الماتىدا اسقار سٷلەيمەنوۆتٸڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان ەسكە الۋ كەشٸ ٶتتٸ

الماتىدا اسقار سٷلەيمەنوۆتٸڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان ەسكە الۋ كەشٸ ٶتتٸ

الماتىدا قر ۇلتتىق كٸتاپحاناسىندا جازۋشى, ەدەبيەت سىنشىسى, دراماتۋرگ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اسقار سٷلەيمەنوۆتٸڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي «پاراسات پاديشاسى» اتتى ەسكە الۋ كەشٸ ٶتتٸ.

ٸس-شارانى قر ۇلتتىق كٸتاپحاناسى ديرەكتورىنىڭ كٸتاپحانالىق جۇمىستارى جٶنٸندەگٸ ورىنباسارى باقىتجامال وسپانوۆا اشتى. كەش اياسىندا قر ۇلتتىق كٸتاپحاناسى قورىنان اسقار سٷلەيمەنوۆتٸڭ ٶمٸرٸ مەن شىعارماشىلىعىنان «پاراسات پاديشاسى» اتتى كٸتاپ كٶرمەسٸ ۇيىمداستىرىلدى. شارانى جازۋشى, پۋبليتسيست, عالىم - بەيبٸت قويشىباەۆ جٷرگٸزدٸ.

ٸس-شاراعا مۇرات ەۋەزوۆ, ٶمٸرزاق ايتباەۆ, سماعۇل ەلۋباي, تەمٸرحان تەبەگەنوۆ, نٷكەتاي مىشباەۆا, قانات تٶرەباي, مەمبەت قويگەلدٸ, ەلييا بٶپەجانوۆا, دوسحان جولجاقسىنوۆ, قاراكٶز سٷلەيمەنوۆا, ساتىبالدى نارىمبەتوۆ جەنە ت.ب. اقىن-جازۋشىلار, قوعام جەنە مەدەنيەت قايراتكەرلەرٸ قاتىسىپ, سٶز سٶيلەدٸ.

«اسقار سٷلەيمەنوۆ ۇلتتىق رۋحاني جاڭعىرۋعا, ويدىڭ, ٶنەردٸڭ تٷلەۋٸنە ٷلكەن ٷلەس قوسقان ساناتكەر تۇلعا. ٶز كەزەڭٸنٸڭ رۋحاني كٶشباستارلارىنىڭ بٸرٸ بولعان ول قاي جەردە قىزمەت ەتسٸن مەيلٸ, قاشاندا ۇلتتىق مٷددەنٸ تۋ ەتتٸ» دەپ اتاپ ٶتتٸ ەسكە الۋ كەشٸنٸڭ قاتىسۋشىلارى. «قازاقفيلم» كينوستۋديياسىندا ونىڭ ستسەنارييٸمەن «ادامدار مەن ارعىماقتار», «قۇلاگەر» فيلمدەرٸ تٷسٸرٸلدٸ, ول «قىز جٸبەك» فيلمٸنٸڭ رەداكتورى رەتٸندە كٶپ جۇمىس تىندىردى, م.ەۋەزوۆ  تەاترىنىڭ ەدەبيەت بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ بولىپ قىزمەت ەتكەن جىلدارى ۇلتتىق كلاسسيكانىڭ جاڭاشا ينتەرپرەتاتسييالانۋىنا ٷلەس قوستى.

ەستەرٸڭٸزگە سالساق, بيىل كٶرنەكتٸ جازۋشى-دراماتۋرگ, قر مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اسقار سٷلەيمەنوۆتٸڭ تۋعانىنا 80 جىل تولۋىنا وراي ٸس-شارالار ٶتۋدە. 2018 جىلدىڭ 23-جەلتوقسان كٷنٸ مۇحتار ەۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتٸك اكادەمييالىق دراما تەاترىندا كٶرنەكتٸ «ا.سٷلەيمەنوۆ جەنە تەاتر» كٶرمەسٸنٸڭ اشىلۋى ٶتٸپ, جازۋشىنىڭ «اداسقاق» تسيكلٸ بويىنشا ساحنالانعان «بٸرجاننىڭ سوڭعى ەنٸ»  سپەكتاكلٸ قويىلادى. 2018 جىلدىڭ 24-جەلتوقسان كٷنٸ اباي اتىنداعى قازاق مەملەكەتتٸك اكادەمييالىق وپەرا جەنە بالەت تەاترىندا مەدەنيەت جەنە ٶنەر قايراتكەرلەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن سالتاناتتى كەش ٶتەدٸ.

اسقار سٷلەيمەنوۆ ۇلتتىق رۋحاني جاڭعىرۋعا, ويدىڭ, ٶنەردٸڭ تٷلەۋٸنە ٷلكەن ٷلەس قوسقان ساناتكەر تۇلعا. ٶز كەزەڭٸنٸڭ رۋحاني كٶشباستارلارىنىڭ بٸرٸ بولعان ول قاي جەردە قىزمەت ەتسٸن مەيلٸ, قاشاندا ۇلتتىق مٷددەنٸ تۋ ەتتٸ. «قازاقفيلم» كينوستۋديياسىندا ونىڭ ستسەنارييٸمەن «ادامدار مەن ارعىماقتار», «قۇلاگەر» فيلمدەرٸ تٷسٸرٸلدٸ, ول «قىز جٸبەك» فيلمٸنٸڭ رەداكتورى رەتٸندە كٶپ جۇمىس تىندىردى, م.ەۋەزوۆ  تەاترىنىڭ ەدەبيەت بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ بولىپ قىزمەت ەتكەن جىلدارى ۇلتتىق كلاسسيكانىڭ جاڭاشا ينتەرپرەتاتسييالانۋىنا ٷلەس قوستى.

ۇلانعايىر بٸلٸم يەسٸ, حالىق ەدەبيەتٸ مەن سالت-دەستٷردٸڭ, مۋزىكا مەن جىر ەلەمٸنٸڭ, تەاتر مەن كينو, بەينەلەۋ ٶنەرٸنٸڭ بٸلگٸرٸ, سٶز زەرگەرٸ  ا.سٷلەيمەنوۆ ەل ەسٸندە. ونىڭ ەسٸمٸ تٷركٸستان وبلىسىنىڭ سوزاق اۋدانىنداعى ٶزٸ وقىعان جەنە سارىاعاش قالاسىنداعى مەكتەپتەرگە, ال, 80 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي تٷركٸستان قالاسىنداعى بٸر كٶشەگە بەرٸلدٸ.

ايتا كەتسەك, اسقار سٷلەيمەنوۆ  1938 جىلى 29 جەلتوقساندا  وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسى  تٷركٸستان اۋدانىنىڭ, شورناق ەلدٸ مەكەنٸندە دٷنيەگە كەلگەن. 1959 جىلى قازپي-دٸڭ ەدەبيەت-تاريح فاكۋلتەتٸن (قازٸرگٸ اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸ) بٸتٸرگەن. 1961 جىلى «جول باسى»  العاشقى سىن ماقالاسى «لەنينشٸل جاس» (قازٸرگٸ «جاس الاش») گازەتٸندە جارييالانعان. ول «بەسٸن» (1970), «اداسقاق» (1988), «بەساتار» (1996), «كەك» (2001), «بولمىسپەن بەتپە-بەت» (2001), شىعارمالارىنىڭ اۆتورى جەنە «ارعىماقتار مەن ادامدار» دەرەكتٸ فيلمٸنٸڭ (1977), «اس» («قۇلاگەر») كٶركەم فيلمٸنٸڭ (1976), «بايانەل» («قوزى كٶرپەش-بايان سۇلۋ») فيلمٸنٸڭ ستسەنارييٸن جازعان.