شەرحان تالاپ. ريو-2016: سەنٸم مەن ٷمٸت

شەرحان تالاپ. ريو-2016: سەنٸم مەن ٷمٸت

بار ەلەمنٸڭ نازارىن ۇرلاعان ريو الامانى دا ٶز مەرەسٸنە جەتتٸ. تٶرتكٷل دٷنيە كٶز تٸككەن دٷبٸرلٸ دوداعا قاتىسقان ەل قۇراماسى 3 التىن 5 كٷمٸس 9 قولا مەدالمەن 22-ورىننان كٶرٸندٸ.

لوندون وليمپياداسىندا العاشقى جٷلدە التىنمەن باستالىپ ەدٸ. ارتىنشا التىن مەدال قارشا بورادى. ال, ريوداعى العاشقى جٷلدەمٸز قولا بولدى. كەيٸننەن التىنىمىز ازايىپ, قولامىزدىڭ قاتارى مولايا تٷستٸ. تٶرت جىل بۇرىنعى جەتٸستٸكتٸ قايتالاۋ قيىنعا سوقتى. دەگەنمەن, حالىق تٸلەگٸن ارقالاپ, ۇلت نامىسىن تۋ قىلعان قىز-جٸگٸتتەرٸمٸز جٷلدە جولىندا جان اياماي كٷرەستٸ.

ەل ٷمٸت ارتقان اۋىر اتلەتتەرٸمٸز بۇل بەسەكەگە تولىق قۇرامدا قاتىسا المادى. جارىس جاقىنداعاندا يليا باستاعان مىقتىلارىمىزدىڭ دوپينگ داۋىنا ٸلٸگۋٸ – حالىق كٶڭٸلٸندەگٸ كٷدٸك بۇلتىن قالىڭداتتى... الايدا زٸلتەمٸرشٸلەرٸمٸز جەرگە قاراتپادى. قازاقستان قۇراماسىنىڭ قورجىنىنا العاش بولىپ التىن مەدال سالعان نيجات راحيموۆ چەمپيون اتانىپ قانا قويماي, ەلەم رەكوردىن جاڭارتتى. اۋىر اتلەتتەرٸمٸز ەكٸنشٸ قۇرامدا قاتىسقانىن قاراماستان, 1 التىن, 1 كٷمٸس, 3 قولا مەدالمەن جالپى ەسەپتە بەسٸنشٸ ورىنعا يە بولدى.

بۇل رەتتە «كٷمٸس قىزىمىز» جازيرا جاپارقۇلدىڭ جٶنٸ بٶلەك. ول  قازاق قىزدارى اراسىنان شىققان تۇڭعىش وليمپيادا جٷلدەگەرٸ اتاندى. بۇعان دەيٸن كٶركەم گيمناست ەلييا يۋسۋپوۆا بۇل اتتى يەمدەنۋگە بٸر تابان جاقىن بولىپ ەدٸ. ول افينا وليمپياداسىندا 4-ورىن السا, بەيجٸڭ وليمپياداسىندا 5-ورىننان كٶرٸنگەن ەدٸ. بۇل وليمپيادا وليمپ شىڭىن باعىندىرا الماي جٷرگەن قازاق قىزدارى ٷشٸن سەتتٸ بولدى. بالۋان قىز ەلميرا سىزدىقوۆا مەن بوكسشى داريعا شەكٸموۆا دا جٷلدەگەرلەر قاتارىنان كٶرٸنٸپ, ەل مەرەيٸن اسىردى.

بوزكٸلەمدەگٸ جٸگٸتتەرٸمٸز بٸرٸنەن سوڭ بٸرٸ ۇتىلىپ جاتقاندا, ەيەلدەر قۇراماسى ەرلەدٸ. ٷكٸلەپ قوسقان تٶرت بالۋانىمىزدىڭ ٷشەۋٸ جٷلدەلٸ بولدى. گيۋزەل مانيۋروۆانىڭ كٷمٸسٸ, ەلميرا مەن ەكاتەرينانىڭ قولا جٷلدەسٸ قايرات ساعاديەۆ جاتتىقتىراتىن قىزدار قۇراماسىنىڭ جارىسقا جاقسى دايىندىقپەن بارعاندىعىن بايقاتتى. ەيەلدەر قۇراماسى بۇرىندارى مۇنداي جەتٸستٸككە جەتپەگەن بولاتىن.

برازيليياداعى بەسەكە قازاقستان قۇراماسى ٷشٸن دميتريي بالانديننٸڭ سەنساتسييالىق جەڭٸسٸمەن, ەلدوستىڭ جانكەشتٸ ٶنەرٸمەن, ۆاسيليي لەۆيتتٸڭ التىنعا بەرگٸسٸز كٷمٸسٸمەن ەستە قالدى.

ەكٸ وليمپيادادا جٷلدە العان ەدٸلبەك نييازىمبەتوۆ, يۆان دىچكو, ولگا رىپاكوۆا, گيۋزەل مانيۋروۆالاردىڭ دا ەڭبەگٸن ەرەكشە اتاپ ٶتكەن جٶن.

كٷللٸ قازاق سەنٸم ارتقان بوكسشىلارىمىز 1 التىن, 2 كٷمٸس, 2 قولامەن كوماندالىق ەسەپتە بەسٸنشٸ ورىنعا تۇراقتادى. 91 كەلٸگە دەيٸنگٸ سالماقتا وليمپيادا ويىندارىنا بارعان تۇڭعىش قازاقستاندىق بوكسشى ۆاسيليي لەۆيتتٸڭ فينالدىق جەكپە-جەگٸ ريوداعى داۋلى وقيعالاردىڭ بٸرٸنە بالاندى. لەۆيتتٸڭ رەسەيلٸك بوكسشىنى قۋىپ جٷرٸپ ساباعانىن بارلىق جانكٷيەر كٶرسە دە, جەڭٸس قارسىلاسقا بەرٸلدٸ. زالداعى جانكٷيەرلەردٸڭ كەلٸسپەۋشٸلٸگٸنەن تۋىنداعان شۋ ەلەمدٸك بوكسسٷيەر قاۋىمنىڭ نارازىلىعىنا ۇلاسىپ, AIBA باسشىلارىنا دەيٸن جەتتٸ.

قازاق جانكٷيەرلەرٸ شارشى الاڭداعى ەدٸلەتسٸزدٸكتٸڭ كەسٸرٸ قايرات ەراليەۆ پەن ولجاس سەتتٸباەۆقا دا تيدٸ دەپ ەسەپتەيدٸ. تٶرەشٸلەر بۇرا تارتپاعاندا ەكٸ بوكسشىمىز دا جٷلدەگەرلەر ساپىنان كٶرٸنەر ەدٸ. ساتتارحانوۆ سىنعا تٷسكەن سالماق دەرەجەسٸندە ەراليەۆتٸڭ دە جاسىنداي جارقىرار شاماسى بار-تىن. امال قايسى?..

باسقاعا كەتكەن ەسەمٸزدٸ ەلەۋسٸنوۆ قايتارىپ بەردٸ. «قازاقتىڭ سالماعىنا» بالانعان 69 كەلٸ سالماق دەرەجەسٸندە جەڭٸس دەستٷرٸ جالعاستى. 2004 جىلى افينادا باقتييار ارتاەۆ, 2008 جىلى بەجٸڭدە باقىت سەرسەكباەۆ, 2012 جىلى سەرٸك سەپيەۆ التىن العان سالماقتا دانييار ٷزدٸك شىقتى. سالماق دəرەجەلەرٸ ٶزگەرمەي تۇرعان كەزدە, سيدنەيدە (2000 جىلى) ەرماحان ىبىرايىموۆ تا 71 كەلٸدە جەڭٸمپاز اتانعان ەدٸ. دەمەك, بەس بٸردەي وليمپيادادا قازاق بوكسشىلارى ورتا سالماقتا ٷزدٸك اتانىپ كەلەدٸ.

كەلەسٸ وليمپيادا استاناسى – توكيو قالاسى. لوندونداعى جەتٸستٸكتٸ قايتالاۋ ٷشٸن ھەم اسىپ تٷسۋ ٷشٸن سپورتشىلارىمىزعا تىڭ سەرپٸلٸس قاجەت سەكٸلدٸ. قاتەلٸكتەردەن ساباق الۋ, جەتٸستٸكتەردٸ ەسەلەي تٷسۋ جاۋاپتى ورگانداردىڭ قۇزىرىندا. لەگيونەرلەرگە عانا ٷمٸت ارتپاي, ەر ايماقتا تارتىداي شاشىلعان تالانتتارىمىزدى تاۋىپ, قاتارعا قوسساق. بوكستا ەلەمدٸ ٶزٸنە قاراتقان ٶزبەكتەردٸڭ تاماشا جەتٸستٸگٸ قازاق سپورتشىلارىنىڭ دا جٸگەرٸن جانۋى تيٸس. ۇلت نامىسى سىنعا تٷسكەندە, ۇلدارىمىزدىڭ ۇرانى «نە بەل كەتەدٸ, نە بەلبەۋ كەتەدٸ» بولسا! تەڭٸرٸم تولاعايلارىمىزعا توكيودا توپ جارۋ باقىتىن بۇيىرتسىن!

شەرحان تالاپ