Búgin Semei iadrolyq poligonynyń jabylǵan kúni. QR Prezidentiniń 1991 jylǵy 29 tamyzdaǵy Jarlyǵymen Semei iadrolyq poligony jabyldy. Poligonnyń qasireti – qazaq jeriniń qasireti.
Nazarlaryńyzǵa "Semei-Nevada" qozǵalysynyń ánuranyna ainalǵan «Zaman-ai» óleńi men Tynyshtyqbek Ábdikákimulynyń poligon jabylar shaqta jazǵan "Qara dala" óleńin (áni T.Bazarbaevtiki) usynamyz.
Zaman-ai
sózi: U. Esdáýletovtiki
áni: T. Muhamedjanovtiki
Uldaryńnyń qaida ketken quryǵy,
Qyzdaryńnyń qaida ketken burymy?
Meiirimge zaryqtyrǵan zaman-ai,
Zaman-ai, zaman-ai,
Týǵan jerdiń lailandy-aý tunyǵy.
Qairan elim, qairan jerim qor bolǵan,
Jomarttyǵy sor bolǵan-ai,
Jarylystan kóz ashpaǵan dalam-ai.
Nege bizder ý ishemiz sýattan,
Nege bizder ajyraimyz tuiaqtan?
Týǵan jerdi tozdyrǵansha, zaman-ai,
Zaman-ai, zaman-ai,
Nege jerge kirmeimiz biz uiattan?
Qairan elim, qairan jerim qor bolǵan,
Jomarttyǵy sor bolǵan-ai,
Jarylystan kóz ashpaǵan dalam-ai.
Qirattyq ta ata-baba mazaryn,
Qasirettiń tarttyq endi azabyn.
Qoń etińdi oiyp bergen, zaman-ai,
Zaman-ai, zaman-ai,
Kósiletin kórpeń qaida, qazaǵym?
Qairan elim, qairan jerim qor bolǵan,
Jomarttyǵy sor bolǵan-ai,
Jarylystan kóz ashpaǵan dalam-ai.
***
Qara dala
Kún kirpigin qaqqanda taqyr Dala kóringen,
Qalaǵa da sol Taqyr qorqynyshty ólimnen.
Qasqyr da joq ol jaqta,
Arqar da joq – quryǵan.
Tek,
Itteri miiaýlap,
Mysyqtary ulyǵan.
Jer tósine sol jaqta Atom syna qaqqan-dy,
Mekendeitin halqy da qara halyq aq qandy.
Jaratqanǵa sengendei, ózderi tym ańǵal-aq,
Mal baqqan bop júredi mańdai teri sorǵalap.
Ómir kóshi – baiaǵy ótken jyldar tusynda,
Sońǵy arshanyń qany bar semser – sáske ushynda…
Endi ol jaqqa beikúná qus ta qanat qaqpaǵan,
Al, áýede sózder kóp birin-biri maqtaǵan.
Kún kirpigin japqanda, kúbirleidi sol Dala,
Ne deidi eken, bilseńder aitsańdarshy, joldar-aý!..
Ult portaly