Foto: Májilis baspasóz qyzmeti
4 aqpanda Májilistiń jalpy otyrysynda depýtat Ermurat Bapidyń Konstitýtsiiadaǵy ózgeristerge qatysty talqylaý jóninde usynysyn Májilis spikeri maquldap, kún tártibine engizdi. Sóitip, bir top depýtat elde júrip jatqan konstitýtsiialyq reformalarǵa qatysty ustanymyn ashyq bildirdi, dep habarlaidy Ult.kz.
Ermurat Bapi sózinde áleýmettik jelilerde tarap jatqan birjaqty syn men daýly pikirlerge toqtalyp, jańa Konstitýtsiia jobasynyń memleket qaýipsizdigi, táýelsizdik pen quqyq ústemdigin saqtaý maqsatynda ázirlengenin aitty. Ol til máselesin saiasattyq teketires quralyna ainaldyrý qoǵamnyń ishki turaqtylyǵyna qaýip tóndirýi múmkin ekenin eskertti.
Foto: Májilis baspasóz qyzmeti
«Ult múddesin jeleý etip, bos aiqaiǵa basatyn, odan qaldy azamattarymyzdyń otanymyzǵa degen shynaiy súiispenshiligin saiasi upai jinaýǵa paidalanǵysy keletin teris piǵyldy adamdardyń bizge qajeti joq», - degen edi memleket basshysy. Búgingi áleýmettik jelilerdegi dabyraǵa qiqý qosyp, qoǵamdy qajetsiz tolqýǵa shaqyryp júrgen jekelegen jelikpe psevdo-patriottardyń qylyǵyna ishiń ashidy. Bir ǵana «KTK» munai qubyryndaǵy apat eldi qandai qarjylyq qaýipke tap qylaryn bastan keshire tura, biz áldekimge ses kórsetindei qai artymyzǵa senemiz? «Saýda soǵysy» /prezident Tramptyń poshlina shoqparyn eske alyńyz/ men álem kartasyn bólisterge sala bastaǵan qaterler qaýlaǵan zamanda, Qazaqstan men onyń syrtyndaǵy realdy baǵalai, baǵamdai almaǵan saiasi kórsoqyrlyq bizdi oryny tolmas ókinishterge tap qylýy múmkin. Áldebireýler taǵy da front ashamyz dep bizge ses kórsetip, syrtqy dúnie teńselip turǵan kezde, biz óz qolymyzben ishki dúniemizdi dúrbeleńge salýǵa qaqymyz joq!», - dedi depýtat óz sózinde.
Sondai-aq, E. Bapi 48-bapqa qatysty qaýesetterdiń negizsiz ekenin, eks-prezidenttiń otbasy músheleriniń memlekettik qyzmetke kelýine eshqandai zań jol bermeitinin atap ótti.
«Aq jol» fraktsiiasynyń atynan sóilegen Qazybek Isa jańa Konstitýtsiia jobasynda partiia kótergen bastamalardyń kópshiligi iske asqanyn jetkizdi. Onyń aitýynsha, qujatta Uly Dala, baiyrǵy qazaq jeri, aýmaqtyq tutastyq pen memlekettiń ýnitarly sipaty aiqyn kórsetilgen. Sonymen qatar, adam quqyqtary basty qundylyq retinde belgilenip, biregei ult saiasaty men ulttyq zańdardyń halyqaralyq kelisimderden ústemdigi bekitilgen. Depýtat jańa Konstitýtsiianyń ulttyq múddeni qorǵaýǵa jáne quqyqtyq egemendikti nyǵaitýǵa baǵyttalǵanyn atap ótti.
Foto: Májilis baspasóz qyzmeti
Sondai-aq ol óz sózinde qazirgi geosaiasi ahýaldyń kúrdeligi sondai, til máselesi qaýipsizdik faktoryna ainalǵanyn jetkizdi.
«Búgingi álemde ol ishki saiasattan shyǵyp, geosaiasi qural men yqpal bolyp tur. Sondyqtan, ókinishke orai tilge qatysty kez kelgen qatań sheshim syrtqy kúshterge aqparattyq jáne saiasi manipýliatsiia jasaýǵa daiyn argýment bolmaq. Til máselesiniń baiyptylyǵy turaqtylyqty saqtaityn mehanizm qyzmetin atqarýda.Táýelsizdikti alý qandai qiyn bolsa, Táýelsizdikti saqtap qalý da sondai qiyn deidi danyshpandar. Sondyqtan bul máselege biz baisaldy baiyppen, salmaqty sabyrmen qaraýymyz kerek», - dep aitty májilismen.
Májilis depýtaty Maqsat Tolyqbai jańa Konstitýtsiia jobasynyń tutas 320 tarmaqtan turatynyn jáne ony daiyndaýǵa 130-dan astam qazaqstandyq sarapshy qatysqanyn aitty. Onyń pikirinshe, qujat qazaq tilinde tolyqtai qaita jazylyp, túsinikti ári birizdi mátinge ainalǵan. Sonymen qatar Konstitýtsiiada bilim, ǵylym, innovatsiia, tsifrlyq qaýipsizdik máseleleri, din men memlekettiń arajigi jáne neke uǵymy naqty kórsetilgen.
Foto: Májilis baspasóz qyzmeti
Maqsat Tolyqbai Qazaqstanda jańadan qurylatyn «Quryltai» dep atalatyn Parlament týraly da óz pikirin aita ketti.
«Mysaly, 10 million halqy bar Portýgaliiada – 230 depýtat, Shvetsiiada – 349 depýtat, al nebári 3 million turǵyny bar Litvada – 140 depýtat. Eýropada depýtattar sanyn shamamen árbir 25 myń adamǵa bir parlamentarii bolýy kerek dep esepteidi. Sondyqtan, Qazaqstannyń bolashaq Quryltaiy Eýropalyq standarttarmen salystyrǵanda 5 ese az yqshamdalǵan Parlament bolady» - dedi ol.
Al depýtat Baqytjan Bazarbek qoǵamda jerdi sheteldikterge satý týraly jalǵan aqparat taraǵanyn aityp, jaýap berdi.Ol jańa Konstitýtsiiada jerdi satý múmkindigin beretin birde-bir norma joq ekenin, aýyl sharýashylyǵy jerlerin sheteldikterge berýge tyiym 24-bappen bekitilgenin eske saldy.
Foto: Májilis baspasóz qyzmeti
«Aitqym keletini – qazirgi Konstitýtsiia jobasynda jerdi satýǵa múmkindik beretin birde-bir norma joq. Sondai-aq, ol qandai da bir tyiymdy alyp tastamaidy. Budan bólek, Konstitýtsiianyń qoldanystaǵy 6-baby esh ózgerissiz 8-bapqa negiz bolǵan. Dálel retinde normany oqyp shyǵaiyn: «Jer jáne onyń qazbalary, sýlary, ósimdikter men janýarlar dúniesi, basqa da tabiǵi resýrstar halyqqa tiesili. Halyq atynan menshik quqyǵyn memleket júzege asyrady. Jer zańmen belgilengen negizder men sharttar sheginde jeke menshikke de berilýi múmkin». Sondyqtan «jerdiń satylyp ketýi» týraly aitylǵan áńgimeler – ne zańdyq saýatsyzdyq, ne sanaly túrde jasalǵan manipýliatsiia», - dedi Bazarbek óz baiandamasynda.
Sondai-aq, ol «Jer amanaty» komissiiasynyń sońǵy tórt jyldaǵy jumysy arqyly memleketke 14 million gektardan astam jer qaitarylǵanyn jetkizdi jáne azamattardy zańǵa qarsy áreket kórgen jaǵdaida komissiiaǵa habarlasýǵa shaqyrdy. Depýtattar qoǵamdy emotsiiaǵa emes, salmaqty sarapqa súiene otyryp, eldiń uzaq merzimdi múddesin eskerýge shaqyrdy. Olar óz sózderinde jalǵan aqparat taratqandar jaýapqa tartylatynyn da eske saldy.
