86 jyl mýzei bolyp, jaqynda meshit statýsy berilgen Stambýldaǵy kóne tarihi oryn - Aiia Sofiiada 24 shildede musylmandar juma namazyn oqidy.
6 ǵasyrda Vizantiia imperatory Iýstinian I turǵyzǵan kóne eskertkishtegi qulshylyq jasaý rásimine Túrkiia prezidenti Rejep Erdoǵan jáne onyń dini-konservativtik kózqarastaǵy jaqtastary qatysady dep aitylady. Ǵimarattaǵy vizantiialyq hristian mozaikalary qulshylyq ýaqyty kezinde perdemen jabylady.
1453 jyly Osman imperiiasy Konstantinopoldy (qazirgi Stambýl) basyp alǵannan keiin Aiia Sofiia meshitke ainalǵan. 1934 jyly qazirgi Túrkiia respýblikasynyń negizin qalaýshy Mýstafa Kemal Atatúrik oǵan mýzei statýsyn bergen. Tarihi oryn 900 jyl boiy - shirkeý, 500 jyl boiy meshit bolǵan.
Álemdik mádeni mura retinde IýNESKO tiziminde turǵan mádeni eskertkish hristian men musylmandarǵa ortaq tarihi jádiger. Túrkiiadaǵy eń kórnekti oryndardyń biri sanalatyn Aiia Sofiiaǵa 2019 jyly 3,7 mln týrist barǵan. Erdoǵan onyń týrister men barlyq din ókilderine ashyq bolatynyn aitqan.
