Foto: ashyq derekkóz
Qazaqstan men Túrkiia arasyndaǵy aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń taýar ainalymy 2025 jyldyń qorytyndysy boiynsha 25%-dan astam ósip, shamamen $360 mln-ǵa jetti, sonymen qatar agroónerkásiptik keshende $1 mlrd-tan astam somaǵa birlesken investitsiialyq jobalar júzege asyrylýda, dep habarlaidy Ult.kz QR aýyl sharýashylyǵy vitse-ministri Ermek Kenjehanulyna silteme jasap.
Vitse-ministr atap ótkendei, eki el arasyndaǵy yntymaqtastyq strategiialyq sipatqa ie jáne turaqty ósimdi kórsetip keledi. Túrik naryǵyna qazaqstandyq eksporttyń negizin dándi jáne dándi-burshaqty daqyldar quraidy. 2025 jyly burshaq daqyldaryn jetkizý 395 myń tonnaǵa jetti. Ermek Kenjehanuly Qazaqstan osy ónimniń eksportyn ulǵaitýǵa nietti ekenin atap ótti. Bul, sonyń ishinde egis alqaptaryn ártaraptandyrýmen jáne dándi-burshaqty daqyldar óndirisiniń ulǵaiýymen bailanysty.
«Qazaqstanda aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn ártaraptandyrý aiasynda biz dándi-burshaqty daqyldar úshin egis alqaptaryn ulǵaityp jatyrmyz. Sondyqtan túrik tarapymen kelissózder sheńberinde dándi-burshaqty daqyldardy jetkizý kólemin ulǵaitýǵa daiyn ekenimizdi málimdedik. Jalpy, túrik seriktester tarapynan qyzyǵýshylyq bar jáne ortaq yntymaqtastyq aiasynda biz osy baǵytta odan ári jumys isteitin bolamyz», — dep atap ótti ol.
Sondai-aq mal sharýashylyǵy ónimderin eksporttaý bóliginde de úlken áleýet bar. Qazirgi ýaqytta qazaqstandyq siyr etin jetkizý úshin túrik naryǵyn zerdeleý jumystary júrgizilýde. Vitse-ministrdiń aitýynsha, bul sheteldik naryqtarda otandyq ónimniń qatysýyn edáýir keńeitýge múmkindik beredi.
Ekijaqty yntymaqtastyqta investitsiialyq ózara is-qimyl mańyzdy ról atqarady. Sońǵy jyldary Qazaqstan men Túrkiia shamamen $400 mln bolatyn 10-ǵa jýyq jobany júzege asyrdy. Bul negizinen aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirý men óńdeýdi, sondai-aq konditerlik ónimder shyǵarýdy qamtidy.
Sonymen qatar, qazirgi ýaqytta birqatar iri investitsiialyq jobalar júzege asyrylýda.
«Qazirgi ýaqytta biz quny $2 mlrd bolatan bes iri investitsiialyq jobany júzege asyrý boiynsha jumys istep jatyrmyz. Bul jobalar ózderińizge belgili, Shymkent qalasynda 500 gektar alańdaǵy "Alarko Holding" kompaniiasynyń jylyjai kesheni. Jobanyń birinshi kezeńi iske qosyldy, búgingi tańda atalǵan jobanyń ekinshi kezeńi júzege asyrylýda», — dedi Ermek Kenjehanuly.
Astanada Tiryaki Agro korporatsiiasy taǵy bir jobany júzege asyrýda, bul – qýaty jylyna 250 myń tonna astyqty tereń óńdeý zaýyty. Joba tereń óńdeýdi jáne jalpy qaita óńdeý sektoryn damytýǵa, ónimniń qosylǵan qunyn arttyrýǵa baǵyttalǵan. Sondai-aq Almatyda Iskefe Holding kompaniiasy tamaq ónerkásibine arnalǵan jelatindi qosa alǵanda, jylyna 7 myń tonnaǵa deiin ónim shyǵara otyryp, mal terisin tereń óńdeý jobasyn júzege asyrýda.
Vitse-ministr taraptar jańa bastamalardy talqylaýdy jalǵastyryp jatqanyn aitty. Atap aitqanda, túrik kompaniiasynyń qatysýymen qant zaýytyn salý týraly kelissózder júrgizilýde.
Budan basqa, Qazaqstan men Túrkiia agrarlyq ǵylym, bilim berý jáne ǵylymi-tehnikalyq ázirlemeler salasyndaǵy yntymaqtastyqty damytýda. Ózara is-qimyl ǵylymi-zertteý institýttary men agrarlyq ýniversitetter deńgeiinde júzege asyrylady.
