فوتو: gov.kz
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ ەكٸمشٸلٸك پوليتسييا كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى عالىم سارعۇلوۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتٸ الاڭىندا ٶتكەن باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىندا بالالاردىڭ جولداعى قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەسەلەسٸ ەلٸ دە ٶزەكتٸ كٷيٸندە قالىپ وتىرعانىن ايتتى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
285 بالانىڭ ٶمٸرٸ – ورنى تولماس قازا
سپيكەردٸڭ ايتۋىنشا, بالالار – جول قوزعالىسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ ەڭ وسال ساناتى. سوندىقتان ولاردىڭ ٶمٸرٸ مەن دەنساۋلىعىن قورعاۋ – تەك قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ عانا ەمەس, بٷكٸل قوعامنىڭ مٸندەتٸ.
ٶتكەن جىلى جول-كٶلٸك وقيعالارى سالدارىنان 285 بالا قازا تاپقان. سونىمەن قاتار جٷزدەگەن بالا تٷرلٸ دەڭگەيدەگٸ جاراقات العان.
"بۇل – جول بەرۋگە بولمايتىن شىعىن. بٸز بالالارىمىزدىڭ ٶمٸرٸ مەن دەنساۋلىعىن ساقتاۋ ٷشٸن بار كٷش-جٸگەرٸمٸزدٸ سالۋعا مٸندەتتٸمٸز. زارداپ شەككەن كەمەلەتكە تولماعانداردىڭ جارتىسىنان استامى كٶلٸك قۇرالدارىنىڭ جولاۋشىلارى بولعان. قالعاندارى – جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر, ونىڭ ٸشٸندە ۆەلوسيپەدشٸلەر, ساموكات پايدالانۋشىلار جەنە موپەد جٷرگٸزۋشٸلەرٸ", – دەيدٸ ەكٸمشٸلٸك پوليتسييا كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى.
فوتو: ورتكوم
قۇزىرلى ورگان ٶكٸلٸنٸڭ سٶزٸنشە كٶپ جاعدايدا بالالار ارنايى قاۋٸپسٸزدٸك قۇرىلعىلارىنسىز نەمەسە قاۋٸپسٸزدٸك بەلدٸگٸن تاقپاي تاسىمالدانعان. بۇل – اتا-انالار مەن جٷرگٸزۋشٸلەردٸڭ جاۋاپسىزدىعىنان تۋىندايتىن جاعدايلار.جاياۋ جٷرگٸنشٸلەردٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ – ورتاق جاۋاپكەرشٸلٸك
جول-كٶلٸك وقيعالارىنىڭ بٸر بٶلٸگٸ جاياۋ جٷرگٸنشٸلەردٸڭ, ونىڭ ٸشٸندە كەمەلەتكە تولماعانداردىڭ بەلگٸلەنبەگەن جەردەن نەمەسە تىيىم سالىنعان باعدارشام بەلگٸسٸندە جولدى كەسٸپ ٶتۋٸنەن بولادى ەكەن. بالالار جول جاعدايىن ەردايىم دۇرىس باعالاي بەرمەيدٸ. بۇرىلىس نەمەسە توقتاپ تۇرعان كٶلٸك ارتىنان باسقا كٶلٸكتٸڭ كەنەتتەن شىعىپ قالۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ەسكەرمەيدٸ.
قاراڭعى ۋاقىتتا جارىق شاعىلىستىراتىن ەلەمەنتتەردٸڭ بولماۋى دا قاۋٸپ دەڭگەيٸن ارتتىرادى. وسىعان بايلانىستى بالالارعا جولدان ٶتەر الدىندا جٷرگٸزۋشٸمەن كٶزبەن بايلانىس ورناتۋدىڭ, اسىقپاي, مۇقييات ەرەكەت ەتۋدٸڭ ماڭىزدىلىعىن تٷسٸندٸرۋ قاجەتتٸگٸ ايتىلدى.
"جول قوزعالىسى قاۋٸپسٸزدٸگٸ جٷرگٸزۋشٸلەرگە دە, جاياۋ جٷرگٸنشٸلەرگە دە بايلانىستى. تەۋەكەل ەكٸ تاراپتا دا بار. الايدا جول-كٶلٸك وقيعالارىنىڭ سەبەپتەرٸ رەتٸندە جاياۋ جٷرگٸنشٸلەردٸڭ, سونىڭ ٸشٸندە كەمەلەتكە تولماعانداردىڭ بەلگٸلەنبەگەن جەردەن نەمەسە تىيىم سالىنعان باعدارشام بەلگٸسٸندە جولدى كەسٸپ ٶتۋٸ جيٸ تٸركەلەدٸ. بالالار كەيدە جول جاعدايىن دۇرىس باعالاماي, بۇرىلىس نەمەسە توقتاپ تۇرعان كٶلٸك ارتىنان كٶلٸك كەنەتتەن شىعىپ قالۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ەسكەرمەيدٸ. قاراڭعى ۋاقىتتا جٷرگٸزۋشٸلەرگە جاياۋ جٷرگٸنشٸلەردٸ بايقاۋ قيىنىراق, ەسٸرەسە كيٸمٸندە جارىق شاعىلىستىراتىن ەلەمەنتتەر بولماعان جاعدايدا", – دەيدٸ عالىم سارعۇلوۆ.
پروفيلاكتيكالىق شارالار كٷشەيتٸلۋدە
ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ بالالار ٶلٸمٸن جەنە جول-كٶلٸك جاراقاتتانۋىن ازايتۋ ماقساتىندا جٷيەلٸ جۇمىستار جٷرگٸزٸپ كەلەدٸ ەكەن. اتاپ ايتقاندا, «قاۋٸپسٸز مەكتەپ اۆتوبۋسى», «ابايلاڭىز, بالالار!», «ابايلاڭىز – جاياۋ جٷرگٸنشٸ!», «اتا-انالار, بالالاردىڭ ٶمٸرٸن ساقتاڭىزدار!», «سٸزدٸڭ جولاۋشىڭىز – بالا!», «مەكتەپكە جول» سىندى پروفيلاكتيكالىق اكتسييالار تۇراقتى ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعانىن ەكٸمشٸلٸك پوليتسييا كوميتەتٸ تٶراعاسى ٶز سٶزٸندە ايتىپ ٶتتٸ.
"سونىمەن قاتار وقۋ كەزەڭٸندە بالالاردىڭ «ٷي–مەكتەپ–ٷي» باعىتى بويىنشا قوزعالۋىنا ەرەسەكتەر تاراپىنان ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەت ەكەنٸن اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ. اتا-انالاردى, پەداگوگتاردى پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸمەن بٸرلەسٸپ ەربٸر بالا ٷشٸن ەڭ قاۋٸپسٸز باعىتتى ايقىنداپ, پىسىقتاۋعا شاقىرامىن. بۇل باعىت تۇراقتى ەرٸ بالانىڭ ٶزٸنە جاقسى تانىس بولۋى تيٸس. اتا-انالاردى بەلسەندٸ بولۋعا جەنە وسى باعىتتا بٸزبەن بٸرلەسە جۇمىس ٸستەۋگە شاقىرامىن. بٸرگە ەرەكەت ەتسەك, نەتيجەگە قول جەتكٸزەمٸز", – دەيدٸ ع. سارعۇلوۆ.
باق-قا ٷندەۋ
سپيكەر بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ٶكٸلدەرٸن جول قوزعالىسى ەرەجەلەرٸن ساقتاۋدىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى اقپاراتتىق-تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن كەڭٸنەن تاراتۋعا شاقىردى.
جولدى تەك جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر ٶتكەلٸ ارقىلى كەسٸپ ٶتۋ, قاۋٸپسٸزدٸك بەلدٸگٸن تاعۋ, بالالارعا ارنالعان ارنايى ورىندىقتاردى پايدالانۋ – قاراپايىم ەرەجەلەر بولعانىمەن, ادام ٶمٸرٸن ساقتاپ قالاتىن ماڭىزدى تالاپتار.
بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ – بارشانىڭ ورتاق جاۋاپكەرشٸلٸگٸ. قوعام بولىپ ەرەكەت ەتكەندە عانا جولداعى قايعىلى ستاتيستيكانى ازايتۋعا مٷمكٸندٸك بار.
