الماتىنىڭ بٸرىڭعاي IT-ارحيتەكتۋراسى قۇرىلدى جەنە قالانىڭ "تسيفرلىق تەلقوساعىن" جاساۋ ٷشٸن جۇمىس جٷرٸپ جاتىر. بۇل تۋرالى مەگاپوليس ەكٸمٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ مەلٸمدەدٸ, - دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
قالا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ جەنە الماتى ەكونوميكاسىنىڭ قۇرىلىمىن ٶزگەرتۋ ٷشٸن تسيفرلاندىرۋدى, كرەاتيۆتٸ يندۋسترييالار مەن تۋريزمدٸ دامىتۋ ەسەبٸنەن قۇرىلىمدىق مانەۆر جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر.
"بٸز 2025 جىلعا دەيٸنگٸ تسيفرلاندىرۋ ستراتەگيياسىن, بٸرىڭعاي IT-ارحيتەكتۋرانى ەزٸرلەدٸك, قالانىڭ بارلىق IT-كومپانييالارىنىڭ تٸزٸلٸمٸن جاسادىق. بٸز قالانىڭ "تسيفرلىق تەلقوساعىن" قۇرۋ بويىنشا جۇمىس جاسايمىز. بولاشاقتا Big Data جەنە جاساندى ينتەللەكت نەگٸزٸندە قالانى تيٸمدٸ باسقارۋعا ۇمتىلاتىن بولامىز", - دەپ اتاپ ٶتتٸ ول.
اشىق كٶزدەردەن الىنعان مەلٸمەتتەرگە سەيكەس, تسيفرلىق تەلقوساق — بۇل فيزيكالىق وبەكتٸنٸڭ ساندىق كٶشٸرمەسٸ نەمەسە بەينەسٸ. بيزنەستٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن وڭتايلاندىرۋعا كٶمەكتەسەتٸن فيزيكالىق وبەكتٸنٸڭ نەمەسە پروتسەستٸڭ ساندىق كٶشٸرمەسٸن دە "تسيفرلىق تەلقوساق" دەپ اتايدى. ول كەسٸپورىندارعا فيزيكالىق پروبلەمالاردى تەزٸرەك انىقتاۋعا, ولاردىڭ نەتيجەلەرٸن دەلٸرەك بولجاۋعا جەنە ساپالى ٶنٸمدەر شىعارۋعا كٶمەكتەسۋگە ارنالعان.
مۇنداي ۆيرتۋالدى مودەل بارلىق جٷيەلەردٸ باسقارۋعا, سونداي-اق قالا اۋماعىنىڭ دامۋىن, تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق, كٶلٸك, قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەلەرٸنٸڭ جۇمىسىن, قالاعا كليمات پەن ەكولوگييالىق جاعدايدىڭ ەسەرٸن مودەلدەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
"تسيفرلىق تەلقوساق" IoT سەنسورلارى مەن "اقىلدى قالا" سەنسورلارىنىڭ بولۋىن بولجايدى, ولار كەز كەلگەن اقپاراتتى بەرٸلگەن قۇرىلعىلاردان الىپ تاستاي الادى جەنە ونى بەلگٸلٸ بٸر جيٸلٸكپەن تيٸستٸ ٶڭدەۋ ورتالىقتارىنا جٸبەرەدٸ. قالانىڭ "تسيفرلىق تەلقوساق" ۇشاقپەن سالىستىرۋعا بولادى, وندا ۇشۋدىڭ بارلىق پارامەترلەرٸن ٶلشەيتٸن كٶپتەگەن سەنسورلار بار.
دەمەك, بۇعان دەيٸن حالىقارالىق دەڭگەيدە اقىلدى قالا تانىلعان الماتىنىڭ تسيفرلىق تەلقوساعى پايد بولۋى – زاڭدى قۇبىلىس. International Data Corporation حالىقارالىق اقپاراتتىق-تالداۋ اگەنتتٸگٸ ٶزٸنٸڭ ەدٸسناماسىنا سەيكەس الماتىنىڭ دامۋىنا "اقىلدى قالا" رەتٸندە باعا بەردٸ. بۇل ەكٸ ٶزگەرٸس بٸر ايدا, ماۋسىمدا بەلگٸلٸ بولىپ وتىر. قالانى «اقىلدى قالا» دەپ باعالايدا بٸرنەشە تالاپ ەسكەرٸلگەن. ونىڭ ٸشٸندە قالانىڭ تسيفرلانۋ دەڭگەيٸ باسىم رٶل اتقارادى.
الماتى قالاسى ەكٸمدٸنٸڭ حابارلاۋىنشا, تسيفرلاندىرۋ باسقارماسىنىڭ پورتالىندا الماتىنى وڭتايلاندىرۋ جەنە تسيفرلاندىرۋ يدەيالارىن ورنالاستىرۋ مٷمكٸندٸگٸ بار. كەز كەلگەن قالا تۇرعىنى قالا ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ نازارىن ٶز جوباسىنا اۋدارا الادى. تەلەكوممۋنيكاتسييالىق ينفراقۇرىلىم بەلسەندٸ دامىدى. بٸر جىل بۇرىن قالاداعى بارلىق بايلانىس وپەراتورلارى 55-60 بازالىق ستانتسييادان ارتىق ەمەس قۇرىلىس جٷرگٸزگەن. سوڭعى 12 ايدا ۇيالى بايلانىسقا قول جەتكٸزۋ ٷشٸن 200-دەن استام سوقىر ايماق جابىلدى.
قالادا ينتەرنەتكە تٸركەلگەن سىمسىز قول جەتكٸزۋ تەحنولوگيياسى بار جاڭا پيلوتتىق جوبا ٸسكە اسىرىلۋدا, بۇل كەزدە تۇرعىننىڭ قالانىڭ جاڭا شاعىن اۋداندارىندا 96 مبيت/سەك تۇراقتى سيگنال الۋ مٷمكٸندٸگٸ بار.
جوبامەن ەلمەرەك, العاباس, نۇرشاشقان, تاۋسامالى شاعىن اۋداندارى قامتىلعان. بيىل نۇرشاشقان جەنە تاستىبۇلاق شاعىن اۋداندارىندا تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلٸلەرٸ سالىنادى, بۇل ساپالى ينتەرنەتكە قوسىلۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
كەلەسٸ جىلى جەكە ينۆەستورلار الاتاۋ جەنە نارىزباي اۋداندارىنىڭ قالعان شاعىن اۋداندارىندا جۇمىس جٷرگٸزەدٸ.
قالا ەكٸمٸنٸڭ سٶزٸنشە, يننوۆاتسييالىق ەكوجٷيەنٸ دامىتۋ جٶنٸندەگٸ ستراتەگييالىق مٸندەتتٸ ٸسكە اسىرۋ شەڭبەرٸندە قالانىڭ ات-قوعامداستىعىنىڭ ٶكٸلدەرٸ ٷشٸن بٸرىڭعاي كوممۋنيكاتسييالىق كەڭٸستٸك قۇرۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىس اياقتالدى.
ەكب بارلىق بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸن, تەحنوپاركتەردٸ, اكسەلەراتورلاردى, ينكۋباتورلار مەن ات-كومپانييالاردى بٸر پلاتفورمادا بٸرٸكتٸرەدٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا پلاتفورمادا 15-تەن استام IT-كومپانييا جەنە 500-گە جۋىق IT-قاۋىمداستىق ٶكٸلٸ تٸركەلگەن.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, الماتىنىڭ بٸرىڭعاي IT-ارحيتەكتۋراسى قۇرىلدى جەنە قالانىڭ "تسيفرلىق تەلقوساعىن" جاساۋ ٷشٸن جۇمىس جٷرٸپ جاتىر. بۇل تۋرالى مەگاپوليس ەكٸمٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ مەلٸمدەدٸ. قالا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ جەنە الماتى ەكونوميكاسىنىڭ قۇرىلىمىن ٶزگەرتۋ ٷشٸن تسيفرلاندىرۋدى, كرەاتيۆتٸ يندۋسترييالار مەن تۋريزمدٸ دامىتۋ ەسەبٸنەن قۇرىلىمدىق مانەۆر جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر.
