الماتى ەكٸمٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ كەسٸپكەرلەر جالعا الىپ وتىرعان عيماراتتاردىڭ اقىسىن تٶلەۋدە قانداي جەڭٸلدٸكتەر قاراستىرىلعانىن ايتتى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«ەلدە تٶتەنشە جاعداي رەجيمٸ ەنگٸزٸلگەن ۋاقىتتا قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسى - قوعامدىق تاماقتانۋ, فيتنەس جەنە سپورت, ساۋدا ورىندارى ايتارلىقتاي شىعىنعا ۇشىرادى. بيزنەس ٷشٸن عيمارات جالداعان 9 مىڭعا جۋىق (24,7%) كەسٸپكەر قيىندىققا تاپ بولادى. قازٸر جالعا بەرۋشٸلەرمەن جەڭٸلدٸك شارتتارىن ۇسىنۋ مەسەلەسٸ تالقىلانىپ جاتىر»,– دەدٸ شاھار باسشىسى.
ەكٸمنٸڭ ايتۋىنشا, كارانتين كەزٸندە عيمارات يەلەرٸنٸڭ باسىم بٶلٸگٸ كەسٸپكەرلەرگە قولداۋ كٶرسەتٸپ, جالداۋ اقىسىن العان جوق.
«تٶتەنشە جاعداي مەن كارانتين كەزٸندە ٸرٸ ساۋدا نىساندارىنىڭ يەلەرٸ, ونىڭ ٸشٸندە 153 ويىن-ساۋىق ورتالىعى, ساۋدا ورتالىقتارى, ساۋدا ٷيلەرٸ مەن بازارلار 40 مىڭعا جۋىق جالعا الۋشىدان جالداۋ اقىسىن الۋدى توقتاتتى. سونىمەن قاتار, قازٸرگٸ ۋاقىتتا كٶپتەگەن بازارلار مەن ساۋدا جەنە ويىن-ساۋىق ورتالىقتارى جالعا بەرۋ قۇنىن 20-30% تٶمەندەتكەن», - دەدٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ.
الماتى قالالىق «اتامەكەن» كەسٸپكەرلەر پالاتاسىنىڭ كٶمەگٸمەن 2,7 ملرد تەڭگەگە 13 مىڭعا جۋىق ساۋدا وبەكتٸسٸن جالعا الۋشىلاردىڭ پروبلەماسى شەشٸلدٸ. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار جالعاسىپ جاتىر.
مىسالى, «Moskva metropolitan» ساۋدا ورتالىعىنىڭ ساۋدا الاڭدارىندا 180 جالعا الۋشى بار, ولاردان اي سايىن 265 ملن تەڭگە تٶلەم تٷسەدٸ. قوماقتى شىعىنعا ۇشىراعانىنا قاراماستان, جالعا بەرۋشٸ داعدارىسقا قارسى جەكە شارالاردى قابىلداي وتىرىپ, جالعا الۋشىلاردى تٶلەمدەردەن بوساتتى.
«اۆتوسيتي» ساۋدا ٷيٸندە 120 جالعا الۋشى بار, ولاردان اي سايىن 6 ملن تەڭگە تٷسەدٸ. ساۋدا ٷيٸ دە جالعا الۋشىلارعا قولداۋ كٶرسەتۋگە جەنە تٶتەنشە جاعداي مەن كارانتين كەزٸندە ولارعا دەمالىس بەرۋگە دايىن.
قالا ەكٸمٸ نەسيە تٶلەمٸن شەگەرۋگە قاتىستى ايتا كەلٸپ, ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانك باسشىلارىنىڭ تٶلەمدەردٸ شەگەرۋ مەسەلەسٸ تالقىلاناتىن ٸسكەرلٸك كەڭەسٸنٸڭ قۇرامىنا ەنگەنٸن حابارلادى. بٷگٸنگٸ كٷنٸ 127,3 ملرد تەڭگەنٸڭ 360 مىڭ نەسيەسٸ بويىنشا تٶلەم شەگەرٸلدٸ.
سونىمەن قاتار, بيزنەستٸ قولداۋ مەن دامىتۋ جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك جەنە ٶڭٸرلٸك باعدارلامالار اياسىندا سىياقى مٶلشەرٸ تٶمەندەتٸلدٸ. مىسالى, «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا كەسٸپكەرلەر ٷشٸن مٶلشەرلەمە 6%-عا دەيٸن (بۇرىنعىسى 8,4%), «Almaty Business-2025» باعدارلاماسى اياسىندا 7%-دان 6%-عا دەيٸن ازايدى.
«دامۋ» قورىمەن بٸرگە شاعىن جەنە ورتا بيزنەس ەندٸ قارقىن الا باستاعان الاتاۋ, ناۋرىزباي, جەتٸسۋ, تٷركسٸب جەنە ەۋەزوۆ اۋداندارىندا سىياقىنىڭ جىلدىق مٶلشەرلەمەسٸن 7%-دان 5%-عا دەيٸن تٶمەندەتۋ بويىنشا جۇمىستار جٷرٸپ جاتىر.