Almaty ákimdigi qus tumaýynyń órshýine bailanysty úi qustarynyń ielerine tirkeýden ótý qajettigin eskertedi, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Qazaqstannyń Soltústik oblystarynda (Soltústik Qazaqstan, Aqmola, Pavlodar jáne Jambyl oblystary) «joǵary patogendi qus tumaýy» asa qaýipti aýrýymen qus aýrýynyń órshýi tirkelgen.
Túrkistan oblysynda da aýrý tarap jatyr degen kúdik bar.
Joǵary patogendi qus tumaýy - bul jalpy depressiiamen, isinýmen, kóptegen qan ketýmen jáne ishki aǵzalardyń, midyń jáne teriniń zaqymdalýymen sipattalatyn úi jáne jabaiy qustardyń ótkir, juqpaly virýstyq infektsiiasy. Qus aýa jetpei tunshyǵady, aidary men iegi kógerip, jumyrtqalaýy 100% - ǵa deiin tómendeidi.
Bul aýrýǵa qustardyń barlyq túrleri, sonyń ishinde taýyq, kúrketaýyq, úirek, qyrǵaýyl, Gvineia qustary, bódene, meńireý qur qustary, láilek, shaǵala jáne sinantropty qustardyń barlyq túrleri (kógershin, torǵai, qarǵa, shaǵan, úirek jáne t.b.), jabaiy ekzotikalyq jáne sándik qustar, sondai-aq shoshqa, jylqy, kúzen, tyshqan, mysyq, it, basqa omyrtqalylar men adamdar sezimtal bolyp keledi.
Qustardyń tumaýmen aýyrýy 80% - dan 100% - ǵa deiin, al ólim-jitim 100% - ǵa deiin jetýi múmkin.
Shójeler men kúrketaýyqtar virýsqa áldeqaida sezimtal. Taýyqtarda virýstyń joǵary patogendi shtammynan týyndaǵan aýrý kóbinese tez, simptomsyz jáne 100% ólimge ákeledi.
Virýstyń tabiǵattaǵy negizgi kózi-jabaiy qustar. Virýs sýda júzetin qustardyń isheginde júrip, qorshaǵan ortaǵa silekei men tamshylarmen shyǵarady. Olardan eń aldymen sýda júzetin qustar - úirek pen qaz juqtyrýy múmkin.
Ushyp-qonatyn qustar bul aýrýdy uzaq qashyqtyqqa taratyp tastaidy. Adamnyń infektsiiany jabaiy jáne úi qusymen tyǵyz bailanystan juqtyrýy múmkin. Al keibir jaǵdailarda aýrý qustardyń eti men jumyrtqalaryn jetkilikti pisirmei jegen kezde juǵýy yqtimal.
Osy aýrýdyń úlken qaýipin eskere otyryp, Qazaqstan Respýblikasy Aýyl sharýashylyǵy ministrligi qazirgi ýaqytta atalǵan aýrýdyń órshýin toqtatý úshin shuǵyl sharalar júrgizip jatyr. Respýblikanyń barlyq óńirlerinde, onyń ishinde Almaty qalasynyń aýmaǵynda ustalatyn qustardy profilaktikalyq vaktsinalaý máselesi pysyqtalyp jatyr.
Osyǵan bailanysty Almaty qalasynyń «Qalalyq veterinarlyq qyzmeti» ShJQ MKK qus ielerinen bul máselege barynsha baiypty qaraýdy jáne kásiporynnyń veterinariia bóliminde óz úi qustaryn 100% tirkeýdi qamtamasyz etýge shaqyrady.
Ol úshin turǵyndar 269-90-06 (ishki 705) nemese qala aýdandaryna bekitilgen kásiporynnyń veterinariialyq dárigerlerine telefon arqyly habarlasý qajet:
1. Almaly aýdany, vet. feldsher Muqymjan Aqerke
tel. +77073701111;
2. Alataý aýdany, vet. dáriger Myńjasarov Sábit
tel. + 77773695976;
3. Áýezov aýdany, vet. feldsher Álimǵojaev Jomart
tel. +77772008007;
4. Bostandyq aýdany, vet.dáriger Matkarimov Sábit
tel. +77027000613, 7088328865;
5. Jetisý aýdany, vet. dáriger Arysbekov Erkin
tel: +77475867097;
6. Medeý aýdany, vet. dáriger Moshan Erdos
tel. + 77753654559;
7. Naýryzbai aýdany, vet. dáriger Tólekuly Ardaq
tel.+77471565536;
8. Túrksib aýdany, vet. dáriger Karimov Jomart
tel.+77073860692.
Almaty ákimdigi qustar tumaýdan ólgen jaǵdaida keltirilgen ziian úshin ótemaqy jergilikti atqarýshy organnyń sharýashylyq kitabynda tirkelgen qustar úshin ǵana júrgiziletinin eskertti.
Sondai aq, «Veterinariia týraly» 2002 jylǵy 10 shildedegi №339-II QR Zańynyń 25-baby 6 jáne 7-tarmaqtarynyń talaptaryn buzǵany úshin Qazaqstan Respýblikasynyń «Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly» Kodeksiniń 406-babyna sáikes aiyppul salý túrinde ákimshilik jaýapkershilik qarastyrylǵan.
