قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق مۋزەيٸ 2020 جىلعى 18 ناۋرىز كٷنٸ ساعات 17.00-دە ٷندٸستان رەسپۋبليكاسى نيۋ-دەلي قالاسىندا ٷندٸستان ۇلتتىق مۋزەيٸندە «ۇلى دالا: ۋاقىت. كەڭٸستٸك. مەدەنيەت» كٶرمەسٸن اشادى.
كٶرمە تۇڭعىش پرەزيدەنت - ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان حالىقارالىق «التىن ادامنىڭ ەلەم مۋزەيلەرٸنە شەرۋٸ» كٶرمە جوباسى اياسىندا 2020 جىلعى 18 ناۋرىز - 19 سەۋٸر ارالىعىندا ٶتەدٸ.
كٶرمەنٸڭ باستى جەدٸگەرٸ «التىن ادام» - ەل رەمٸزدەرٸنٸڭ اجىراماس بٶلٸگٸنە اينالعان قازاقستان تاريحىنداعى ەڭ تانىمال ارحەولوگييالىق سەنساتسييا. «التىن ادام» 1969 جىلى الماتىنىڭ ماڭايىنداعى ەسٸك قورعانىندا ارحەولوگ كەمال اقىشەۆتىڭ جەتەكشٸلٸگٸمەن جٷرگٸزٸلگەن ارحەولوگييالىق جۇمىستار نەتيجەسٸندە تابىلدى. قورعاننان اراسىندا كيٸمدەردٸ بەزەندٸرەتٸن دەتالدار, سول سيياقتى ەشەكەيلەر مەن تۇرمىستىق زاتتار بار تٶرت مىڭنان استام التىن بۇيىمدار تابىلدى. زەرتتەۋشٸلەردٸڭ قورىمداعى زاتتاردىڭ توپوگرافيياسىن تەر تٶگٸپ زەرتتەۋلەرٸ نەتيجەسٸندە, كٶرمەگە ۇسىنىلىپ وتىرعان ساق جاۋىنگەرٸنٸڭ كەلبەتٸن جاڭادان جاساپ شىعۋ مٷمكٸن بولدى.
ٷندٸستان ۇلتتىق مۋزەيٸنە ۇسىنىلعان كٶرمەدەن كيٸمٸ التىن جاپسىرمالى جەنە جەبە, قار بارىسى, ارقار, جىلقى جەنە قۇس تٷرٸندەگٸ التىن تٸلٸمشەلەر ەشەكەيلەپ تۇرعان كونۋس پٸشٸندٸ ەرەكشە باس كيٸمدٸ التىن ادامنىڭ رەكونسترۋكتسيياسىن جەنە وسى جاس اق سٷيەك ساق جاۋىنگەرٸمەن (ارحەولوگتاردىڭ پٸكٸرلەرٸ بويىنشا 17-18 جاستار شاماسىندا) بٸرگە جەرلەنگەن ەرتە تەمٸر عاسىرىنىڭ (ب.د.د V-IV عع.) ارحەولوگييالىق ولجالارىنىڭ كوللەكتسيياسىن تاماشالاۋعا بولادى.
ەسٸك التىن ادامى - حالىقارالىق كٶرمە جوباسىنىڭ اياسىندا ەلەمنٸڭ 12 مۋزەيٸندە ۇسىنىلعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق مۋزەيٸنٸڭ باستى جەدٸگەرٸ. كٶرمە بەلارۋس, رەسەي, ەزەربايجان, قىتاي, پولشا, وڭتٷستٸك كورەيا, ٶزبەكستان, سولتٷستٸك ماكەدونييا, تٷركييا, مالايزييا جەنە گرەتسييادا ٷلكەن جەتٸستٸكپەن ٶتتٸ.
باستاپقى سيقىرلى مەنٸنەن ايرىلعان جانۋارلاردىڭ سەندٸك بەينەلەرٸ زەرگەرلٸك بۇيىمداردا, مينياتيۋرا كٸتاپتاردا, اعاش, تاس جەنە سٷيەك ناقىشتارىندا, سەۋلەت سىندى ورتاعاسىرلىق ٶنەردە ەلدەقايدا جيناقتالىڭقىراعان تٷردە, ستيلدەنگەن ويۋ, زەر ەلەمەنتتەرٸنٸڭ پٸشٸنٸن قابىلداپ قولدانىستا قالا بەردٸ. بۇل ٷردٸستەر ەكسپوزيتسيياعا قويىلعان XV عاسىرعا تەن دەپ داتالانعان سايرام كٶمبەسٸنەن تابىلعان زەرگەرلٸك ٶنەر بۇيىمدارىنان ايقىن بايقالادى.
كٶرمەدە سول سيياقتى تاقساي (باتىس قازاقستان وبلىسى), تالدى-2 (قاراعاندى وبلىسى) جەنە بەرەل (شىعىس قازاقستان وبلىسى) سىندى ساق قورعاندارىنان تابىلعان ارحەولوگييالىق بٸرەگەي ولجالار دا كٶرسەتٸلمەك.
ەسٸك قورعانىنان تابىلعان زاتتار اراسىندا ەجەلگٸ جازبا ەسكەرتكٸشتەرٸنٸڭ بٸرٸ رۋنا جازۋمەن جازىلعان جازباسى بار كٷمٸس توستاعاننىڭ ەكسپوزيتسييادان الار ورنى ەرەكشە.
سونىمەن قاتار, كٶرمەگە باتىس قازاقستان وبلىستىق تاريح جەنە ارحەولوگييا ورتالىعىنىڭ ارحەولوگييالىق وتريادى 2012 جىلدىڭ سەۋٸرٸندە قازبا جۇمىستارى كەزٸندە تابىلعان «تاقساي حانشايىمى» ۇسىنىلادى. تاقساي قورىمىندا عالىمدار 35-40 جاستاعى ەيەلٸنٸڭ قوعانىن زەرتتەدٸ. ونىڭ قاسىندا ىدىستار, سەندٸ باس كيٸمنٸڭ ەشەكەيلەرٸ جەنە كٶپتەگەن التىن بۇيىمدار تابىلدى. عالىمدار شايقاستاردىڭ كٶرٸنٸستەرٸن بەينەلەيتٸن اعاش تاراعى ەرەكشە ارتەفاكت دەپ سانايدى.
كٶرمەگە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق مۋزەيٸنٸڭ قورلارىنان بارلىعى 292 زات ۇسىنىلادى.
كٶرمەنٸڭ رەسمي اشىلۋىنىڭ الدىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مۋزەيٸ مەن ٷندٸستان ۇلتتىق مۋزەيٸ ٶكٸلدەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن باسپاسٶز مەسليحاتى ٶتەدٸ.
