الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ مارات سۇلتانعازيەۆ ينۆەستيتسييا ٶڭٸردٸڭ ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ نەگٸزگٸ فاكتورىنا اينالعانىن ەرەكشە اتاپ ٶتتٸ. 2024 جىلى وبلىس ەكونوميكاسىنا 780 ميلليارد تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسييا تارتىلدى, بۇل ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 22,5 پايىزعا كٶپ, ال رەسپۋبليكالىق ورتاشا ٶسٸم نەبەرٸ 3,1 پايىزدى قۇرادى.
BAKAD بويىنداعى ٸرٸ جوبالارعا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى, ونىڭ ٸشٸندە $200 ملن-عا Lay's چيپسى ٶندٸرەتٸن زاۋىت قۇرىلىسى, Focus Logistics جەنە Ozon كومپانييالارىنىڭ $151 ملن-عا «ا» كلاستى قويمالارىن قۇرۋ, سونداي-اق $200 ملن. سترويتەل-98 لوگيستيكالىق كەشەنٸ $100 ملن. تەمەكٸ ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋگە 204 ميلليون دوللار ينۆەستيتسييا سالاتىن كورەيالىق KT&G سيياقتى حالىقارالىق كومپانييالاردان قوماقتى ينۆەستيتسييا قۇيىلىپ جاتقانىن ايتا كەتكەن جٶن.
سونداي-اق, «التىن تاعا» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 1200 جۇمىس ورنى اشىلىپ, 120 ملن دوللار تارتىلاتىن تەمٸر-بەتون بۇيىمدارىن شىعاراتىن زاۋىت سالىنادى.
«بۇل جوبالار بٸزدٸڭ ٶڭٸرلٸك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا جەنە ەكونوميكانى نىعايتۋعا دەگەن ۇمتىلىستى راستايدى», - دەدٸ سۇلتانعازيەۆ.
«قوناەۆ جاڭا ەكونوميكالىق دەڭگەيگە كٶتەرٸلدٸ: ٸرٸ ينۆەستيتسييالار, جاڭا تۇرعىن ٷي كەشەندەرٸ جەنە تۋريزمنٸڭ بەلسەندٸ ٶسۋٸ».
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٷكٸمەتٸنٸڭ قاۋلىسىمەن بەكٸتٸلگەن كەشەندٸ جوسپاردى جٷزەگە اسىرۋدىڭ ارقاسىندا قوناەۆ قالاسى سوڭعى ٷش جىلدا قارقىندى دامۋدى كٶرسەتتٸ. الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ مارات سۇلتانعازيەۆتٸڭ ايتۋىنشا, بۇل قايتا قۇرۋلار ازاماتتاردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا جەنە تارتىمدى ينۆەستيتسييالىق ورتا قۇرۋعا باعىتتالعان.
«بٸزدٸڭ قالامىز كٶز الدىمىزدا ٶزگەرۋدە: بٸز ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتىپ قانا قويماي, وبلىس ٷشٸن جاڭا ساپا ستاندارتتارىن بەلگٸلەپ جاتىرمىز», - دەپ اتاپ ٶتتٸ ەكٸم.
ەسەپتٸ كەزەڭدە 48 كٶپقاباتتى تۇرعىن ٷيدٸڭ شاتىرى مەن قاسبەتٸ جاڭارتىلدى, 61 شاقىرىم ينجەنەرلٸك-جول ينفراقۇرىلىمى قايتا جاڭعىرتىلدى, 41 اۋلا اباتتاندىرىلدى, قوعامدىق ساياباقتار مەن سپورت الاڭدارى جاسالدى. 133 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ٷيدٸ پايدالانۋعا بەرۋ ايتارلىقتاي جەتٸستٸك بولدى. ونىڭ ٸشٸندە جەكە قۇرىلىس سالۋشىلار سالعان Aristocrat, Sun City جەنە NJ Towers سيياقتى زاماناۋي تۇرعىن ٷي كەشەندەرٸ. 900 ورىندىق جاڭا مەكتەپتٸڭ قۇرىلىسى اياقتالدى.
جاڭارتۋ ورتالىق ساياباققا, قاپشاعاي سۋ قويماسىنىڭ جاعاجاي ايماقتارىنا دا ەسەر ەتتٸ. بۇل جوبالار تۋريستٸك اعىننىڭ 6,5%-عا ارتۋىنا ەكەلدٸ. Qonaev International Baloon Fest جەنە Oceanman بايقاۋى سيياقتى ٸرٸ حالىقارالىق ٸس-شارالاردى ٶتكٸزۋ, قالانىڭ تۋريستٸك ورىن رەتٸندەگٸ مەرتەبەسٸن نىعايتتى.
ينۆەستيتسييا تارتۋعا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنەدٸ. قالا بيۋدجەتٸ 4 ەسەگە – 2021 جىلعى 9,2 ميلليارد تەڭگەدەن بيىل 37 ميلليارد تەڭگەگە دەيٸن ٶستٸ. جەكە ينۆەستيتسييا ەسەبٸنەن جەتٸ نىسان ٸسكە قوسىلىپ, 612 جۇمىس ورنى اشىلدى. نەگٸزگٸ جوبالارعا Ospanova Development بالىق ٶڭدەۋ كەشەنٸ, Run Planet Organic الما ٶڭدەۋ جەنە شىرىن ٶندٸرۋ زاۋىتى جەنە 2,2 مۆت Qazaq Smart Energo شاعىن سۋ ەلەكتر ستانتسيياسى كٸرەدٸ.
مارات سۇلتانعازيەۆ:
«جەكە ينۆەستيتسييالار قالانىڭ ەكونوميكالىق ٶسٸمٸنٸڭ درايۆەرٸنە اينالۋدا», - دەدٸ. – بٸز قوناەۆتى بيزنەسكە عانا ەمەس, ٶمٸرگە دە تارتىمدى ەتەتٸندەي جاعداي جاسايمىز.
تۋريزم بولاشاعى زور سالالاردىڭ بٸرٸ بولىپ قالا بەرەدٸ. 2025 جىلى ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ ەكٸ – 4 جەنە 5 جۇلدىزدى قوناقٷيلەردٸڭ قۇرىلىسى باستالادى. بۇل حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي كەلۋگە جەنە جاڭا قوناقتاردى تارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
قالانى دامىتۋ 187 ٸس-شارانى قامتيتىن كەشەندٸ جوسپار اياسىندا جٷزەگە اسىرىلۋدا, ونىڭ 148-ٸ بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبٸنەن, 39-ى جەكە ينۆەستيتسييا ەسەبٸنەن جٷزەگە اسىرىلادى. مەملەكەتتٸك جەنە جەكە كاپيتالدىڭ بۇل سيمبيوزى قالا ٶمٸرٸنٸڭ بارلىق سالاسىنىڭ تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتەدٸ.
«مۇنداي دامۋ قارقىنى قوناەۆ قالاسىنىڭ گٷلدەنۋٸنە جەنە ونىڭ وبلىستىڭ ەكونوميكالىق جەنە مەدەني ورتالىعى رەتٸندەگٸ رٶلٸن ارتتىرۋدىڭ كەپٸلٸ بولاتىنىنا سەنٸمدٸمٸز», - دەپ تٷيٸندەدٸ سٶزٸن مارات سۇلتانعازيەۆ.
الاتاۋ – جاڭا ۇرپاق قالاسى: تابىستى دامۋ ٷشٸن يننوۆاتسييالار مەن ينۆەستيتسييالار
2024 جىلدىڭ باسىنان بەرٸ قازاقستان كارتاسىندا جاڭا الاتاۋ قالاسى پايدا بولدى. ونى قۇرۋ پرەزيدەنتتٸڭ 9 قاڭتاردا قول قويعان جارلىعىنىڭ ارقاسىندا مٷمكٸن بولدى. مامىر ايىندا باس جوسپار بەكٸتٸلٸپ, قازان ايىندا شەكارالار بەلگٸلەنٸپ, الاتاۋدى زاماناۋي مەگاپوليسكە اينالدىرۋ جولىنداعى اۋقىمدى جۇمىستارى باستالدى.
جوباعا ورتالىق ازيياداعى ەڭ ٸرٸ «الاتاۋ» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىن (اەا) قۇرۋ ەرەكشە نازار اۋداردى. يننوۆاتسييالىق جوبالار 96 مىڭ گەكتار اۋماقتا جٷزەگە اسىرىلادى دەپ كٷتٸلۋدە. بۇل جوبا ايماقتى قىتايدىڭ حاينا مەن شەنچجەنننەن كەيٸنگٸ ەلەمدەگٸ ارناي ەكونوميكالىق ايماق رەتٸندە ٷشٸنشٸ ورىنعا شىعارادى.
قالانىڭ دامۋ ستراتەگييالارىن ەزٸرلەۋ ٷشٸن سينگاپۋر مەن قىتايدان جەتەكشٸ ساراپشىلار تارتىلادى. بۇل ەلدەر قالا قۇرىلىسى, ينفراقۇرىلىم جەنە اقىلدى قالانى باسقارۋ تەحنولوگييالارىنداعى وزىق جەتٸستٸكتەرٸمەن تانىمال.
جوبانى جەدەل جەنە ساپالى باسقارۋ ٷشٸن قر ٷكٸمەتٸ جانىنان پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى قانات بوزىمباەۆتىڭ جەتەكشٸلٸگٸمەن ارنايى جوبالىق كەڭسە قۇرىلدى. بۇل ورگانعا الاتاۋدى اباتتاندىرۋعا اتسالىسقان بارلىق بٶلٸمشەلەردٸڭ جۇمىسىن ٷيلەستٸرۋ جەنە ينۆەستيتسييانىڭ دەر كەزٸندە تارتىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ مٸندەتٸ جٷكتەلگەن.
الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ مارات سۇلتانعازيەۆ قالانىڭ بولاشاعىنا دەگەن بولجامىمەن بٶلٸستٸ:
– «الاتاۋ» – ٶڭٸرٸمٸزدٸڭ دامۋىنىڭ جاڭا پاراعىن اشاتىن جوبا. بٸز قالا تۇرعىندارىنا ىڭعايلى كٶلٸك جەلٸسٸن, دامىعان ينفراقۇرىلىمدى جەنە جوعارى تەحنولوگييالىق باسقارۋ شەشٸمدەرٸن قوسا العاندا, زاماناۋي ٶمٸر سٷرۋ جاعدايلارىن قامتاماسىز ەتۋدە حالىقارالىق تەجٸريبەگە سٷيەنەمٸز.
الاتاۋدىڭ دامۋى تەك ەكونوميكالىق ٶسۋدٸ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار وبلىس تۇرعىندارىنىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن ايتارلىقتاي جاقسارتۋدى بٸلدٸرەدٸ. جاڭا جۇمىس ورىندارى, ينۆەستيتسييا اعىنى جەنە زاماناۋي تۇرعىن ٷي مەن كوممەرتسييالىق نىسانداردىڭ قۇرىلىسى, ايماقتىڭ دامۋىنا قۋاتتى سەرپٸن بەرەدٸ.
