Foto: Pexels.com
Májilis depýtattary aqparat, qoǵamdyq damý, mádeniet jáne arhiv isi salasyndaǵy zańnamalyq retteýdi jeńildetýge baǵyttalǵan ózgerister jobasyn alǵashqy oqylymda maquldady. Bul ózgeristerde sondai-aq bilim kapitalyn jinaqtaýǵa arnalǵan «Keleshek» baǵdarlamasynyń erejeleri de qarastyrylǵan, dep habarlaidy Ult.kz.
Zań jobasyn plenarlyq otyrysta Mádeniet jáne aqparat ministri Aida Balaeva usyndy. Ol bul qujat 2023 jyldyń 1 qyrkúiegindegi Prezident tapsyrmalaryn oryndaý úshin daiyndalǵanyn, sonyń ishinde shyǵarmashylyq indýstriialardy qoldaýdy da qamtitynyn atap ótti.
Taǵy bir mańyzdy mindet — «Keleshek» bilim kapitalyn qurý boldy. Bul baǵdarlamany engizý máselesin májilis depýtaty Ajar Saǵyndyqova kóterdi.
«Alaida, bul júie sizder oilaǵandai jumys istei me? «Keleshek» modeli memlekettik bilim berý jinaqtaý júiesiniń negizinde jumys isteidi dep josparlanǵan. Alaida, ministrliktiń derekteri boiynsha, bul júie 2013 jyldan beri jumys istep keledi, biraq 11 jyl ishinde bar bolǵany 63 myń banktik shot ashylyp, shamamen 2,5 myń saqtandyrý kelisimsharty jasalǵan. Ekeýiniń aiyrmashylyǵy qandai?» — dep surady Saǵyndyqova.
Ǵylym jáne joǵary bilim vitse-ministri Talǵat Eshenqulov qazirgi memlekettik jinaqtaý júiesi men «Keleshek» arasyndaǵy negizgi úsh aiyrmashylyqty túsindirdi:
- 1. Balanyń jasy beske tolǵan jyly ata-analary ashqan shotqa memleketten bastapqy jarna retinde 60 AEK, al ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalarǵa 120 AEK mólsherinde qarajat aýdarylady;
- 2. «Keleshek» júiesinde bankterge syiaqy tóleý úshin eń tómengi mólsherlemeler belgilenedi, iaǵni ol Ulttyq banktiń bazalyq mólsherlemesiniń 200-300 pýnktinen kem bolmaýy tiis (mysaly, Ulttyq banktiń mólsherlemesi 15% bolsa, bankterde ol 12-13%-dan kem bolmaýy kerek);
- 3. Jobaǵa saqtandyrý kompaniialary qatysady, iaǵni eger ata-anasy eńbekke jaramsyz bolyp qalsa nemese qaitys bolsa, olar balanyń 18 jasqa tolǵanǵa deiin ata-analarynyń atynan qarajat aýdaratyn bolady.
Vitse-ministr bastapqy kapital balanyń bes jasynan bastap esepteletinin jáne zań qabyldanǵan kezde alty jasqa tolyp qoiǵan balalar bul qarajatty almaitynyn qosa aitty.
Birtutas erikti jinaqtaý júiesin qurýdy 2023 jylǵy Joldaýynda Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev tapsyrǵan bolatyn.
2023 jylǵy 2 qazanda Úkimet «Keleshek» baǵdarlamasynyń jumys isteý mehanizmin túsindirdi. Baǵdarlamaǵa qatysý úshin ata-analar bes jasqa tolǵan balaǵa arnaiy shot ashýy kerek, oǵan memleket 60 AEK mólsherinde (2024 jyly 221 520 teńge) bastapqy bilim kapitalyn aýdarady. Ári qarai, bul shotqa ata-ananyń erikti jarnalary, jyl saiynǵy memlekettik syiaqy (5-7%) jáne investitsiialyq tabystar túsip otyrady dep kútilýde. Aiyna 1 AEK (3 692 teńge) eń tómengi jarnany tóleý arqyly bala 18 jasqa tolǵanda 3 mln teńgeden astam qarajat jinaqtalady.
