Himiia boiynsha Nobel syilyǵynyń iegerleri anyqtaldy

Himiia boiynsha Nobel syilyǵynyń iegerleri anyqtaldy


Himiia boiynsha Nobel syilyǵyn molekýlalar sinteziniń jańa ádisterin ashqany úshin nemis ǵalymy Beniamin List pen britandyq Devid Makmillan aldy, - dep habarlaidy Tengrinews.kz portaly.

Bul týraly Stokgolmdaǵy Shved koroldik Ǵylym akademiiasynyń himiia salasy boiynsha Nobel komiteti Twitter paraqshasynda habarlady.

Zertteýshiler uzaq ýaqyt boiy katalizatordyń metaldar men fermentter degen eki túri ǵana bar dep oilaǵan. Biraq Maks Plank kómir qoǵamy zertteý institýtynyń direktory Beniamin List jáne Prinston ýniversitetiniń professory Devid Makmillan katalizdiń úshinshi túrin jáne molekýlalardy qurýdyń jańa ádisin jeke jasap shyqqan. Ol asimmetriialyq organokataliz dep atalady jáne kishkentai organikalyq molekýlalarǵa negizdelgen.

Osynyń negizinde jańa farmatsevtikalyq preparattarǵa zertteý júrgiziledi, sonymen qatar, himiianyń ekologiialyq jaǵynan taza bolýyna áser etedi.

"Katalizdiń bul tujyrymdamasy qandai iri jańalyq bolsa, sonshalyqty qarapaiym da jańalyq. Sebebi kóp adam bul týraly nege buryn oilamaǵanbyz dep suraidy", - dedi Nobel himiia komiteti tóraǵasy Iohan Okvist.

2020 jyly marapatty genomdy redaktsiialaý ádisin damytqany úshin Berklidegi Kaliforniia ýniversitetiniń qyzmetkeri Djennifer Dýdna men Maks Plank qoǵamy juqpaly biologiia institýtynyń qyzmetkeri Emmanýel Sharpante aldy.

Buǵan deiin fizika salasyndaǵy Nobel syilyǵynyń laýreattary anyqtaldy, ony Siýkýro Manabe men Klaýs Kasselman, sonymen qatar, kúrdeli júielerdi, sonyń ishinde klimatty zerttegeni úshin Djordjio Parizi aldy.