17 tamyz kúni Kabýlda "Taliban" qozǵalysynyń ókilderi (Qazaqstanda terroristik uiym dep tanylǵan) Aýǵanstanǵa baqylaý ornatqannan keiingi alǵashqy baspasóz máslihatyn ótkizdi, dep jazady Azattyq.
Jiynda "Talibannyń" resmi ókili Zabihýlla Mýdjahid "áielder quqyǵyn shariǵat zańdaryna sai saqtaimyz, olar bizben birge eńbek etedi" dedi. Biraq ol shariǵat zańdary áielderge qalai qoldanylatynyn ashyp aitpady.
"Halyqaralyq qaýymdastyqqa aitqym keletini, biz eshkimge tiispemiz. Bizge halyqaralyq qaýymdastyqpen másele bolǵany kerek emes, biraq biz dini printsipterimizge sai áreket etýge quqyǵymyz bar. Basqa elderdiń óz ustanymdary, zańdary men erejeleri bar, aýǵan halqy da bizdiń ustanymymyzǵa sai zańdarmen ómir súrýge quqyly" dedi Mýdjahid.
Tálipterdiń ókili "20 jyl kúresten soń sheteldikterdi elden qýyp shyqqandaryn" aityp, "bul aýǵan halqy úshin maqtanatyn sát" dep málimdedi.
"Aýǵanstan soǵys alańy bolǵanyn qalamaimyz, sondyqtan bizge qarsy soǵysqandardyń bárin keshiremiz, jaýlasý aiaqtaldy. Ishki jáne syrtqy jaýlarymyz bolǵanyn qalamaimyz" dedi Mýdjahid.
"Taliban" ókili BAQ jumysyn "ózderiniń mádenieti aiasynda" qurmetteitinin aityp, "jekemenshik BAQ erkin ári táýelsiz bolyp qalady. Biraq islam bizdiń elde úlken ról atqarady, sondyqtan islam qundylyqtary esepke alynýy tiis" dedi.
Mýdjahid "BAQ biz túzelý úshin jumysymyzdy synaýyna bolady, biraq olar bizge qarsy jumys istemeýi tiis" dep eskertti.
Tálipter Aýǵanstan aimaqtarynyń basym bóligin basyp alǵanda da áielder quqyǵyn shektemeitinin jetkizgen. Biraq sarapshylar tálipterdiń aitqan sózi júzege asa bermeitinin aityp, kúmán keltiredi.
Biyl mamyrda AQSh prezidenti Djo Baiden amerikalyq áskerilerdi Aýǵanstannan shyǵara bastaǵan. Osydan soń "Taliban" qaita kúsheiip, Aýǵanstan aimaqtaryn birinen soń birin basyp aldy.
15 tamyzda tálipter Kabýlǵa kirip, Aýǵanstandaǵy bilikti qaita qolǵa aldy. Aýǵanstan prezidenti Ashraf Ǵani elden qashty.
2001 jyly 11 qyrkúiekte Niý-Iorktegi terror shabýylynan keiin AQSh tálipter terror shabýylyn uiymdastyrǵan "Ál-Kaida" terrorlyq uiymynyń jetekshisi Ýsama ben Ladendi jasyryp otyr dep Aýǵanstanǵa kirgen.
Amerika áskerileri Aýǵanstanǵa kirgen soń eldi 1996 jyldan beri basqarǵan "Taliban" bilikten ketip, keiingi 20 jylda urysty toqtatpaǵan edi.
