ كەلە جاتقاندىعىنا توقتالىپ, قازٸرگٸ قازاق ەدەبيەتٸندەگٸ ليريزم جەنە دە بۇل اعىمنىڭ ماعجان جۇماباەۆپەن باستالعاندىعىن اتاپ ٶتتٸ. سونىمەن قاتار, ەليحان بٶكەيحان باستاتقان الاش قوزعالىسىنىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى سٶز قوزعادى. ماعجاننىڭ الاش قوزعالىسىنىڭ قايراتكەرٸ رەتٸندە, قازاق حالقىنىڭ تەۋەلسٸزدٸگٸ مەن بوستاندىعى ٷشٸن كٷرەسكەندٸگٸن تٸلگە تيەك ەتتٸ. حۋلييا كاساپوعلۋ چەنگەل ماعجان جۇماباەۆتىڭ ٶلەڭدەرٸنٸڭ ەرەكشەلٸگٸنە توقتالدى. بايانداماسىندا, ماعجان مەن تٷرٸك اقىندارىنىڭ ٶلەڭدەرٸن سالىستىرىپ, ۇقساستىقتارىنا تالداۋ جاسادى.
باعدارلاما سوڭىندا قازاق جەنە تٷرٸك جاستارى ۇلى اقىننىڭ ٶلەڭدەرٸن جاتقا وقىپ, كٶرەرمەننٸڭ ىستىق ىقىلاسىنا بٶلەندٸ.
ٸس-شارادان كەيٸن ۇلى اقىن ماعجاننىڭ ٶلەڭ-شىعارمالارىن تٷرٸك تٸلٸنە اۋدارعان اقىن ەلي اكباش شىعارعان «الىستاعى باۋىرىما» كٸتابى اۆتور قولتاڭباسىمەن تاراتىلدى.
