وتاندىق ارنالاردىڭ بٸرٸندە اقىن حانبيبٸ ەسەنقاراقىزى «جٸبەك» اتتى تۋىندىسىنىڭ قالاي تۋعانى تۋرالى ەڭگٸمەلەپ بەردٸ, – دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
بايقاعانىمىزداي, قاراپايىم وقىرماننىڭ ايناداي كٶڭٸلٸنە سۋرەتتەي بولىپ قونا قالاتىن حيكاياتتى اقىن حانبيبٸ ەسەنقاراقىزى جازىپتى.
اقىن جازعان كٸتاپتىڭ اتى – «جٸبەك». ٶمٸر بويى ٶلەڭ جازعان حانبيبٸ ەسەنقاراقىزى سوڭعى كەزدەرٸ بٸرتالاي پروزالار جازدى. ال پروزاعا قالاي كەلگەنٸ تۋرالى ٶزٸ بىلاي دەپ اعىنان جارىلدى:
«پروزاعا اۋىسقانىما بٸرتالاي ۋاقىت بولدى. العاشقى «شىندىققا قاراي جٷزدٸم مەن» دەگەن كٸتابىمدى فاريزا اپايعا كٶرسەتكەنٸمدە جاتىپ اشۋلاندى. تۋلادى. «جاقسى اقىنسىڭ, مىقتى اقىنسىڭ, پروزادا نەڭ بار? پوەزييادا قۋاتى تاۋسىلعان ادام پروزاعا كەتەدٸ» دەپ اشۋلانعان», – دەيدٸ «الاش» حالىقارالىق سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ حانبيبٸ ەسەنقاراقىزى.
ال اتالعان تۋىندىسى تۋرالى دا جاسىرماي سىرىن ايتتى. اقىننىڭ ايتۋىنشا, كٸتاپتى جازۋ وڭاي بولماعان. ويىندا 18 جىل بويى پٸسٸرٸپ, اقىرى بۇل تاقىرىپقا بٸر دەمدە وتىرعان ەكەن.
«جٸبەك» كٸتابىنا بارۋىمنىڭ ٶزٸ مەنٸڭ 18 جىلىمدى جەدٸ. 18 جىل بويى ويىمدا قورىتىلدى, بٸراق 18 كٷندە جازىلدى. سول كەزدە العاشقى ەكپٸنمەن, العاشقى قارقىنمەن ەموتسييالىق سەزٸمگە بەرٸلٸپ, العاشقى كٸرٸسپەسٸن شامالى سوزىپ جٸبەرگەنٸمدٸ ٶزٸم دە بايقاپ قالدىم. باس كەيٸپكەر - جٸبەك ٶزٸمنٸڭ ناعاشى ەجەم. بايان دەگەن كەيٸپكەر – ٶزٸم. بۇل ەۋلەتتٸڭ حيكاياسى. بۇل حيكايانى ماعان مەنٸڭ انام ەڭگٸمەلەپ بەرگەن. كٸتاپتا ونىڭ دا وبرازى بار. ٶزٸم تٶرتٸنشٸ سىنىپتى وقىعاننان باستاپ جٸبەك ەجەمە قاراي تارتا بەرەتٸنمٸن. تىلسىم كٷش تارتاتىن. سونىڭ ەربٸر ٸسٸنە, ەربٸر قيمىلىنا بالا بولسام دا زەر سالىپ, كەيٸن ەسەيگەن سوڭ سول ەجەم تۋرالى جازسام دەگەن ويدىڭ قۇشاعىندا جٷردٸم», – دەيدٸ «الاش» حالىقارالىق سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ حانبيبٸ ەسەقاراقىزى.
قالامگەر كٸتاپتى الماتىدا جازعان. تٷندە قىزى قاراسا, ساعات 3-4-تە ەڭٸرەپ جىلاپ وتىر ەكەن. 2-3 كٷننەن كەيٸن قاراسا قارقىلداپ كٷلٸپ وتىرادى. سوسىن قىزى «انامىز بٸرتٷرلٸ بولىپ قالدى» دەپ شىمكەنتكە حابار بەرەدٸ. سوسىن شىمكەنتتەگٸ قىزى جولداسىمەن, بالا-شاعاسىمەن كەلەدٸ. اناسىنا انىقتاپ قارايدى, اۋىتقۋشىلىق جوق. تاڭعالادى.
«سوندا شىعارمانى جازىپ وتىرعاندا كٶز الدىمنان كينو سيياقتى ٶتٸپ جاتتى عوي. انانىڭ كٶشتەن جالعىز قالىپ كەتكەنٸ, «كٷيەۋٸم – سٷيەۋٸم دەپ», 25-27 جاسىندا جاسى كەلگەن جولداسىنا قاراپ وتىرعاندا ەكٸ ايدان كەيٸن كٷيەۋ, سوسىن سٷزەكتەن جالعىز ۇلى ٶلەدٸ. سولاردى جەرلەگەن كەزٸن ەلەستەتكەنٸمدە ەڭٸرەپ جىلادىم. انانىڭ ٶز بالاسىن ٶز قولىمەن جەرلەۋدەن اسقان تراگەدييا بار ما? قالاي كٶر قازىپ, ونى سٷيرەپ كٶتەرە الماي جەتكٸزٸپ, ەكەۋٸن بٸر كٶرپەنٸڭ استىنا جاتقىزىپ, كٶرٸن جاۋىپ, سول جەردە وتىرىپ, جوقتاۋ ايتقانىنىڭ بەرٸ جٷرەگٸمنەن ٶتتٸ. سول جەردە ەڭٸرەپ جىلاعان بولۋىم كەرەك. ال ەندٸ كٷلگەنٸم, مەنٸڭ ناعاشى اتام بولىس بولعان. ٶزبەكستانعا كٶشەدٸ, ودان تەجٸكستانعا, ودان ارى اۋعانستانعا كٶشپەكشٸ بولادى. بۇل وقيعانىڭ بەرٸ ٶمٸردە بەيدٸبەك اۋدانىندا ٶتكەن. تٶرت تٷلٸك مالدىڭ ٸشٸندە جٷرٸپ, تەجٸكستانعا بارعاندا ەسەكپەن جٷرگەندٸ كٶرەدٸ. بۇل تاۋلى-تاستى جەر. ەسەكتەن باسقا جانۋار جٷرمەيدٸ دەيدٸ. اتامىزدىڭ بويى ەكٸ مەتر بولعانىن ٶز كٶزٸممەن كٶرگەم. سوندا ەسەككە وتىرعاندا ەسەك جٷرٸپ كەلە جاتىر ما, ادام جٷرٸپ كەلە جاتىر ما, بەلگٸسٸز قىزىق كٶرٸنٸس شىعادى. ال ٷزەڭگٸگە اياعىن سالسا, ەكٸ تٸزەسٸ باسىنان اسىپ كەتەدٸ. وسى جەرٸنە كەلگەندە قارقىلداپ كٷلەمٸن. شىعارمانىڭ لەززاتى دا سوندا, ٶزٸڭ جىلاماساڭ, ٶزٸڭ كٷلمەسەڭ كٸم وقيدى ول كٸتاپتى?», – دەيدٸ «الاش» حالىقارالىق سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ حانبيبٸ ەسەقاراقىزى.
قالامگەردٸڭ ايتۋىنشا, جٸبەك ەڭ جاقىن ادامى رەپرەسسيياعا ۇشىراعان ادامى, باسىنان ٶتكەرگەن وقيعالارى.
«مۇنى جازۋىما وڭتٷستٸك قازاقستاندا ٶمٸر سٷرگەن ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارى مۇراجايىندا مەن 15 جىل ديرەكتور بولدىم. بٸراق مەن ديرەكتورمىن دەمەي, الاش ارىستارىنىڭ شىراقشىسىمن دەپ ايتىپ جٷردٸم ٶزٸمدٸ. سول كەزدە تالايدىڭ ۇرپاعىمەن كەزدەستٸم عوي. ٸليياس جانسٷگٸروۆ, مۇحامەدجان تىنىشباەۆ, قۇلىمبەتوۆتىڭ, تەڭٸربەرگەن وتارباەۆتىڭ ۇرپاقتارىمەن كەزدەستٸم. ٶز اتا-بابام دا, ناعاشىلارىم دا رەپرەسسيياعا ۇشىراعان. مۇنداي شىعارمانى جازباۋعا قاقىم بار ما?», – دەيدٸ قالامگەر حانبيبٸ ەسەقاراقىزى.
