Biyl jazda elde aýa raiy qandai bolady?

Biyl jazda elde aýa raiy qandai bolady?
pixabay.com

Qazgidromet Qazaqstan aýmaǵy boiynsha 2026 jylǵy jaz mezgiline arnalǵan aýa raiy boljamyn usyndy, dep habarlaidy ult.kz.

Jaz mezgili – aýa temperatýrasy joǵarylap, atmosferalyq belsendilik kúsheietin kezeń. Bul ýaqytta aptap ystyq, ótkinshi jaýyn-shashyn, nóser, naizaǵai, burshaq jáne ekpindi jel jii bolady.

Konsýltativtik boljamǵa sáikes, maýsym aiynda respýblikanyń basym bóliginde aýanyń ortasha ailyq temperatýrasy normadan 1-2°S joǵary bolady dep kútiledi. Shyǵys óńirlerde jáne eldiń qiyr soltústik-batysynda temperatýra klimattyq norma shamasynda bolady. Norma kórsetkishteri: Qazaqstannyń basym bóliginde +18...+23°S, eldiń ońtústik-batys jartysynda +24...+28°S, al ońtústik-shyǵys pen shyǵystaǵy taýly aýdandarda +7...+17°S bolady.

Kúndiz aýa temperatýrasy +30...+38°S-tan +15...+20°S-qa deiin qubylyp otyrady. Sonymen qatar, respýblikanyń ońtústik jartysynda kei kúnderi aýa temperatýrasy +40...+45°S-qa deiin jetýi múmkin. Aptap ystyq kúnder salqyndaý kúndermen almasyp, nóser jańbyr, naizaǵai, burshaq jáne daýyldy jel kútiledi.

Maýsymnyń alǵashqy onkúndiginde respýblikanyń soltústigi men shyǵysynda, sondai-aq ońtústik-shyǵystaǵy taýly aimaqtarda túngi jáne tańǵy ýaqytta úsik júrýi múmkin.

Shilde – jazdyń eń ystyq kezeńi. Bul aida aýa temperatýrasy klimattyq norma shamasynda bolyp, ortasha ystyq bolady dep boljanyp otyr. Norma kórsetkishteri: Qazaqstannyń basym bóliginde +18...+24°S, ońtústik jartysynda +25...+30°S, ońtústik-shyǵys pen shyǵystyń taýly aýdandarynda +9...+17°S bolady.

Jazdyń sońǵy aiy – tamyzda da eldiń basym bóliginde ystyq aýa raiy kútiledi. Aýa temperatýrasy normadan 1-2°S joǵary bolady. Tek respýblikanyń ońtústik-shyǵys bóliginde temperatýra norma shamasynda saqtalady. Norma kórsetkishteri: Qazaqstannyń basym bóliginde +20...+28°S, soltústik-shyǵys jartysynda +16...+19°S, shyǵys jáne ońtústik-shyǵystaǵy taýly aýdandarda +11...+15°S.

Jaýyn-shashynǵa kelsek, jalpy jaz mezgilinde respýblikanyń kóp bóliginde jaýyn-shashyn mólsheri ortasha deńgeide bolady dep kútiledi. Normadan az jaýyn-shashyn:

•    maýsym aiynda eldiń ońtústik-batysynda, soltústik pen ortalyqtyń jekelegen aýdandarynda kútiledi. Norma: Qazaqstannyń basym bóliginde 25-49 mm, ońtústik-batys jartysynda 1,7-24 mm, soltústiktiń jekelegen jáne ońtústik-shyǵys pen shyǵystyń taýly aýdandarynda 51-155 mm bolady;

•    shilde aiynda batys, ońtústik-batys, ońtústik jáne ońtústik-shyǵys óńirlerde kútiledi. Norma: Qazaqstannyń basym bóliginde 25-49 mm, ońtústik-batys jartysynda 1,4-24 mm, soltústik-batys, soltústik, ortalyq jáne shyǵystyń jekelegen aýdandarynda, sondai-aq ońtústik-shyǵys pen shyǵystyń taýly aimaqtarynda 50-84 mm;

•    tamyz aiynda ońtústik-batysta, ortalyqta, sondai-aq ońtústik pen shyǵystyń kei aýdandarynda kútiledi. Norma: Qazaqstannyń basym bóliginde 1-24 mm, soltústikte, soltústik-batystyń, shyǵys pen ońtústik-shyǵystyń basym bóliginde 25-49 mm, al soltústik, shyǵys jáne ońtústik-shyǵystyń jekelegen aýdandarynda 50-63 mm.