ابايدىڭ شٶپشەگٸ ايدار اقىلباەۆ دٷنيەدەن ٶتتٸ

ابايدىڭ شٶپشەگٸ ايدار اقىلباەۆ دٷنيەدەن ٶتتٸ

جىلدىڭ سوڭعى كٷندەرٸندە سۋىق حابار كەلدٸ. ابايدىڭ تٸكەلەي ۇرپاعى, شٶپشەگٸ - ايدار باعفۇرۇلى اقىلباەۆ دٷنيەدەن ٶتتٸ. سوڭعى ساپارعا شىعارىپ سالۋعا ابايدىڭ, قۇنانبايدىڭ ۇرپاقتارى جينالدى.

جانازاسىنا مەدەنيەتتانۋشى مۇرات ەۋەزوۆ, ديار قوناەۆ قاتىستى. اقىننىڭ تۇياعىمەن قوشتاسۋ ٷشٸن اباي ەلٸنەن اباي اۋداندىق مەدەنيەت بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى ەلدار ورازالين كەلدٸ. ول مارقۇمنىڭ تۋىستارىنا شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸنٸڭ, اباي اۋدانىنىڭ ەكٸمٸنٸڭ اتىنان كٶڭٸل ايتتى.

سۋىق حاباردى ەستٸپ, سەمەيدەن الماتىعا ابايدىڭ «جيدەباي-بٶرٸلٸ» مەملەكەتتٸك تاريحي-مەدەني جەنە ەدەبي-مەموريالدىق قورىق-مۇراجايىنىڭ ديرەكتورى تۇردىقۇل شاڭباي كەلدٸ.

ايدار باعفۇرۇلى اقىلباەۆ الماتىنىڭ ورتالىق زيراتىندا شەشەسٸ عافۋرا راززاققىزى, اعاسى بەۋكەن باعفۇرۇلىنىڭ جانىندا جەرلەندٸ.

قازٸرگٸ تاڭدا ابايدان تٸكەلەي ەركەك كٸندٸكتٸ ەكٸ-اق ۇرپاق قالدى. ولار - ايداردىڭ ۇلى دانييار جەنە ايداردىڭ اعاسى ەرنەستتٸڭ ۇلى - ايدوس. ەكەۋٸ دە - ابايدىڭ دٸلدەدان تۋعان ٷلكەن ۇلى اقىلبايدىڭ ۇرپاقتارى.

ايدوس اقىلباەۆ ۋكراينادا تۇرادى. دانييار اقىلباەۆ مۇحيتتانۋشى, جاسى ەلۋدٸڭ شاماسىندا, ٷش قىزدىڭ ەكەسٸ.

ايدار اقىلباەۆ 1949 جىلى الماتىدا تۋعان. باعفۇر ەلٸمقۇلۇلى مەن عافۋرا راززاققىزىنىڭ ٷش ۇلىنىڭ كەنجەسٸ ەدٸ. اعالارى  - ەرنەست, بەۋكەن.

ەكەسٸ باعفۇر كەزٸندە بايلاردىڭ ۇرپاعى, ابايدىڭ ۇرپاعى رەتٸندە قۋدالاۋعا ۇشىرىلدى. اناسى  عافۋرا - راززاق ومارحانۇلى ەۋەزوۆتٸڭ قىزى. راززاق  - مۇحتار ەۋەزوۆتٸڭ تۋعان اعاسى ەدٸ. دەمەك, ايدار اقىلباەۆ ھەم ابايدىڭ ۇرپاعى, ھەم ەۋەزوۆ ەۋلەتٸنٸڭ جيەنٸ ەدٸ. باعفۇر مەن ٷلكەن ۇلى ەرنەست ۇزىناعاشتىڭ ماڭايىندا ورنالاسقان مىڭباەۆ اۋىلىنىڭ زيراتىندا جەرلەنگەن.

ايدار اقىلباەۆ پوليتەحنيكالىق ينستيتۋتىن بٸتٸرٸپ, كٶپ جىل ماڭعىستاۋ مۇڭاي ٶندەۋ سالاسىندا جۇمىس ٸستەگەن. بەرتٸنگٸ كەزدە الماتىعا كٶشٸپ كەلگەن.

جەرلەۋ رەسٸمٸنەن كەيٸن, ايدار اقىلباەۆقا قۇران باعىشتالعان. كارانتين شارالارىنىڭ سەبەبٸنەن, اسىنا كٶپ ادامدى جيناۋعا مٷمكٸندٸك بولمادى. ەڭ جاقىن تۋىستارى - ابايدىڭ تٸكەلەي ۇرپاقتارى, بٸرگە وقىعان دوستارى, ەلدەن كەلگەن تۇردىقۇل شاڭباي, ەلدار ورازالين جينالدى, مارقۇمدى ەسكە الدى.

تۇردىقۇل شاڭباي مەن ەلدار ورازالين بيىل ٶتكەن ابايدىڭ 175-جىلدىعى تۋرالى دا ەكٸ اۋىز سٶز ايتتى.

ولاردىڭ ايتۋىنشا, اتى جامان اۋرۋدىڭ ٸندەتٸنٸڭ كەسٸرٸنەن دٷركٸرەگەن توي ٶتپەسە دە, بارلىق ايماقتاردا, سونىڭ ٸشٸندە ابايدىڭ ەلٸندە كٶپتەگەن ٸس-شارالار, ونلاين-كونفەرەنتسييالار, كٸتاپتاردىڭ تۇساۋكەسەرلەرٸ, چەللەندجتەر, كونتسەرتتەر ٶتكەن.

كارانتين بولعاندىقتان, ولاردىڭ كٶبٸسٸ ونلاين-رەجيمٸندە ٶتكەن. ابايدىڭ مەملەكەتتٸك تاريحي-مەدەني جەنە ەدەبي-مەموريالدىق قورىق- مۇراجايىندا رەمونت, رەكونسترۋكتسييا, مودەرنيزاتسييا ٶتتٸ.

مۇراجايدا ٷش تٸلدٸ ساندىق (ەلەكتروندىق) گيد باعدارلاماسى ورناتىلدى. دەمەك, مۇراجايدا ٷش تٸلدە ەكسۋرسوۆودسىز ەكسكۋرسييانى جاساۋعا بولادى. ابايدىڭ مۇراسىن ۇمىتپاۋ, ساقتاۋ, زەرتتەۋ, دەرٸپتەۋ ٷشٸن ٷكٸمەت كٶڭٸلٸن, قاراجاتىن بٶلٸپ جٷر.

بيىل مەملەكەت باسشىسى اباي ەلٸنە ساپار جاساپ, اۋىلدىڭ اقساقالدارىنان باتاسىن العان. ابايدىڭ ەسٸمٸ, ابايدىڭ مۇراسى, ابايدىڭ ەلٸ مەملەكەت باسشىسىنىڭ, ٷكٸمەتتٸڭ نازارىنان تىس قالمايدى.

حاكٸم اباي ايتقانداي, «ٶلسە ٶلەر تابيعات, ادام ٶلمەس». دەمەك, ابايدىڭ ۇرپاعى ايداردىڭ دا ەسٸمدەرٸ ەل ەسٸندە قالادى.

اسقار دايىربەك

Abai.kz