الماتىدا ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك حاتشىسى, ەبۋ ناسىر ەل-فارابيدٸڭ 1150 جىلدىعىن دايىنداۋ جەنە ٶتكٸزۋ جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك كوميسسييانىڭ تٶراعاسى قىرىمبەك كٶشەرباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن مەرەيتوي جىلىنىڭ قورىتىندىسى شىعارىلدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
رەسمي شارا باستالماس بۇرىن ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ جانىنداعى ەل-فارابي حالىقارالىق ورتالىعىندا ەلەمگە ەل-ماشاني دەگەن اتپەن تانىمال ەيگٸلٸ عالىم جەنە فارابيتانۋشى اقجان جاقسىبەكۇلى ماشانوۆتىڭ بيۋستٸنٸڭ اشىلۋ سالتاناتى ٶتتٸ.
مەملەكەتتٸك حاتشى سالتاناتتى رەسٸمدەگٸ قۇتتىقتاۋ سٶزٸندە ادامزاتتىڭ ەكٸنشٸ ۇستازى ەل-فارابيدٸڭ قازاقستان اۋماعىندا وتىراردا بٸر كەزدەرٸ فارابي دەپ اتالعان قازاقستان مەن ورتالىق ازييانىڭ ەجەلگٸ مەدەني ورتالىعىندا دٷنيەگە كەلگەنٸن ەلەمگە عىلىمي تۇرعىدان دەلەلدەگەن قازاقستاندىق فارابيتانۋ مەكتەبٸنٸڭ نەگٸزٸن قالاۋشىسىنىڭ ەرەكشە ٷلەسٸن اتاپ ٶتتٸ.
وسىدان جارتى عاسىر بۇرىن 1975 جىلى يۋنەسكو قامقورشىلىعىمەن قازاقستاننىڭ الماتى قالاسىندا ٶتكەن ەل-فارابيدٸڭ 1100 جىلدىعىنا ارنالعان حالىقارالىق فورۋم ٶتكٸزۋ تۋرالى شەشٸمنٸڭ قابىلدانۋى قازاقستاندىق عالىمنىڭ باعا جەتپەس ەڭبەگٸنٸڭ مويىندالۋىنىڭ تاعى بٸر كٶرٸنٸسٸ بولدى.
دٶڭگەلەك ٷستەل فورماتىندا ٶتكەن عالىمدارمەن كەزدەسۋ بارىسىندا قىرىمبەك كٶشەرباەۆ ەل-فارابيدٸڭ 1150 جىلدىق مەرەيتويىنىڭ كەيبٸر قورىتىندىلارىن شىعارىپ, مەرەيتويلىق جىل يۋنەسكو-نىڭ قامقورلىعىمەن حالىقارالىق دەڭگەيدە اتاپ ٶتٸلۋدە ەكەندٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. پاندەميياعا قاراماستان, قازاقستاندىق فارابيتانۋشىلار مەن عىلىمي قوعامداستىق ۇلى عالىمنىڭ مۇراسىن ەلدە جەنە بٷكٸل ەلەمدە كەڭٸنەن ناسيحاتتاپ دەرٸپتەۋ بويىنشا وراسان زور جۇمىس اتقاردى.
مەرەيتوي شارالارىنا قاتىسۋعا حالىقارالىق قوعامداستىق جەنە اكادەمييالىق ورتا كەڭ اۋقىمدا تارتىلدى, ولاردىڭ ٸشٸندە بۇۇ مەن يۋنەسكو, يىۇ, تٷركسوي, ديپلوماتييالىق ميسسييالاردىڭ ٶكٸلدەرٸ, سونداي-اق شەتەلدٸك جەتەكشٸ فارابيتانۋشى عالىمدار بار.
شەتەلدەگٸ قازاقستاننىڭ ەلشٸلٸكتەرٸمەن جەنە ەل-فارابي ورتالىقتارىنىڭ قولداۋىمەن جەنە جەتەكشٸ شەتەلدٸك ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن بٸرلەسٸپ – وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتٸ, دجاۆاحارلال نەرۋ ۋنيۆەرسيتەتٸ, ىستانمبۇل ۋنيۆەرسيتەتٸ, كاپوديستري اتىنداعى افينا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ, سوفييا ۋنيۆەرسيتەتٸ, داماسك ۋنيۆەرسيتەتٸ, ەگيپەت ۋنيۆەرسيتەتٸ جەنە باسقا ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن بٸرقاتار حالىقارالىق كونفەرەنتسييالار ٶتكٸزٸلدٸ.
ەل-فارابيدٸڭ مەرەيتويى ٷندٸستان, سينگاپۋر, مالايزييا جەنە يندونەزييادا اتالىپ ٶتتٸ. حالىقارالىق ٸس-شارالارعا ەلەمنٸڭ 50 ەلٸنٸڭ اتىنان 100-دەن استام ۋنيۆەرسيتەتتەردەن جەنە تاعى باسقا ۇيىمداردان 12 مىڭنان استام ادام قامتىلدى.
رەسپۋبليكادا ونلاين رەجيمدە 60-تان استام كونفەرەنتسييا, دٶڭگەلەك ٷستەلدەر مەن عىلىمي سەمينارلار ٶتتٸ. مەسەلەن, ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە اشىق قولجەتٸمدٸلٸكپەن «پاراساتتىلىق ساعاتى» جالپىرەسپۋبليكالىق اكتسيياسى, «ەل-فارابي جەنە قايىرىمدى قوعام» اتتى ۆيدەودەرٸس جەنە «ەكٸنشٸ ۇستاز» ونلاين ۆەب-سەمينارلار سەريياسى ٶتكٸزٸلدٸ.
«قايىرىمدى قوعام» چەللەندجٸنە ەلەمنٸڭ 7 ەلٸنەن كەلگەن شەتەلدٸك ستۋدەنتتەرمەن قوسا, قازاقستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ 14 مىڭعا جۋىق ستۋدەنتٸ قاتىستى. «ەل-فارابي» حالىقارالىق پەندٸك وليمپياداسىنا الىس جەنە جاقىن شەتەلدەردٸڭ 10 ەلٸنەن 9,5 مىڭنان استام مەكتەپ وقۋشىسى قاتىستى.
وليمپيادا جەڭٸمپازدارىنا ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دا وقۋعا 40 بٸلٸم گرانتى بٶلٸندٸ.
سونىمەن قاتار, ەل-فارابيعا ارنالعان 7 مونوگرافييا, ەل-فارابيدٸڭ دەيەكسٶزدەر جيناعى, سونىمەن قاتار «قايىرىمدىلىق» ويلارى مەن ناقىل سٶزدەر جيناعى قازاق, ورىس جەنە اعىلشىن تٸلدەرٸندە جارىق كٶردٸ. ەل-فارابيدٸڭ بۇرىن جارييالانباعان ٷش تراكتاتى اراب تٸلٸنەن قازاق تٸلٸنە اۋدارىلدى.
سونداي-اق, كەزدەسۋ اياسىندا ەلەمدە تۇڭعىش رەت جارىق كٶرگەن «ەل-فارابي» ەنتسيكلوپەديياسىنىڭ تۇساۋكەسەرٸ ٶتكەن بولاتىن.
قر مەملەكەتتٸك حاتشىسىنىڭ ساپارى اياسىندا پان گي مۋن اتىنداعى تۇراقتى دامۋ ينستيتۋتى مەن تٶرتٸنشٸ مەرزٸم قاتارىنان قازۇۋ باسقارىپ كەلە جاتقان بۇۇ-نىڭ «اكادەمييالىق ىقپال» باعدارلاماسىنىڭ عالامدىق حابىنىڭ جاڭارتىلعان كەڭسەسٸنٸڭ تۇساۋكەسەرٸ ٶتتٸ.
سونداي-اق, قىرىمبەك كٶشەرباەۆ ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارىنىڭ, سونىڭ ٸشٸندە زاماناۋي ٸت-تەحنولوگييالاردى قولدانا وتىرىپ جاساعان بٸرقاتار زەرتتەمەلەرٸمەن تانىستى. ٷلكەن عىلىمي ەلەۋەتكە يە ەلدٸڭ جەتەكشٸ ۋنيۆەرسيتەتٸ كوروناۆيرۋس پاندەميياسىنىڭ تارالۋىمەن كٷرەسۋگە ٶز ٷلەسٸن قوسۋدا.
