ەۋروپا جەنە امەريكا عالىمدارى سوڭعى بەس جىلداعى 150 ەلدٸڭ ۆاكتسيناعا كٶزقاراسىن قاداعالاپ كەلٸپ, رەسەيلٸكتەردٸڭ تەك 23%-ى ولاردى مٷلدەم قاۋٸپسٸز دەپ سانايتىنىن انىقتادى. بۇل تۋرالى تاسس اگەنتتٸگٸ حابارلادى.
دٷنيەجٷزٸلٸك COVID-19 پاندەميياسى باستالعانعا دەيٸنگٸ سوڭعى بەس جىل ٸشٸندە كٶپتەگەن ەلدەر تۇرعىندارىنىڭ ۆاكتسيناعا قاتىستى پٸكٸرٸ قالاي ٶزگەرگەنٸ تۋرالى العاشقى اۋقىمدى زەرتتەۋ جٷرگٸزٸلدٸ. اتالمىش زەرتتەۋدٸ لوندوننىڭ گيگيەنا جەنە تروپيكالىق مەديتسينا مەكتەبٸنٸڭ (LSTHM) پروفەسسورى حايدي لارسوننىڭ جەتەكشٸلٸگٸمەن دەرٸگەرلەر مەن ەلەۋمەتتانۋشىلار توبى جاسادى.
وسى زەرتتەۋ اياسىندا عالىمدار 149 ەلدە 284 مىڭنان استام رەسپوندەنتكە ساۋالناما جٷرگٸزدٸ. ولار ۆاكتسينالاردى قاۋٸپسٸز, تيٸمدٸ دەپ ساناي ما جەنە ادامزاتتىڭ ٶمٸر سٷرۋٸ ٷشٸن ماڭىزدى ما دەگەن ٷش سۇراققا جاۋاپ بەردٸ.
وسى ساۋالنامالاردىڭ نەتيجەلەرٸن بٸرٸكتٸرە وتىرىپ, عالىمدار ادامزاتتىڭ ۆاكتسينا تيٸمدٸلٸگٸنە, قاۋٸپسٸزدٸگٸنە جەنە ماڭىزدىلىعىنا دەگەن سەنٸمٸ سوڭعى بەس جىلدا جاھاندىق دەڭگەيدە دە, ەلەمنٸڭ ەلدەرٸنٸڭ دەڭگەيٸندە دە ٶستٸ دەگەن قورىتىندىعا كەلدٸ. دەگەنمەن اۋعانستان, يندونەزييا, پەكٸستان, فيليپپين, پولشا جەنە وڭتٷستٸك كورەيا سيياقتى ەلدەر بۇل قاتارعا كٸرمەيدٸ. سوڭعى ەكٸ جاعدايدا عالىمدار مۇنى ٷيلەستٸرٸلگەن جەنە بەلسەندٸ ۆاكتسيناتسيياعا قارسى قوزعالىستىڭ پايدا بولۋىمەن بايلانىستىرادى.
باسقا ەلدەردە, سونىڭ ٸشٸندە رەسەيدە, بارلىق ٷش كٶرسەتكٸش ايتارلىقتاي ٶسكەن. جەكەلەگەن ەلدەر دەڭگەيٸندە ۆاكتسينالارعا ۋگاندا, بانگلادەش, يراك, ٷندٸستان, سيرييا, ٶزبەكستان جەنە افريكانىڭ بٸرقاتار ەلدەرٸ سەنەدٸ, ال ەۋروپانىڭ كٶپتەگەن ەلدەرٸ, سونداي-اق جاپونييا, يزرايل, قىتاي جەنە رەسەيدە بۇل رەيتينگٸنٸڭ سوڭىندا تۇر.
