الماتى قالاسى قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنا قاراستى «المالى اۋدانىنىڭ باستاپقى مەديكو-سانيتارلىق كٶمەك ورتالىعىندا» بالالار جاراقاتىنىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان پروفيلاكتيكالىق جەنە تٷسٸندٸرۋ ٸس-شارالارى ٶتكٸزٸلدٸ, دەپ حابارلايدى ult.kz.
2026 جىلعى 16 قازاندا جالپى پراكتيكا دەرٸگەرلەرٸ, پەدياترلار جەنە بەيٸندٸ مامانداردىڭ قاتىسۋىمەن اشىق ەسٸك كٷنٸ ۇيىمداستىرىلدى. قابىلداۋ بارىسىندا دەرٸگەرلەر مەن مەيٸرگەرلەر اتا-انالارمەن, ەجەلەرمەن جەنە اتالارمەن بالالار جاراقاتىنىڭ, اتاپ ايتقاندا, بالالاردىڭ تەرەزەدەن قۇلاپ كەتۋٸنٸڭ الدىن الۋ جٶنٸندە تٷسٸندٸرۋ ەڭگٸمەلەرٸن جٷرگٸزدٸ.
سونىمەن قاتار پسيحولوگتار مەن ەلەۋمەتتٸك قىزمەتكەرلەر كەلۋشٸلەرمەن كەزدەسٸپ, ٷي جاعدايىندا بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى ماڭىزدى ۇسىنىمدار بەردٸ. اتاپ ايتقاندا, تەرەزەلەردە ارنايى بالالار قۇلىپتارى نەمەسە بلوكاتورلارىنىڭ ورناتىلعانىن, بالانىڭ تەرەزەنٸ ٶزدٸگٸنەن اشا الاتىنىن, جيھازداردىڭ تەرەزەگە جاقىن ورنالاسقانىن تەكسەرۋ قاجەتتٸگٸ تٷسٸندٸرٸلدٸ. سونداي-اق تەرەزە تۇتقالارى مەن قورعانىس قۇرىلعىلارىنىڭ جارامدىلىعىنا نازار اۋدارۋ كەرەكتٸگٸ ايتىلدى.
ماماندار تەرەزەسٸ اشىق بٶلمەدە بالانى جالعىز قالدىرۋعا بولمايتىنىن ەرەكشە اتاپ ٶتتٸ. بالا قاۋٸپسٸزدٸك ەرەجەلەرٸن بٸلسە دە, بۇل جازاتايىم وقيعا قاۋپٸن تولىعىمەن جويمايدى. سوندىقتان بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ ەردايىم ەرەسەكتەرگە جٷكتەلەدٸ.
بالالاردىڭ تەرەزەدەن قۇلاپ كەتۋٸنٸڭ الدىن الۋ بويىنشا نەگٸزگٸ قاۋٸپسٸزدٸك ەرەجەلەرٸ
پاتسيەنتتەرگە پاتروناج جٷرگٸزۋ, سونداي-اق دەرٸگەرلەر مەن مەيٸرگەرلەردٸڭ ٷيگە بارۋى كەزٸندە اتا-انالارمەن, اتا-ەجەلەرمەن جەنە كٸشكەنتاي بالالارعا قارايتىن باسقا دا تۇلعالارمەن تٷسٸندٸرۋ ەڭگٸمەلەرٸ ٶتكٸزٸلدٸ. بۇل جۇمىستاردىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى — ەرەسەكتەردٸڭ نازارىن بالالار جاراقاتىنىڭ الدىن الۋ مەسەلەسٸنە اۋدارۋ جەنە ٷي جاعدايىندا ساقتالۋى تيٸس قاۋٸپسٸزدٸك ەرەجەلەرٸن ەسكە سالۋ.
1. بالانى اشىق تەرەزەنٸڭ جانىندا جالعىز قالدىرماڭىز
ەرەسەك ادامعا بٶلمەدەن قىسقا ۋاقىتقا شىعۋ قاجەت بولعان جاعدايدا دا, بالانى اشىق تەرەزەسٸ نەمەسە بالكون ەسٸگٸ بار بٶلمەدە قاراۋسىز قالدىرۋعا بولمايدى. تٸپتٸ بٸرنەشە سەكۋندتىڭ ٶزٸ قايعىلى جاعدايعا ەكەلۋٸ مٷمكٸن. سوندىقتان بالانىڭ قاي جەردە جەنە قانداي جاعدايدا جٷرگەنٸن ٷنەمٸ باقىلاۋ ماڭىزدى.
2. تەرەزەلەرگە ارنايى قورعانىس قۇرالدارىن ورناتىڭىز
بالالاردىڭ تەرەزەنٸ ٶزدٸگٸنەن اشىپ, جاراقات الۋىنا جول بەرمەۋ ٷشٸن ارنايى قاۋٸپسٸزدٸك قۇرىلعىلارىن پايدالانۋ ۇسىنىلادى. ولاردىڭ قاتارىنا:
تەرەزەنٸڭ اشىلۋىن شەكتەيتٸن بلوكاتورلار مەن قۇلىپتار;
بالالارعا ارنالعان ارنايى قاۋٸپسٸزدٸك قۇلىپتارى;
قۇلپى بار تەرەزە تۇتقالارى;
بالانىڭ تەرەزەنٸ اشۋىنا كەدەرگٸ كەلتٸرەتٸن سەنٸمدٸ قورعانىس قۇرىلعىلارى جاتادى.
سونىمەن قاتار بارلىق قورعانىس تەتٸكتەرٸنٸڭ جارامدىلىعىن ٷنەمٸ تەكسەرٸپ وتىرۋ قاجەت. قورعانىس قۇرىلعىلارىنىڭ دۇرىس ورناتىلۋى مەن جۇمىس ٸستەۋٸ بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋدەگٸ ماڭىزدى شارالاردىڭ بٸرٸ بولىپ سانالادى.
3. موسكيت تورلارىنا سەنٸم ارتپاڭىز
ماماندار ماسالاردان قورعايتىن تورلاردىڭ بالانىڭ سالماعىن كٶتەرە المايتىنىن ەسكەرتەدٸ. مۇنداي تورلار بٶلمەگە جەندٸكتەردٸڭ كٸرۋٸنە كەدەرگٸ بولعانىمەن, بالانىڭ تەرەزەدەن قۇلاپ كەتۋٸنەن قورعاي المايدى. بالا تورعا سٷيەنگەن جاعدايدا, تورىمەن بٸرگە سىرتقا قۇلاپ كەتۋٸ مٷمكٸن.
سوندىقتان موسكيت تورىن قاۋٸپسٸزدٸك قۇرالى رەتٸندە قابىلداۋعا بولمايدى. بۇل تۋرالى وتباسىنىڭ بارلىق مٷشەلەرٸنە, سونىڭ ٸشٸندە اتا-انالارعا, اتا-ەجەلەرگە جەنە بالا كٷتٸمٸنە قاتىساتىن باسقا دا ادامدارعا مٸندەتتٸ تٷردە تٷسٸندٸرۋ قاجەت.
4. تەرەزەلەردٸڭ جانىنداعى جيھازداردى الىپ تاستاڭىز
كەرەۋەتتەردٸ, ورىندىقتاردى, ٷستەلدەردٸ, سٶرەلەردٸ جەنە باسقا دا جيھازدار مەن زاتتاردى تەرەزەگە جاقىن ورنالاستىرماعان جٶن. بالا ولاردى باسپالداق رەتٸندە پايدالانىپ, تەرەزە الدىنا كٶتەرٸلۋٸ مٷمكٸن.
سوندىقتان ٷي ٸشٸندەگٸ جيھازداردىڭ ورنالاسۋىنا نازار اۋدارىپ, بالانىڭ تەرەزەگە ٶزدٸگٸنەن جاقىنداۋىنا نەمەسە كٶتەرٸلۋٸنە مٷمكٸندٸك بەرمەيتٸن قاۋٸپسٸز ورتا قالىپتاستىرۋ قاجەت.
5. بالالاردىڭ تەرەزە الدى تاقتايىندا ويناۋىنا جول بەرمەڭٸز
بالالاردىڭ تەرەزە الدى تاقتايىنا شىعۋىنا, تەرەزەلەردٸ ٶزدٸگٸنەن اشۋىنا جەنە تەرەزە ماڭىندا ويناۋىنا رۇقسات بەرمەۋ كەرەك. اتا-انالار بالالارعا قاۋٸپسٸزدٸك ەرەجەلەرٸن جاسىنا ساي, تٷسٸنٸكتٸ ەرٸ سابىرلى تٸلمەن تٷسٸندٸرۋٸ تيٸس.
سونىمەن بٸرگە ەرەسەكتەر بالانىڭ تەرەزە ماڭىنداعى ەرەكەتتەرٸن باقىلاپ, قاۋٸپتٸ جاعدايلاردىڭ الدىن الۋعا ەرەكشە مەن بەرگەنٸ جٶن.
6. جىلدىڭ جىلى مەزگٸلٸندە ەرەكشە مۇقييات بولىڭىز
جىلى مەزگٸلدە بٶلمەلەردٸ جيٸ جەلدەتۋ قاجەتتٸلٸگٸنە بايلانىستى بالالاردىڭ تەرەزەدەن قۇلاپ كەتۋ قاۋپٸ ارتۋى مٷمكٸن. سوندىقتان تەرەزەنٸ اشقان كەزدە بالانىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت.
بٶلمەلەردٸ جەلدەتۋ بارىسىندا بالا اشىق تەرەزەگە قول جەتكٸزە المايتىنداي جاعداي جاساعان دۇرىس. مٷمكٸندٸگٸنشە تەرەزە كونسترۋكتسيياسىندا قاراستىرىلعان قاۋٸپسٸز جەلدەتۋ رەجيمٸن پايدالانۋ ۇسىنىلادى. بۇل رەتتە بالانى اشىق تەرەزەنٸڭ جانىندا قاراۋسىز قالدىرماۋ تالابىن قاتاڭ ساقتاۋ كەرەك.
7. قاۋٸپسٸزدٸك ەرەجەلەرٸن وتباسىنىڭ بارلىق مٷشەلەرٸمەن تالقىلاڭىز
بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە قاتىستى تالاپتاردى تەك اتا-انالار عانا ەمەس, وتباسىنىڭ بارلىق مٷشەلەرٸ بٸلۋٸ تيٸس. اتا-ەجەلەر, ٷلكەن بالالار جەنە بالاعا قارايتىن باسقا دا تۇلعالار تەرەزەدەن قۇلاپ كەتۋ جاعدايلارىنىڭ الدىن الۋ شارالارىنان حاباردار بولۋى قاجەت.
وتباسى مٷشەلەرٸنٸڭ قاۋٸپسٸزدٸك ەرەجەلەرٸن بٸردەي تٷسٸنۋٸ جەنە ولاردى كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە ساقتاۋى جازاتايىم وقيعالاردىڭ الدىن الۋعا كٶمەكتەسەدٸ.
المالى اۋدانىنىڭ باستاپقى مەديتسينالىق-سانيتارييالىق كٶمەك ورتالىعى اتا-انالار مەن بالالاردى كٷتەتٸن بارلىق تۇلعالاردى ٷي جاعدايىندا قاۋٸپسٸزدٸك تالاپتارىن ساقتاۋعا شاقىرادى. بالانى اشىق تەرەزەنٸڭ جانىندا قاراۋسىز قالدىرماۋ, ارنايى قورعانىس قۇرالدارىن ورناتۋ, جيھازداردى تەرەزەدەن الىس ورنالاستىرۋ جەنە بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن ٷنەمٸ باقىلاۋ — جاراقاتتانۋدىڭ الدىن الۋدىڭ نەگٸزگٸ شارالارى.
بالالاردىڭ ٶمٸرٸ مەن دەنساۋلىعىن قورعاۋ — ەرەسەكتەردٸڭ ورتاق جاۋاپكەرشٸلٸگٸ.
