Qosh bol, kóke! (Shyńǵyshannyń shejireshisi)

Qosh bol, kóke! (Shyńǵyshannyń shejireshisi)

Foto: adebiportal.kz
Jaratýshy árbir pendesiniń keýdesine úrpek-jan úrlegende, belgili bir mindet artatyn sekildi. Ózekti jan taǵdyryna bekitilgen sol aqjarma paryzdy ótemei, sirá, jalǵan dúnieden kóshpeitin sekildi. Demek, «Myqty ómir súrdim», «Jaqsy kútindim», «Salaýatty ǵumyr keshtim» deitin lepestiń muqymy – bos sóz, dalbasa dalań.

Muhtar Maǵaýinnyń aýyzy men qalamynan týǵan árbir sózi – eki qasietke qyzmet etti: qazaqtyń qadiri men túrkiniń tektiligine! Iaǵni, bul, menińshe, Maǵaýindik birinshi mindeti shyǵar.

Egiz ardaǵy men asylyn dáripteýge jazýshy taǵy eki egizdi qosarlap jekti: ádebiet pen tarih. Iaǵni, bul, menińshe, Maǵaýindik ekinshi mindeti bolsa kerek-ti.

Ultynyń tarihyn maǵaýinshe tamshy tamyzbai súigen, qazaqtyń sózine maǵaýinshe qasyq qany qalǵansha ińkár bolǵan perzent joqtyń qasy. Qudai biledi, bul – Maǵaýindik úshinshi mindet.

Qazaq pen túrkige Maǵaýindei sarqyla, saryla, saǵyna adal qyzmet etken adam saýsaqpen sanarlyq. Ásire aitpasam, bul – tórt tarap dúnieniń tórtbaq tóli Maǵaýinniń tórtinshi mindeti.

Alasapyranda ótken arqaly ǵumyrynda Muhtar Maǵaýin ómirine ózi ólshem qylǵan Shyńǵyshannyń shejireshisi mindetin (besinshi mindet) de tolyq ta tiianaqty atqaryp úlgerdi.

«Qudaiǵa shúkir!» deimin de, átteń, taǵy bir alpys ai dem bolǵanda, aq kókem Quran Kárimniń ár súresi men aiatyn taza, qazaqsha, jatyq, qazyna tilge tárjimelep beretin edi, dep kúrsinemin...

«Myna Men – aibyndy Ǵun, erjúrek Túrik, kemeńger Shyńǵys han, Asqaq Altyn Orda, oǵan jalǵas nur shuǵylaly Alash áýleti – bar ǵumyry jaryqqa umtylǵan arpalys ústinde ótken Muhtar Maǵaýin – kózim jumylǵan mezette, burnaǵy Alapat Babalarym siiaqty, ólmes, óshpes, Máńgilik Arýaqqa ainalam! Iá!» – degen qaisar qazaq, aibyndy alash, tekti túrik, múmin-musylman Kókem, aldyńyz jaryq bolsyn!

Myńjan BAIJANIN,
qalamger-pýblitsist, qoǵam qairatkeri.
Akmaty.
10 qantar 2025 zhyl.