«42 500 تەڭگە» ەلەۋمەتتٸك تٶلەمٸن بانك شوتىنىڭ جوقتىعىنان الا الماعان ازاماتتار ەندٸ ونى IBAN شوتىن ۇسىنباي-اق, ۇيالى تەلەفون نٶمٸرٸندەگٸ «ۇيالى بايلانىس وپەراتورىنىڭ ەلەكتروندىق ەمييانىنداعى» جەكە شوتى ارقىلى الا الادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
اعىمداعى جىلدىڭ 6 مامىرىندا تٶتەنشە جاعداي كەزٸندە تابىستان ايىرىلۋعا بايلانىستى مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ قورىنان (بۇدان ەرٸ - مەسق) تٶلەم تاعايىنداۋ قاعيدالارىنا (بۇدان ەرٸ - قاعيدالار) تيٸستٸ ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلدٸ.
«ۇيالى بايلانىس وپەراتورىنىڭ ەلەكتروندىق ەمييانىنىڭ» شوتىنا ەلەۋمەتتٸك تٶلەم الۋ ٷشٸن ازامات SMS-حابارلاما ارقىلى ٶزٸنٸڭ كەلٸسٸمٸن راستاۋى قاجەت.
ازاماتتان جاۋاپ العاننان كەيٸن وپەراتور الۋشىنىڭ جەكە سەيكەستەندٸرۋ نٶمٸرٸن (بۇدان ەرٸ – جسن) تەكسەرٸپ, ۇيالى تەلەفونىنىڭ جەكە شوتىنا اقشانى جٸبەرەدٸ. ونى حالىق بانكٸنٸڭ بانكوماتتارى نەمەسە قازپوشتا بٶلٸمشەلەرٸ ارقىلى الۋعا بولادى. ارنايى موبيلدٸ ەلەكتروندىق ەمييان قوسىمشاسىنىڭ كٶمەگٸمەن 2000-عا جۋىق قىزمەتتٸڭ اقىسىن تٶلەۋگە بولادى. مەحانيزم پيلوتتىق تەرتٸپتە جٷزەگە اسىرىلدى. بۇل نۇسقا قىتايدا, ٷندٸستاندا, بٸرقاتار ەۋروپا جەنە ازييا ەلدەرٸندە سەتتٸ قولدانىلۋدا.
بۇل ەلەۋمەتتٸك تٶلەم جاساۋدىڭ جەدەل ەنگٸزٸلگەن مٷلدەم جاڭا تەتٸگٸ. 6 مامىردان باستاپ ازاماتتارعا ونى پايدالانۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸلدٸ.
بۇدان باسقا, قاتە بەرٸلگەن ٶتٸنٸشتٸ كەرٸ قايتارىپ العىسى كەلەتٸن ازاماتتاردىڭ ٶتٸنٸشتەرٸ بولدى. وسىعان بايلانىستى, وسىنداي مٷمكٸندٸك بەرۋ ماقساتىندا قاعيدالارعا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلٸپ, تەحنيكالىق شەشٸمدەر ەزٸرلەندٸ. ەندٸ كەرٸ قايتارىپ الۋ ٷشٸن ەلەۋمەتتٸك تٶلەم تۋرالى ٶتٸنٸش بەرگەن تەرتٸپپەن بەرۋگە بولادى.
سونىمەن بٸرگە, قاعيدالاردىڭ تالابىن ساقتاماعانى ٷشٸن ەلەۋمەتتٸك تٶلەم تاعايىنداۋدان باس تارتىلعان ازاماتتارعا, تٶتەنشە جاعداي كەزٸندە ەنگٸزٸلگەن شەكتەۋلەرگە بايلانىستى تابىسىنان ايىرىلۋ دەرەگٸن راستايتىن قۇجاتتار بولعان جاعدايدا, جۇمىسپەن قامتۋ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ اۋداندىق (قالالىق) شتابتارعا قايتا جٷگٸنۋ مٷمكٸندٸگٸ بەرٸلدٸ.
مىسالى, ەكٸ نەمەسە ودان دا كٶپ جەردە جۇمىس ٸستەيتٸن (ٶتٸنٸشتە كٸرٸستٸ جوعالتۋ تۋرالى بٸر جۇمىس بەرۋشٸنٸ كٶرسەتكەن, الايدا ٸس جٷزٸندە باسقا جۇمىس بەرۋشٸدە دە اقىسىز دەمالىسقا جٸبەرٸلگەن), جك پاتەنتٸ بويىنشا ناۋرىز-مامىر ايلارىن قوسا العانداعى كەزەڭ ٷشٸن ەلەۋمەتتٸك اۋدارىمدار/مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارىن تٶلەگەن (بٸراق ٸس جٷزٸندە تٶتەنشە جاعدايعا بايلانىستى وسى كەزەڭدە كٸرٸس الماعان) ازاماتتار دا بولۋى مٷمكٸن.
قولدانىستاعى قاعيدالارعا سەيكەس «42 500 تەڭگە» تٶلەمٸ ازاماتتاردىڭ كەلەسٸ ساناتتارىنا تاعايىندالادى:
- جەكە كەسٸپكەرلەر مەن شاعىن جەنە ورتا كەسٸپورىنداردىڭ جالاقىسىز دەمالىسقا جٸبەرٸلگەن قىزمەتكەرلەرٸ;
- كارانتين ەنگٸزٸلگەن ەلدٸ مەكەندەردە جۇمىس ٸستەيتٸن ٸرٸ كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ جالاقىسىز دەمالىسقا جٸبەرٸلگەن قىزمەتكەرلەرٸ;
- مەملەكەتتٸك مەكەمەلەردٸ ەسەپتەمەگەندە, كوممەرتسييالىق ەمەس زاڭدى تۇلعالاردىڭ جالاقىسىز دەمالىسقا جٸبەرٸلگەن قىزمەتكەرلەرٸ;
- جەكە تەجٸريبەمەن اينالىساتىن تۇلعالارعا (نوتاريۋس, جەكە سوت ورىنداۋشىسى, ادۆوكات, كەسٸبي مەدياتور);
- قازاقستان رەسپۋبليكاسى سالىق كودەكسٸنٸڭ 774-بابىنا سەيكەس بٸرىڭعاي جيىنتىق تٶلەم (بۇدان ەرٸ – بجت) تٶلەۋشٸ بولىپ تابىلاتىن جەكە تۇلعالار;
- نىساناسى جۇمىستاردى ورىنداۋ (قىزمەتتەر كٶرسەتۋ) بولىپ تابىلاتىن ازاماتتىق-قۇقىقتىق سيپاتتاعى (بۇدان ەرٸ – اقس) شارتتار بويىنشا تابىس تاباتىن, سالىق اگەنتتەرٸ ولار ٷشٸن مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارىن اۋدارعان ادامدار.
1) جەنە 2) تارماقشالاردىڭ جارعىلىق كاپيتالىندا اكتسييالار مەن قاتىسۋ ٷلەسٸ تٸكەلەي نەمەسە جاناما تٷردە مەملەكەتكە تيەسٸلٸ زاڭدى تۇلعالاردىڭ, ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەردٸڭ, بانك وپەراتسييالارىنىڭ جەكەلەگەن تٷرلەرٸن جٷرگٸزەتٸن ۇيىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرٸنە قاتىسى جوق.
بۇل ناقتىلاۋ جوعارىدا اتالعان ۇيىمداردىڭ تٶتەنشە جاعداي كەزٸندە قىزمەتٸن جٷزەگە اسىرعانىنا نەگٸزدەلگەن.
قاعيدالاردىڭ بۇدان بۇرىن قولدانىستا بولعان نورمالارى بويىنشا تٶتەنشە جاعداي كەزٸندە تابىستان ايىرىلۋعا بايلانىستى مەسق-تان تٶلەم تاعايىندالمايتىن ساناتتار ٶزگەرٸسسٸز قالدى. ولارعا:
- تٶتەنشە جاعداي ەنگٸزٸلگەن ۋاقىتقا دەيٸن 12 اي ٸشٸندە مٸندەتتٸ ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ جٷيەسٸنە قاتىسۋىنىڭ بٸر دە بٸر اي ٶتٸلٸ جوق ادامدار, ال بجت تٶلەۋشٸلەر ٷشٸن – ٶتٸنٸش بەرگەنگە دەيٸن;
- تٶتەنشە جاعداي ەنگٸزٸلگەن ۋاقىتقا دەيٸن 12 اي ٸشٸندە جيناقتاۋشى زەينەتاقى جٷيەسٸنە قاتىسۋىنىڭ بٸر دە بٸر اي ٶتٸلٸ جوق اقس شارتتار بويىنشا كٸرٸس الاتىن جەكە تۇلعالار;
- كەسٸپكەرلٸك قىزمەتتٸ قوسا العاندا, ەكٸ نەمەسە ودان دا كٶپ جۇمىستى قوسا اتقاراتىن, ەڭبەك نەمەسە كەسٸپكەرلٸك قىزمەتتٸ (ونىڭ ٸشٸندە قاشىقتان) جالعاستىرعان نەمەسە اقىلى ەڭبەك دەمالىسى بەرٸلگەن نەمەسە جۇمىس ورىندارىنىڭ بٸرٸندە توقتاپ تۇرۋ بولعان ادامدار;
- تٶتەنشە جاعداي ەنگٸزٸلگەننەن كەيٸن بجت العاش رەت تٶلەگەن, سونداي-اق بٸر مەزگٸلدە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن تٶلەنەتٸن اي سايىنعى زەينەتاقى تٶلەمدەرٸ مەن مەملەكەتتٸك جەردەماقىلاردى نەمەسە قوردان (مەسق) تٶلەنەتٸن ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەردٸ الۋشىلار بولىپ تابىلاتىن تۇلعالار;
- قازاقستان رەسپۋبليكاسىنان تىس جەرگە تۇراقتى تۇرۋعا كەتۋٸنە بايلانىستى ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارىندا تٸركەۋدەن شىعارىلعان ادامدار.
ٶتٸنٸش بەرۋشٸلەر ۇسىنعان مەلٸمەتتەردٸ اقپاراتتىق جٷيەلەر ارقىلى تەكسەرۋ كەزٸندە تولىق مەملەكەتتٸڭ قامسىزداندىرۋىنداعى ازاماتتار «42 500 تەڭگە» تٶلەمٸنە ٶتٸنٸش بەرگەنٸ انىقتالىپ, ەلەۋمەتتٸك تٶلەم تٶلەنبەيتٸن ازاماتتاردىڭ ساناتى كەلەسٸ ازاماتتارمەن تولىقتىرىلدى:
- تولىق مەملەكەتتٸڭ قامسىزداندىرۋىنداعى قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸنٸڭ مەكەمەلەرٸندەگٸ ادامدار.
اتاپ ٶتەرلٸك جايت, «42 500 تەڭگە» ەلەۋمەتتٸك تٶلەمٸن تاعايىنداۋعا 2020 جىلعى 11 مامىر كٷنٸ ساعات 18:00-گە دەيٸن كەلٸپ تٷسكەن ٶتٸنٸمدەر بەلگٸلەنگەن تەرتٸپپەن قارالاتىن بولادى جەنە قاعيدالاردا كٶرسەتٸلگەن شارتتارعا سەيكەس كەلگەن جاعدايدا, ەلەۋمەتتٸك تٶلەم تاعايىندالادى جەنە تٶلەنەدٸ.
