مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اۋىل ەكٸمدەرٸن سايلاۋ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندە كەڭەس ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى اقوردا.
مەملەكەت باسشىسى وبلىستاردىڭ جەنە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ ەكٸمدەرٸمەن اۋىل ەكٸمدەرٸن سايلاۋ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندە كەڭەس ٶتكٸزدٸ. جيىنعا پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ مەن ٷكٸمەتتٸڭ باسشىلىق قۇرامى دا قاتىستى.
پرەزيدەنت الداعى سايلاۋ ناۋقانىنىڭ ماڭىزدى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«وسى وقيعانى ەلٸمٸزدٸڭ تاريحىنداعى ايتۋلى بەلەس دەپ ايتۋعا بولادى. نەگٸزٸ, بۇل بٸز ٷشٸن ستراتەگييالىق مەنٸ ايرىقشا مٸندەت. ازاماتتارىمىز تۇڭعىش رەت جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى بيلٸكتٸڭ باسشىسىن تٸكەلەي سايلاۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولماق. بٸز بۇعان بٸرتٸندەپ, جوسپارلى تٷردە كەلدٸك», – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ اۋىل ەكٸمدەرٸن تٸكەلەي سايلاۋ تۋرالى باستامانى بىلتىرعى جولداۋىندا كٶتەرگەنٸن ەسكە سالدى. بٸر جىلعا جەتەر-جەتپەس ۋاقىت ٸشٸندە بۇل جۇمىس جٷزەگە اسىرىلا باستادى.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستان حالقىنىڭ 40 پايىزدان استامى اۋىلدا تۇراتىنىنا توقتالىپ, بۇل ساياسي شارا, ەڭ الدىمەن, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ مٷددەسٸ ٷشٸن جاسالىپ جاتقانىن جەتكٸزدٸ.
«الداعى سايلاۋ بٸز جٷزەگە اسىرىپ جاتقان ساياسي رەفورمالارعا تىڭ سەرپٸن بەرەدٸ دەپ سەنەمٸن. سونداي-اق تۇرعىنداردى ەل باسقارۋ جەنە شەشٸم قابىلداۋ ٷدەرٸسٸنە تارتۋعا جول اشادى», – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ
مەملەكەت باسشىسى پارتييالىق بەسەكەنٸ كٷشەيتۋ مەسەلەسٸنە نازار اۋداردى. پارتييادان ٷمٸتكەر ۇسىنۋ مەملەكەتتٸڭ ينستيتۋتسيونالدىق تۇتاستىعىن بەكەمدەي تٷسەدٸ جەنە ساياسي ٷدەرٸستٸڭ بارىنشا اشىق بولۋىنا سەپتٸگٸن تيگٸزەدٸ.
وسى رەتتە قاسىم-جومارت توقاەۆ جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى بيلٸكتٸڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ جوعارى بولۋعا تيٸس ەكەنٸنە باسا مەن بەردٸ.
«ەكٸمدەر – بيلٸكتٸڭ ەربٸر ەلدٸ مەكەندەگٸ تٸكەلەي ٶكٸلٸ. جۇرت ولاردىڭ قىزمەتٸنە قاراپ بٷكٸل مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن باعالايدى. سوندىقتان تيٸمدٸ مەملەكەت جەنە ەدٸلەتتٸ قوعام تالاپتارىنا ساي بولۋ ٷشٸن الداعى سايلاۋدى دۇرىس ۇيىمداستىرۋ ٶتە ماڭىزدى», – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنت ٶڭٸر باسشىلارىنا بٸرقاتار مٸندەت جٷكتەدٸ.
اتاپ ايتقاندا مەملەكەت باسشىسى ەلٸمٸزدەگٸ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق احۋالدىڭ ەلٸ دە كٷردەلٸ ەكەنٸنە نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاننىڭ جاسىل ايماقتا تۇرعانىنا قاراماستان, بوساڭسۋعا ەلٸ ەرتە, كوروناۆيرۋستىڭ ٷندٸستاندىق تٷرٸنٸڭ بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە دە بولۋى ىقتيمال.
وسىعان بايلانىستى پرەزيدەنت سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق شەكتەۋلەردٸڭ جيٸ بۇزىلىپ جاتقانىن جەنە حالىقتى ۆاكتسينالاۋ قارقىنىنىڭ بەسەڭسٸپ قالعانىن ايتتى.
«ەكٸمدەر ازاماتتارعا ەكپە سالۋ ناۋقانىنان شەتتەپ قالعان سيياقتى. ەلەۋمەتتٸك نىسانداردىڭ, بيزنەس كەسٸپورىنداردىڭ جەنە جالپى ەلدٸڭ ەكونوميكاسى ۆاكتسينالاۋدىڭ سەتتٸ جٷرگٸزٸلۋٸنە تٸكەلەي بايلانىستى ەكەنٸن تٷسٸنۋ كەرەك. قازٸر جاپپاي ۆاكتسينالاۋ ناۋقانى ەكٸمدەر جۇمىسىنىڭ ەڭ ماڭىزدى مٸندەتتەرٸنٸڭ قاتارىندا بولۋى قاجەت. سٸزدەر بارىنشا بەلسەندٸلٸك تانىتىپ, ازاماتتاردى ۆاكتسينالاۋ ناۋقانىنا ٶزدەرٸڭٸز جەتەكشٸلٸك ەتۋلەرٸڭٸز كەرەك», – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى الدىن الۋ جۇمىستارىن كٷشەيتۋگە شاقىردى. پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, بىلتىر ەرتٷرلٸ دەڭگەيدەگٸ 7 ەكٸم مەن ولاردىڭ ورىنباسارلارى, سونداي-اق, 14 وبلىستىق باسقارما باسشىسى مەن ولاردىڭ ورىنباسارلارى قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلعان. بۇدان بٶلەك 2020 جىلدىڭ قاڭتارىنان 2021 جىلدىڭ ناۋرىزىنا دەيٸنگٸ ارالىقتا قاراماعىنداعى قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ جەمقورلىققا قاتىسى بولعانى ٷشٸن 20 ساياسي قىزمەتكەرگە قاتىستى شارا قولدانىلدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەكٸمدەرگە ٶز ايماقتارىنداعى سىبايلاس جەمقورلىقتى بولدىرماۋ ٷشٸن جٷيەلٸ جۇمىستار جٷرگٸزۋدٸ تاپسىردى. ال جەمقورلىققا قارسى كٷرەس قىزمەتٸ ٶزدەرٸنە جٷكتەلگەن مٸندەتكە سەرگەك قاراعانى جٶن.
«بۇعان دەيٸن ايتقانىمداي, ەگەر مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸ بيۋدجەت قارجىسىن جىمقىرۋدى نەمەسە پارا الىپ بايۋدى كٶزدەمەي, شەشٸم قابىلداۋ كەزٸندە قاتەلٸككە جول بەرگەن بولسا, وندا ول قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلماۋى كەرەك. ەيتپەسە, مەملەكەتتٸك اپپاراتتىڭ بەرەكەسٸن كەتٸرەمٸز. سىبايلاس جەمقورلىققا سانالى تٷردە بارعان شەنەۋنٸك قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلۋى تيٸس», – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى ٶتكەن جىلىتۋ ماۋسىمى بارىسىندا بولعان وقىس وقيعالار, ٶرت جەنە تەحنولوگييالىق اپاتتار مەسەلەسٸنە باسا مەن بەردٸ. پرەزيدەنت تٶتەنشە جاعدايلاردىڭ سالدارىن جەدەل جويۋ جۇمىستارىن قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندە تٷبەگەيلٸ شارالار قابىلداۋدىڭ قاجەتتٸگٸنە نازار اۋداردى.
بۇدان بٶلەك قاسىم-جومارت توقاەۆ قوعامدىق مٷلٸكتٸ بٷلدٸرۋ, بۇزاقىلىق جەنە ۆانداليزم سيياقتى وقيعالاردىڭ جيٸلەپ كەتكەنٸنە توقتالدى.
«جۋىردا ەلوردادا ماس ادام ليفتٸدەگٸ مونيتوردى سىندىرعانى ٷشٸن وعان 14 مىڭ تەڭگە عانا ايىپپۇل سالىنعان. بۇلاي بولمايدى. مۇنداي ٸس-ەرەكەت ٷشٸن كەمٸندە 15 تەۋلٸككە قاماۋ كەرەك نەمەسە 1 جىلعا تٷزەتۋ جۇمىستارىنا سالۋ جٶنٸندە جازا كەسۋ قاجەت. مۇنداي جاعدايلارعا مٷلدەم تٶزبەۋ كەرەك. جەڭٸل جازا جارامايدى. ال ٸس جٷزٸندە جازالاماۋ سالدارى قۇقىق بۇزۋشىلىق پەن قىلمىستىڭ ودان ەرٸ ٶرشۋٸنە الىپ كەلەدٸ. سوندىقتان وسى مەسەلە بويىنشا زاڭنامانى قاتاڭداتۋ كەرەك», – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى بيىل دەستٷرلٸ فورماتتا ٶتەتٸن جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق جۇمىستارىن قازٸردەن باستاپ قولعا الۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, كٶپتەگەن بٸلٸم وردالارى بٸر جىلدان استام ۋاقىت تولىققاندى جۇمىس ٸستەمەدٸ. بۇل رەتتە, قاسىم-جومارت توقاەۆ ۋنيۆەرسيتەتتەردٸڭ, مەكتەپتەر مەن بالاباقشالاردىڭ ينفراقۇرىلىمدارىنىڭ دايىندىعىن, سونىمەن قاتار وقىتۋشىلار مەن تەربيەشٸلەر شتاتىنىڭ جاساقتالۋ دەڭگەيٸن تەكسەرۋدٸ تاپسىردى.
پرەزيدەنت جيىن سوڭىندا ٶڭٸرلەردەگٸ احۋال ٷشٸن ەكٸمدەردٸڭ ٶزدەرٸ جاۋاپ بەرەتٸنٸن ەسكە سالىپ, قوعامدىق-ساياسي تۇراقتىلىقتى جەنە ورنىقتى دامۋدى قامتاماسىز ەتۋ ولاردىڭ تٸكەلەي مٸندەتٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
