قازاقستاندىق اۆتورلاردىڭ ەلەمدٸك شىعارمالارى بۇۇ-نىڭ 6 تٸلٸندە اۋدارىلادى. بۇل تۋرالى بٷگٸن وسى تۋىندىلاردى اۋدارۋمەن اينالىساتىن شىعارماشىلىق ٶكٸلدەرٸمەن ٶتكەن كەزدەسۋدە مەلٸم بولدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
ۇلىبريتانييا, يسپانييا, فرانتسييا, رەسەي جەنە قىتاي اۋدارماشىلارى مەن ەدەبيەتشٸلەرٸ, اۋدارما جەنە باسپا ۇيىمدارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ شىعارمالارى قازٸرگٸ قازاق ەدەبيەتٸ انتولوگيياسىنا ەنگەن اۆتورلارمەن كەزدەسۋ ٷشٸن قازاقستانعا ارنايى ساپارمەن كەلدٸ.
«بۇل جوبا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸ ن.ە.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن جٷزەگە اسىپ جاتقان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى باعىتتارىنىڭ بٸرٸ. جوبا تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى قازاق ەدەبيەتٸ مەن مەدەنيەتٸ, مۋزىكاسى مەن بەينەلەۋ ٶنەرٸن, حورەوگرافييا, كينو جەنە تەاتر سالاسىنداعى جەتٸستٸكتەردٸ ەلەمگە تانىتۋدى ماقسات ەتەدٸ. سونىڭ ٸشٸندە, اتالعان جوبا اياسىندا قازٸرگٸ قازاق پروزاسى مەن پوەزييا جيناقتارىن 6 تٸلگە اۋدارۋ قولعا الىندى», - دەدٸ ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسىنىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنەن.
بيىل اۋدارمانىڭ كٶركەمدٸك ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان بٸرقاتار ارناۋلى شارالار جوسپارلانعان. 14-قاڭتاردا استانادا جەنە 16-قاڭتاردا الماتى قالاسىندا سول شارالاردىڭ العاشقىسى سانالاتىن كەزدەسۋلەر ٶتتٸ. جيىندا ۇلىبريتانييا, يسپانييا, رەسەي, فرانتسييا جەنە قىتايدان كەلگەن اۋدارماشىلار مەن ەرٸپتەس ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸ جۇمىس بارىسى جايلى باياندامالار جاساپ, اۆتورلارمەن پٸكٸرلەستٸ.
بۇعان دەيٸن حابارلانعانداي, قازاق ەدەبيەتٸ جيناقتارىن اعىلشىن تٸلٸنە اۋدارۋ, باسىپ شىعارۋ جەنە تاراتۋ جۇمىسى كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتٸ باسپاسىنىڭ قاتىسۋىمەن ٸسكە اسىپ جاتىر. تانىمال ۋنيۆەرسيتەت باسپاسى جوباعا تەجٸريبەلٸ اۋدارماشىلار مەن بەدەلدٸ ەدەبيەتشٸ مامانداردى تارتقان. بريتاندىق ەرٸپتەستەر «مەدەني يندۋكتسييا» (Cultural Induction) تەجٸريبەسٸن قولدانۋدى ۇسىندى. ول اۋدارماشىلار مەن رەداكتورلاردىڭ تٷپنۇسقا مەتٸن (ەلدٸڭ) مەدەنيەتٸ مەن ونىڭ مازمۇنىنا تەرەڭ ٷڭٸلۋٸنە جول اشادى. وسى ساپار بارىسىندا انتولوگييا جوباسىنا قاتىسۋشى شەتەلدٸك ماماندار قازاقستاندىق اۆتورلارمەن اۋدارماعا بايلانىستى تۋىنداعان سۇراقتارىن تالقىلاپ قانا قويماي, قازاقستان مەدەنيەتٸ, تاريحى جەنە قازٸرگٸ تىنىس - تٸرشٸلٸگٸمەن جاقىن تانىسادى.
«بۇل بٸزدٸڭ جىلدار بويى كٷتكەن جوبامىز. ٶيتكەنٸ ەدەبيەتتٸڭ باسقا تٸلدەرگە اۋدارىلۋى ەكٸ ەلدٸڭ اراسىنا سالىنعان كٶپٸر سيياقتى. ول - پوەزييا ارقىلى, پروزا ارقىلى, جالپى ەدەبيەت ارقىلى ۇلتتار اراسىن جاقىنداستىراتىن دەنەكەر. بٷكٸل بٸر ۇلتتىڭ ويلاۋ جٷيەسٸ, سالت- ساناسى, جٷرەگٸ, رۋحى وسى ەدەبيەت ارقىلى تانىلادى. سوندىقتان وزىق شىعارمالارىمىزدىڭ ەلەمنٸڭ تٸلدەرٸنە اۋدارىلۋىنىڭ ماڭىزى زور», - دەيدٸ جازۋشىلار وداعىنىڭ تٶراعاسى ۇلىقبەك ەسدەۋلەت.
«ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى» قوعامدىق قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى راۋان كەنجەحانۇلى قازاق ەدەبيەتٸ جيناقتارىن اۋدارۋ جوباسى قالاي جٷرٸپ جاتقانى تۋرالى كەڭٸنەن اقپارات بەرٸپ, شەتەلدٸك اۋدارماشى ماماندارمەن تانىستىرىپ ٶتتٸ.
ال اقىن, قر مەملەكەتتٸك سىيلىق يەگەرٸ ەسەنعالي راۋشانوۆ: «قازٸرگٸ قازاق ەدەبيەتٸ انتولوگييالارىن ٶزگە تٸلدەرگە اۋدارۋ جوباسى دەر ۋاقىندا قولعا الىنعان شارا دەپ ەسەپتەيمٸن. سەبەبٸ, قازاق ەدەبيەتٸ بۇعان دەيٸن وسىنشالىقتى دەڭگەيدە, كەڭ كٶلەمدە ناسيحاتتالعان جوق. التى تٸلگە بٸردەي اۋدارۋ دەگەن ٶتە كٶلەمدٸ جۇمىس. ەسٸرەسە, ەدەبيەتتٸڭ تٸرەگٸن ۇستاپ تۇراتىن ەكٸ جانردىڭ (پوەزييا مەن پروزا) تۇتاس قامتىلۋى ول ٶتە جاقسى دٷنيە. ٶزگە بٸردە بٸر ەلدە مۇنداي جوبالار مەملەكەتتٸك قارجى ەسەبٸنەن قارجىلاندىرىلمايدى», - دەپ جوبانىڭ ماڭىزىنا توقتالىپ ٶتتٸ. قازٸرگٸ قازاق ەدەبيەتٸ انتولوگيياسىن يسپان تٸلٸندە سٶيلەتۋگە يسپانييا مەدەنيەت مينيسترلٸگٸ قولداۋ كٶرسەتٸپ, ەيگٸلٸ «سەرۆانتەس ينستيتۋتى» كەڭەسشٸ رەتٸندە قاتىسادى. جوباعا ەۋرازييا جەنە ورتالىق ازييا ەلدەرٸ ەدەبيەتٸن اۋدارۋعا ماماندانعان تەجٸريبەسٸ مول اۋدارماشىلار تارتىلعان.
انتولوگييانىڭ فرانتسۋز تٸلٸندەگٸ نۇسقاسىن دايىنداۋعا پاريج قالاسىنىڭ مەريياسى جەنە فرانتسييا ۇلتتىق كٸتاپ ورتالىعى قاتىسسا, ورىس تٸلٸندە مەتٸن اۋدارماسى مەن ەدەبي رەداكتسيياسى جۇمىسىن ٷيلەستٸرۋگە رەسەي جازۋشىلار وداعىنىڭ مەسكەۋلٸك ۇيىمى, ال جيناقتى باسىپ شىعارۋ مەن تاراتۋعا م.لومونوسوۆ اتىنداعى مەسكەۋ مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ باسپاسى اتسالىسادى.
قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ جيناقتارىن قىتاي تٸلٸنە اۋدارۋ, باسىپ شىعارۋ جەنە تاراتۋمەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ «ۇلتتار باسپاسى» اينالىسادى. جيناقتاردى اراب ەلەمٸنە ەگيپەت اراب رەسپۋبليكاسىنىڭ مەدەنيەت جەنە بٸلٸم ورتالىعى تانىستىرادى.
جوعارىدا اتالعان سەرٸكتەس-ۇيىمدار اۋدارما, باسىپ شىعارۋ, تاراتۋ-ناسيحاتتاۋ جۇمىستارىنا 50-دەن اسا مامان تارتتى. قازٸرگٸ تاڭدا اعىلشىن, فرانتسۋز, ورىس جەنە يسپان تٸلدەرٸندەگٸ جولما-جول اۋدارما جۇمىسى اياقتالدى. قىتاي جەنە اراب تٸلدەرٸندەگٸ جولما-جول اۋدارما جۇمىسى جٷرٸپ جاتىر.
استانا جەنە الماتى قالالارىندا ٶتەتٸن كەزدەسۋلەر اياسىندا قازاق اقىن-جازۋشىلارى مەن شەتەلدٸك ماماندار قازٸرگٸ كٶركەم ەدەبيەتتٸ اۋدارۋعا قاتىستى ورتاق مەسەلەلەردٸ تالقىلايدى. اۆتورلار مەن اۋدارماشىلار جەكە-جەكە سۇحبات قۇرادى. بۇل اۋدارمانى تٷپنۇسقا مەتٸنگە مەيلٸنشە جاقىنداتىپ, ونىڭ كٶركەمدٸك ساپاسىن قامتاماسىز ەتپەك.
جوبا قر مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸنٸڭ تاپسىرىسى بويىنشا «ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى» قوعامدىق قورىنىڭ ٷيلەستٸرۋٸمەن جٷزەگە اسۋدا.
