Túrkiiany Gúlen túrtti... Tóńkeristiń jai-japsary qandai?

Túrkiiany Gúlen túrtti... Tóńkeristiń jai-japsary qandai?

15 shildede Túrkiiada bolǵan memlekettik tóńkeris áreketine qatysty TR Prezidenttik ákimshiligi arnaiy málimdeme jasady.

15 shildede ne boldy?

Túrik Qarýly Kúshterine enip alǵan bir fraktsiia qolbasshylyq tizbeginen tysqary 15 shilde juma kúni keshki saǵat 21:00 shamasynda áskeri tóńkeris áreketin bastatty.

15  shilde tóńkeris áreketi Ankara men Ystambulda bir ýaqytta bastaldy. Ystambulda Bosfor jáne Fatih Sultan Mehmet kópirleri, Atatúrik áýejaiy men Ystambul oblystyq IIB basyp alyndy. Ankarada Memlekettik Ulttyq Qaýipsizdik Komiteti ( MİT), IIB men Poliitsiia arnaiy operatsiia ortalyǵy siiaqty strategiialyq mekemelerge bombamen shabýyl jasaldy.

Eki qalada da tóńkerisshilder ózderi alyp ketken F -16 ushaqtarymen jerge jaqyn ushty. Ystambuldaǵy jáne Ankaradaǵy TRT ǵimaraty basyp alyndy. Ózderin «Elde tynyshtyq keńesi» dep tanystyrǵan tóńkerisshi banda músheleri daiyndaǵan málimdeme kúshtep oqytyldy. Mátinde komendanttyq saǵatpen qosa barlyq jeke menshik media organdarynyń osy málimdemeni oqýlary týraly buiryq berildi.  Prezidenttik Kesen, Túrkiia Uly Ulttyq Májilisi men Premer–Ministrlik ǵimaraty men ártúrli qalalyq ákimshilik ǵimarattaryna shabýyl jasaldy.

Respýblika tarihynda tuńǵysh ret, Túrkiia Uly Ulttyq Májilisine tóńkerisshil banda ruqsatsyz ielenip alyp ketken F -16 ushaqtarymen bomba tastaldy.

Ulttyq telearna kanaldarynan tikelei efirde halyqqa arnap sóz sóilegen Prezidentimiz atalǵan tóńkeris áreketiniń Túrkiia Qarýly Kúshteriniń ishindegi azdaǵan toptyń áreketi ekenin atap ótti.

Prezidentimiz halyqty jigerli túrde tóńkeriske toitarys berý  úshin kóshege shyǵýǵa  shaqyrdy.

11-shi  Prezident Abdýlla Gúl, Premer –Ministr Binali Iyldyrym, oppozitsiialyq partiia basshylary men aǵa qolbasshylar Prezidentimizdiń málimdemesin qoldap, áskerlerdi kazarmalaryna oralýlary úshin úndeýler jariialady.

Prezidentimizdiń shaqyrýyna ún qosa otyryp, halyq tóńkeris áreketine toitarys berý úshin kóshege shyqty. Tóńkerisshiler qarýsyz kóshege shyqqan beibit halyqqa oq jaýdyrdy.

Ystambul men Ankarada tóńkeriske qarsylyq kórsetýshi 246 azamat qaza boldy. 1537 kisi jaralandy.

24 tóńkerisshi óli, 50 tóńkerisshi jaraly túrde qolǵa túsirildi.

Tóńkeris áreketi kezinde Marmariste bolǵan Prezidentimiz Ystambulǵa jolǵa shyqqannan birneshe minýttan keiin turǵan qonaqúidi tóńkerisshi bandalar Prezident pen januiasyn óltirý maqsatymen basyp aldy. Osy áreket kezinde tóńkerisshilerge toitarys bergen Prezidentimizdiń eki jeke oqqaǵary qaza boldy.

Tóńkerisshiler kim?

15 shilde tóńkeriske áreket jasaǵan fraktsiianyń «parallel memleket qurylymy» (PDI) dep atalatyn AQSh-ta turatyn Fethýllah Gúlen basqaratyn Fethýllahshy lańkestik uiymy (FETÓ) men bailanystarynyń bar ekeni anyqtaldy.

FETÓ Ulttyq Qaýipsizdik saiasat qujattarynda «ulttyq qaýipsizdikke qaýip tóndirýshi, syrttai zańdy siiaqty bolyp búrkemelengen zańsyz uiym» degen baǵa berilgen lańkestik top bolyp tabylady.

Osy toptyń Túrik Qarýly Kúshteri ishindegi bailanystary uzaq ýaqyt boiy memleket tarapynan qadaǵalaýda bolatyn. Sonyń nátijesinde tóńkeris áreketiniń alǵashqy sátinde–aq tóńkeristi uiymdastyrǵandardyń atalǵan top músheleri ekeni anyqtalǵan.

Tóńkerisshilder ustalǵannan keiin qolǵa túsirilgen qatal áskeri tártip taǵaiyndaý tiziminde aty bar kisilerdiń FETO –men bailanysy bar ekendigi memleket anyqtaǵan jaǵdailardyń durys ekenin dáleldegen.

17-25 jeltoqsan tóńkeris áreketinde áshkerelenip qalǵan FETÓ- men bailanysty sot organdary músheleriniń «Ergenekon», «Balioz» jáne «áskeri shpionaj» dep atalatyn sottyq isterindegi quqyqqa qaishy túrde jaýapqa tartylýy nátijesinde kóptegen generaldyń armiiadan alastatylýyna bailanysty týyndaǵan kadr jetkiliksizdigi, FETÓ múshesi joǵary shendilerdiń armiia ishinde joǵarylaýyna jol ashqan bolatyn.

17- 25 jeltoqsannan keiin memlekettiń barlyq qurylymyna enip alǵan FETÓ múshelerin zań sheńberinde qyzmetten bosatý protsesi bastaldy. 5 tamyzda jinalatyn Joǵarǵy Áskeri Keńeste (IASh) alynatyn sheshimderdiń osy atalǵan qyzmetten bosatý protsesiniń jalǵasy bolatyny belgili bolatyn. 15 shildede tóńkeriske áreket jasaǵandar 5 tamyzda (IASh) sheshimimen Túrik Qarýly Kúshterimen bailanystary úzilýi josparlanǵan joǵary shendi áskeri personal edi.

TÓŃKERIS ÁREKETINEN KEIINGI QURYQTAÝ JÁNE TUTQYNDAÝ

15 shilde tóńkeris áreketinen keiin jalpy alǵanda;
•10780  kisi quryqtaldy.
• 4544 kisi tutqyndaldy.

Tóńkeris áreketinen keiin 10 856  memlekettik qyzmetkerdiń pasporttary jaramsyz dep sanaldy.

QORYTYNDY

15 shilde tóńkeris áreketine qarsy Túrkiia Respýblikasynyń kúsh –jigerine kóptegen shet memleket pen halyqaralyq uiymdar qoldaý kórsetti.

Tóńkeris áreketinen keiin Túrkiia ekonomikasy men qarjylyq qurylymy qalypty jaǵdaiǵa tústi. Valiýta men altyn baǵasy qysqa merzimdi kóterilse de qaitadan tústi.

Osy tóńkeris áreketi túrik halqynyń, ishki ister qurylymdarynyń, Túrik Qarýly Kúshteriniń, media men ártúrli kózqarastaǵy saiasilardyń batyl jáne tabandy ustanymynyń arqasynda júzege aspady.

Tóńkeris áreketi toitarysqa ushyrady, halqymyz tóńkeristi jáne tóńkerisshilerge qarsylyq bildirý maqsatynda elimizdiń jáne shet eldiń kóptegen qalalarynda demokratiiany saqtaý úshin kúzetti jalǵastyrýda.

Ult portaly