تٶتەنشە جاعداي كەزٸندە تابىستان ايىرىلۋعا بايلانىستى مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ قورىنان (مەسق) بەرٸلەتٸن 42 500 تەڭگە ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدٸ 127 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا 3 ميلليوننان استام ادام الدى. 5,9 ملن جولدانعان ٶتٸمنٸڭ 2,15 ميلليونى نەمەسە 37 پايىزى تۇرعىسىندا بٸرقاتار سەبەپتەرگە قاتىستى تٶلەم تاعايىندالعان جوق, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
وسى ورايدا قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸ تٷسٸنٸك بەردٸ. ٶتٸنٸم بەرۋشٸلەردٸڭ جەكە باس دەرەگٸ دۇرىس كٶرسەتٸلمەگەن (157 مىڭعا جۋىق ٶتٸنٸم).
«42 500 تەڭگە» تٶلەمگە ٶتٸنٸم بەرگەن سەتتە ادامنىڭ اتى-جٶنٸ مەن تۋعان ۋاقىتىن جەنە جەكە سەيكەستەندٸرۋ نٶمٸرٸن قاتەسٸز جازۋعا ەرەكشە نازار اۋدارعان جٶن. تيٸستٸ ماعلۇماتتىڭ بٸر ەرپٸ نەمەسە سانى مەملەكەتتٸك اقپاراتتىق جٷيەدەگٸ ماعلۇماتقا سەيكەس كەلمەسە, ەلەۋمەتتٸك تٶلەم تاعايىندالماي قالۋى مٷمكٸن.
ٶتٸنٸم بەرۋشٸلەردٸڭ بانك دەرەكتەمەسٸ دۇرىس كٶرسەتٸلمەگەن (80 مىڭعا جۋىق ٶتٸنٸم)
«42 500 تەڭگە» تٶلەمگە ٶتٸنٸم بەرگەندە بانك اتاۋى مەن IBAN (شوتىڭىزدىڭ 20 بەلگٸدەن تۇراتىن نٶمٸرٸ) مەلٸمەتٸن كٶرسەتۋ قاجەت. كٶپ ادام بانك كارتاسىنىڭ نٶمٸرٸن جٸبەرٸپ قويادى (16 سان). ال بۇل تۇستا بانك شوتىنىڭ نٶمٸرٸ كەرەك بولعاندىقتان, ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدٸ جٸبەرۋ قيىنعا تٷسەدٸ. مىسالعا دۇرىسى «KZ123456789012345678» سيپاتىندا بولىپ كەلەدٸ جەنە ونى بارلىق دەرلٸك بانكتەردٸڭ ۇيالى تەلەفون قوسىمشاسىنان نەمەسە ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەردٸڭ جەدەل جەلٸ تەلەفونىنان بٸلۋگە بولادى.
بۇلاي قاتە جٸبەرگەن جاعدايدا, ٶتٸنٸم ەرٸ قاراي قاراۋعا باعىتتالادى دا, وڭ شەشٸم قابىلدانسا ٶتٸنٸم بەرۋشٸگە IBAN دەرەگٸن سۇراي وتىرىپ, تٶلەمنٸڭ تاعايىندالعانى جايلى SMS-حابارلاما كەلەدٸ.
سونىمەن قاتار, ٶتٸنٸم بەرۋشٸلەر ٶزگە جەكە تۇلعالارعا تٸركەلگەن بانك شوتىن كٶرسەتەتٸن جاعداي كەزدەسٸپ جاتادى.
اتاپ ٶتەرلٸك جايت, IBAN دەرەگٸن تولتىرعاندا بٸر ساننىڭ ٶزٸن قاتە جٸبەرۋدٸڭ سالدارىنان ٶتٸنٸم بەرۋشٸگە اتالعان شوت قىزمەتٸن توقتاتقان بانكتە تٸركەلگەنٸ جايلى حابارلاما كەلۋٸ ىقتيمال.
ٶتٸنٸم بەرۋشٸنٸڭ تۇراقتى جالاقى تٶلەنەتٸن جۇمىسى بار (ونىڭ ٸشٸندە مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەر جەنە بيۋدجەتتٸك ۇيىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرٸ); زەينەتاقىلار مەن جەردەماقىلاردى الۋشىلار, تج ەنگٸزٸلگەنشە رەسمي جۇمىس ٸستەمەگەن (863 مىڭعا جۋىق ٶتٸنٸش)
ٶتٸنٸم بەرۋشٸ ۇسىنعان دەرەكتەردٸ تەكسەرە كەلە, جۇمىس بەرۋشٸنٸڭ قاشىقتان جۇمىس ٸستەۋگە رۇقسات ەتكەنٸ نەمەسە تولىق ەمەس جۇمىس كٷنٸنە اۋىستىرعانى, ۇيىمنىڭ جالپى امالسىزدان توقتاپ تۇرعانى انىقتالۋدا. مۇنداي جاعدايدا جۇمىس بەرۋشٸ تاراپ جۇمىسشىلارعا جالاقى تٶلەۋٸ تيٸس. دەگەنمەن ۇيىم باسشىلىعى جالاقىسى ساقتالمايتىن دەمالىسقا جٸبەرەتٸنٸ جايلى بۇيرىق شىعارماسا دا, جۇمىسشىلار «42 500 تەڭگە» تٶلەمگە ٶتٸنٸم بەرۋگە ەرەكەتتەنۋدە.
قازٸرگٸ كەزدە قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸ جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورىندارمەن بٸرلەسە وتىرىپ, جالدامالى جۇمىسشى بولىپ سانالاتىن ٶتٸنٸم بەرۋشٸلەردٸڭ راسىندا اقىسىز دەمالىس جٸبەرٸلگەندٸگٸن تەكسەرۋگە كٸرٸستٸ.
سونىمەن قاتار, «42 500 تەڭگە» تٶلەمگە زەينەتكەرلەر مەن جەردەماقى الۋشىلاردان دا ٶتٸنٸمدەر كەلٸپ تٷسۋدە. قايتالاپ ايتار بولساق, مەسق تاراپىنان تاعايىندالاتىن ەلەۋمەتتٸك تٶلەمنٸڭ مەنٸ سوندا, تج تەرتٸبٸ ەنگٸزٸلۋٸنە بايلانىستى تابىسسىز قالعان جۇمىس ٸستەۋشٸ ازاماتتارعا قارجىلاي قولداۋ جاسالادى. سوندىقتان «42 500 تەڭگە» تٶلەمگە تج مەرزٸمٸنە دەيٸن رەسمي ەڭبەك ەتكەن, ولارعا جۇمىس بەرۋشٸ جارنا نەمەسە جەكە تابىس سالىعىن اۋدارعان نەمەسە ٶزدەرٸ بٸرىڭعاي جيىنتىق تٶلەم (ەرٸ قاراي – بجت) تٶلەگەن زەينەتكەرلەر, مٷگەدەكتەر ياكي باسقا مەملەكەتتٸك جەردەماقى تٷرلەرٸن الۋشىلار يەك ارتا الادى.
ٶتٸنٸم بەرۋشٸدە تج ەنگٸزگەنشە سوڭعى 12 ايدا ەلەۋمەتتٸك اۋدارىمدار, زەينەتاقى جارناسى, بجت جوق نەمەسە ٶزٸن بەيرەسمي جۇمىسپەن قامتۋشىلاردان ٶتٸنٸم بەرگەن ۋاقىتقا دەيٸن بجت جٸبەرٸلمەگەن (1,16 ميلليونعا جۋىق ٶتٸنٸم).
بۇل جەردە دە ەسكەرتە كەتەرلٸك مەسەلە, «42 500 تەڭگە» تٶلەمگە قاراجات مەسق تاراپىنا بٶلٸنەتٸندٸكتەن, ەلەۋمەتتٸك تٶلەم الۋ ٷشٸن مەملەكەتتٸك ساقتاندىرۋ جٷيەسٸنە قاتىسقان ابزال. باستاپقىدا «42 500 تەڭگە» تٶلەمدٸ تاعايىنداۋ ٷشٸن تج تەرتٸبٸ ەنگٸزٸلگەنشە 12 اي ٸشٸندە كەم دەگەندە 3 رەت ەلەۋمەتتٸك اۋدارىم جاساۋ تالاپ ەتٸلدٸ. الايدا ازاماتتاردى مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارىمەن كەڭٸرەك قامتۋ اياسىندا, ەلەۋمەتتٸك تٶلەم جاساۋ شارتى تج ەنگٸزٸلگەنشە 12 ايدا 1 رەتكە دەيٸن قىسقارتىلدى.
سەيكەس ٶتٸنٸم بەرۋشٸلەردٸ تەكسەرۋ بارىسىندا, جۇمىس بەرۋشٸدەگٸ ەسەپشٸ ماماننىڭ جالدامالى جۇمىسشىلار ٷشٸن تج ەنگٸزٸلگەنشە 12 ايدا ەشقانداي اۋدارىم جولداماعانى جايلى دەرەكتەر جولىقتى.
بۇدان بٶلەك, كەيبٸر ٶزٸن بەيرەسمي جۇمىسپەن قامتۋشىلاردىڭ «42 500 تەڭگە» تٶلەمگە ٶتٸنٸم بەرگەنشە بٸر رەت بولسىن بجت اۋدارىمىن جاساماعانى بەلگٸلٸ بولدى. اتالمىش جاعدايلاردا ەلەۋمەتتٸك تٶلەم تاعايىندالمايدى.
ٶتٸنٸش قايتىس بولعان ادامنىڭ نەمەسە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنان تىس جەردە تۇراتىن ازاماتتىڭ اتىنان بەرٸلگەن (534-كە جۋىق ٶتٸنٸم)
جەكەلەگەن ازاماتتار ٶتٸنٸمنٸڭ ونلاين بەرٸلەتٸنٸن پايدالانىپ, قايتىس بولعان جانداردىڭ دەرەگٸن كٶرسەتكەن. سونىمەن بٸرگە, ەل اۋماعىنان تىس شەتەلگە قونىس اۋدارا وتىرىپ, ەلەۋمەتتٸك تٶلەمگە ٶتٸنٸم بەرگەندەر دە بار.
ٶتٸنٸم بەرۋشٸنٸڭ دەرەكتەرٸ ٸشٸندە بارلىق قر ازاماتتارى تۋرالى جەنە دە ادامنىڭ قايتىس بولعانى نەمەسە شەتەلگە قونىس اۋدارعانى جايلى اقپارات تولىق قامتىلعان جەكە تۇلعالاردىڭ مەملەكەتتٸك دەرەكتەر قورى ارقىلى تەكسەرٸلەدٸ.
مۇنداي ٶتٸنٸمدەرگە ەلەۋمەتتٸك تٶلەم تاعايىنداۋدان ٷزٸلدٸ-كەسٸلدٸ باس تارتىلاتىنى انىق.
«42 500 تەڭگە» ەلەۋمەتتٸك تٶلەمٸ بويىنشا بارلىق تاعايىنداۋلاردىڭ نەگٸزٸ تج تەرتٸبٸ اياقتالعاننان كەيٸن بەكٸتٸلگەن زاڭ جٷزٸندە قايتا تەكسەرٸلەتٸنٸ مەلٸمدەلدٸ.
ەر ٶتٸنٸمگە قاتىستى ۇسىنىلعان دەرەكتەردٸڭ شىنايىلىعىنا جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەلگەن, ونىڭ ٸشٸندە, ەلبەتتە باستى سەبەپ – تج كەزٸندەگٸ شەكتەۋلەر سالدارىنان تابىستان ايىرىلۋ.
وسىلايشا ەل ازاماتى «42 500 تەڭگە» تٶلەمگە ٶتٸنٸم بەرە وتىرىپ, تج ۋاقىتىنا دەيٸن كٸرٸسٸ بولعانىنا جەنە ونى جوعالتقانىنا كەپٸلدٸك بەرەتٸنٸن راستايدى. ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەردٸ زاڭسىز العان ادامداردىڭ جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلۋى ولاردىڭ جاساعان زاڭسىز ەرەكەتٸنە بايلانىستى بولادى. ەلەۋمەتتٸك تٶلەم الۋشىلاردىڭ زاڭسىز ٸس-قيمىلى قىلمىستىق كودەكستٸڭ اياسىندا قاراستىرىلادى (190, 195 باپتار).
ەگەر ٶتٸنٸش بەرۋشٸ قاتەلەسٸپ, ەلەۋمەتتٸك تٶلەم العان بولسا, بٸراق بۇل قاراجاتتى قايتارۋ قاجەت دەپ ساناسا, 42 500 تەڭگەنٸ كەلەسٸ شوتقا جٸبەرە الادى:
الۋشىنىڭ اتاۋى: «ازاماتتارعا ارنالعان ٷكٸمەت» مەملەكەتتٸك كورپوراتسيياسى» كەاق
بسن: 160440007161
بسك: GCVPKZ2A
جسك: KZ67009SS00368609110
تتك: 049
حالىق بانك پەن كاسپيي بانكتە شوتتارى بار ازاماتتار, «ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەردٸ قايتارۋ» تەتٸگٸن تاڭداي وتىرىپ, 42 500 تەڭگەنٸ بانكتەردٸڭ ۇيالى قوسىمشاسىنان قايتارا الادى.
