Dalanyń shólge ainalý qaýpiniń aldyn alý úshin keiingi eki jyldyń ishinde Aral teńiziniń qurǵap qalǵan bóligine 5 mln túp sekseýil egilgen. Bul týraly Facebook-tegi paraqshasynda Orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúniesi komitetiniń baspasóz hatshysy Sáken Dildahmet jazdy, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«2018-2020 jyldary Qazaqstan Respýblikasynyń Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministrliginiń Orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúniesi komiteti Koreia Respýblikasynyń Korei orman qyzmeti jáne bioártúrlilikti saqtaý qorymen birlese otyryp, Aral teńiziniń qurǵap qalǵan túbindegi 13,300 ga aýmaqqa 5 mln túp sekseýil kóshetin otyrǵyzdy. Bul jumys «Qyzylorda oblysyndaǵy Aral teńiziniń qurǵap qalǵan túbin fito-ormandy qalpyna keltirý» jobasy aiasynda júzege asyryldy. Oǵan Koreianyń orman qyzmeti 1,7 million dollar investitsiialady», - dep jazady Sáken Dildahmet.
Onyń habarlaýynsha Aral teńiziniń qurǵaýynan burynǵy sý aidynynyń 6 million gektardan astamy bosap qalǵan. Jyl saiyn aýaǵa Aral teńiziniń qurǵaǵan túbinen 100 million tonnadan astam tuz, shań men qum ushady. Klimattyq jaǵdaidyń ózgerýiniń daýsyz belgileri bar. Sonymen qatar jeldiń áserinen paida bolatyn tuz ben shańnyń qorshaǵan ortaǵa aitarlyqtai ziian tigizetini de belgili.
«Osyǵan bailanysty 1980-shi jyldan bastap Qazaqstan ormanshylary Aral teńiziniń qurǵaǵan túbine sekseýil otyrǵyzý arqyly qum men tuzdy daýyldarynyń barynsha aldyn alýda. Aral teńiziniń qurǵaǵan túbinde ormandy qalpyna keltirý - ekologiialyq jaǵdaidy jaqsartýǵa baǵyttalǵan sharalar keshenine engizilgen. Qyzylorda oblysynyń orman sharýashylyqtary jyl saiyn 10 myń gektardan astam jerge sekseýil otyrǵyzady. Onyń 6 500 gektary Aral teńiziniń qurǵaǵan túbinde jatyr. Jobany ǵylymi turǵyda qoldaý aiasynda Aral teńiziniń qurǵaǵan túbinde Koreia ýniversitetiniń zertteýshileri jasandy ekpelerdiń topyraq qasietine áseri týraly biregei zertteýler júrgizdi», - dep jazady komitet ókili.
Bir sekseýil butasynyń tamyry shamamen 4 tonna qumdy ustai alady. Aral teńiziniń qurǵaǵan túbi úshin Qazalyda arnaiy sekseýil kóshetteri ósiriledi. Tálimbaqtyń aýdany 32 gektar. Jyldyq ónimi 4 mln sekseýilden asady. Sekseýil ormandarynyń ósý aýdandaryn saqtaý jáne olardyń joiylýyna jol bermeý úshin Orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúniesi komitetiniń buiryǵymen sekseýil ormandarynda 2023 jyldyń 31 jeltoqsanyna deiin aǵash kesýge, sondai-aq respýblikanyń saýda oryndarynda sekseýil satýǵa tyiym salynǵan.
«Ortalyq Aziiadaǵy sekseýildiń kóbi Qazaqstan aýmaǵynda ornalasqan. Qazaq orman qyzmetiniń amal-ádisi – dalanyń shólge ainalyýymen kúreste eń sátti tájiribe sanalady. Jalpy 1980-2000 jyldar aralyǵynda Araldyń qurǵap qalǵan bóligindegi 190 myń ga aýmaqqa sekseýil otyrǵyzylǵan», - dep túidi Sáken Dildahmet.
