2026 jylǵy 6–11 sáýir aralyǵynda Almaty qalasy Aziianyń shahmat ortalyǵyna ainalady. Qalanyń sáýlettik kelbetin aiqyndaityn nysandardyń biri — Ile Alataýynyń qarly shyńdarynyń baýraiynda ornalasqan «Qazaqstan» qonaqúiinde mektep komandalary arasyndaǵy shahmattan álem chempionatynyń (World Schools Team Championship 2026) Aziia qurlyǵy boiynsha kezeńi ótedi. Týrnirler seriiasynyń bas demeýshisi — Freedom Holding Corp.
Bul doda – álemdik birinshiliktiń jańa formatynyń bastamasy. Atalǵan bastamany Halyqaralyq shahmat federatsiiasy (FIDE) men Halyqaralyq mektep shahmaty federatsiiasy (ISCF) jariialaǵan bolatyn. Shahmat tarihynda tuńǵysh ret álemdik tsikl Aziia qurlyǵynan, naqty aitqanda Almatydan bastaý alady. 2026 jyl resmi túrde «Bilim berýdegi shahmat jyly» dep jariialanýyna bailanysty bul oqiǵanyń mańyzy erekshe.
Buǵan deiin mektep komandalary arasyndaǵy álem chempionaty bir alańda uiymdastyrylyp kelse, endi qurlyqtyq júie engizilýde. Afrika, Amerika, Aziia jáne Eýropada ótetin kezeńderde ár qurlyqtyń úzdik bir komandasy anyqtalady. Al 2026 jyldyń jeltoqsanynda osy tórt chempion Grand-finalda bas qosyp, álem chempiony ataǵyn sarapqa salady.
Almatyǵa Aziianyń ár elinen ulttyq irikteýden ótken myqty mektep komandalary jinalady. Árqaisysy óz mektebi men eliniń namysyn qorǵaidy. Jeńimpaz komanda Aziia chempiony atanyp qana qoimai, álemdik finalǵa joldama alady.
2026 jyl – shahmattyń bilim berý salasyndaǵy rólin aiqyndaityn kezeń. Shahmat balalardyń logikalyq oilaýyn, strategiialyq josparlaý qabiletin, zeiinin, komandamen jumys isteý daǵdylaryn jáne jaýapkershiligin damytýǵa yqpal etedi.
Týrnir aiasynda jarys partiialarynan bólek:
– álemniń jetekshi grossmeisterleri men bapkerleriniń sheberlik sabaqtary;
– muǵalimder men ata-analarǵa arnalǵan arnaiy bilim berý kezdesýleri;
– shahmatty ómirlik mańyzdy daǵdylarmen ushtastyratyn interaktivti formattar;
– qonaqtardy Qazaqstannyń mádenietimen jáne Almatynyń kórikti jerlerimen tanystyratyn mádeni baǵdarlama uiymdastyrylady.
Halyqaralyq mektep shahmaty federatsiiasynyń (ISCF) jáne Qazaqstan shahmat federatsiiasynyń prezidenti Timýr Týrlov óz sózinde:
«Shahmat – tek jarys emes, ol – bilim men mádenietter toǵysatyn orta. Ártúrli elderdiń balalary bir taqta basynda kezdeskende, ózara tájiribe almasyp, dostyq bailanys ornatady. Biz tek myqty oiynshylardy ǵana emes, ashyq oilaityn, senimdi tulǵalardy tárbieleýge úles qosyp kelemiz. FIDE-pen seriktestik aiasynda Bilim berýdegi shahmat jyly erekshe mazmunǵa ie bolady», – dep atap ótti.
Qazaqstan shahmatty damytý baǵytynda halyqaralyq deńgeide tanylǵan elderdiń biri. Jańa formattaǵy álemdik tsikldiń alǵashqy kezeńiniń Almatyda ótýi – sonyń aiqyn dáleli. 201 eldi biriktiretin FIDE uiymy men 2024 jyly qurylǵan ISCF federatsiiasy bul tańdaýdy beker jasaǵan joq.
«Qazaqstan» qonaqúii tarihi sáýleti men zamanaýi múmkindikterin úilestire otyryp, týrnirge erekshe atmosfera syilaidy. Taýlardyń kórkem kórinisi jas shahmatshylarǵa shabyt berip, jarys rýhyn kúsheitedi.
Almaty ondaǵan elden keletin komandalar men júzdegen qatysýshyny qarsy alýǵa ázir. Bul – tek sporttyq jarys emes, ziiatkerlik mádeniettiń, dostyq pen bolashaqqa baǵyttalǵan seriktestiktiń merekesi.
2026 jylǵy mańyzdy shahmat oqiǵasy dál osy jerde — Aziianyń júreginde, Almatyda bastaý alady.
