«Baspana» ipotekalyq uiymynyń esebi boiynsha Almaty oblysynyń «7-20-25» ipotekalyq kreditteý baǵdarlamasynyń kóshbasshysyna ainalýǵa barlyq múmkindigi bar. Óńirdegi jaǵymdy ekonomikalyq ózgerister, tiimdi logistikalyq jáne óndiristik jobalar, turǵyndar tabystarynyń ósýi oblystyń «7-20-25» baǵdarlamasyna arnalǵan turǵyn úi qurylysyn jandandyrýyna qolaily jaǵdai jasap otyr.
"7-20-25" – Qazaqstan Respýblikasynda jumys isteitin ipotekalyq baǵdarlama. Baǵdarlama Elbasynyń Joldaýynda aitylǵan «Árbir otbasy úshin baspana alýdyń jańa múmkindikterin berý» birinshi bastamasyn iske asyrý maqsatynda ázirlendi.
Baǵdarlamanyń ataýy onyń negizgi talaptaryn aiqyndaidy. 7 – bul ipotekalyq kredit boiynsha jyldyq paiyzdyq mólsherleme. Ol túpkilikti bolyp tabylady jáne ózgermeidi. Qaryz alýshy eshqandai komissiialyq aqylardy tólemeidi jáne qosymsha shyǵyndardy kótermeidi. 20 – bul paiyz túrinde kórsetilgen bastapqy jarna. 25 – bul ipotekalyq kredittiń jyldarmen kórsetilgen eń uzaq merzimi. Kredit bastapqy turǵyn úilerge (jańadan salynǵan úilerge) ǵana beriledi. Almaty qalasyna shekaralas jatqan aýdandar boiynsha baspananyń eń joǵarǵy baǵasy 25 mln teńge, al Taldyqorǵan qalasy jáne basqa aýdandarda úidiń shekti quny 15 mln teńgeni quraidy.
«Óteýi 25 jylǵa sozylǵandyqtan «7-20-25» baǵdarlamasy qazirgi kezdegi eń tiimdi ipoteka bolyp tabylady. Aldyńǵy ipotekalyq ónimderdiń eshqaisysynda ulttyq valiýtada osyndai uzaq kreditteý merzimi bolǵan emes», – deidi "Baspananyń" óńirlik direktory Dosym Óksikbaev.
«7-20-25» baǵdarlamasy qaryz alýshyny qaryz boiynsha barlyq qyzmet kórsetý merzimine ipotekalyq kreditti mindetti saqtandyrýdan bosatady. Qajet bolǵan kezde barlyq shyǵystardy qaryz beretin bank ózi kóterýi tiis.
«Eger turǵyn úidi ekinshi naryqtan, iaǵni qoldan alǵyńyz kelse, Almaty oblysynyń turǵyndary úshin «Baspana Hit» baǵdarlamasy eń qolaily usynys bolyp tur, - dep túsindiredi Dosym Óksikbaev. «Baspana Hit» eski úidi satyp alýǵa múmkindik beredi, tipti, óz atynda úii bolsa da ipotekany resimdeýge bolady. Merzimi 15 jylǵa deiin, al syiaqy mólsherlemesi – 11%.
«7-20-25» baǵdarlamasy boiynsha da, «Baspana Hit» boiynsha da kreditterdi atalǵan 8 bank beredi. Bular: «Qazaqstan Halyq Banki» AQ, «TsentrkreditBank» AQ, «Sberbank» EB AQ, «TsesnaBank» AQ, «ATF Banki» AQ, «Forte Bank» AQ, «Bank RBK» AQ, «Eýraziialyq Bank» AQ. Osy bankterdiń barlyǵy Almaty oblysynyń aýmaǵynda tabysty jumys isteidi jáne óńir turǵyndaryna eń joǵary deńgeide qyzmet kórsetýge daiyn.
«Halyqpen kreditteý, kreditti óteý máselesi boiynsha barlyq jumysty áriptes bankter júrgizedi. Óz kezeginde "Baspana" naryqtyq talaptar boiynsha qarjy qarajatyn tartýmen jáne áriptes bankterden ipotekalyq kreditterdi satyp alýmen ainalysady», - dedi «Baspana» IU Banktermen jumys jónindegi departamentiniń direktory Qanat Ábdiraiymov.
Onyń aitýy boiynsha, «7-20-25» baǵdarlamasy boiynsha ipotekany menshikti turǵyn úii joq, basqa ipotekalyq kreditteri joq, eńbek jáne (nemese) kásipkerlik qyzmetinen resmi dáleldengen tabysy bar árbir Qazaqstan azamaty ala alady.
«7-20-25» baǵdarlamasy boiynsha kredit alýǵa nieti bar turǵyndardyń eńbek jáne/nemese kásipkerlik qyzmetinen resmi dáleldengen tabysy bolýy tiis. Bul rette tabysyn mynadai qujattyń bireýimen rastaýǵa bolady: BJZQ-dan sońǵy alty aidaǵy úzindi kóshirme, jumys ornynan sońǵy alty aidaǵy tabysy týraly anyqtama; jeke tulǵanyń sońǵy salyq kezeńindegi jeke tabys salyǵy boiynsha salyq deklaratsiiasy; qaryz alýshynyń banktiń ishki qujattaryna sáikes qaryz alýshy mindettemelerin oryndaý múmkindiginiń bolýyn kórsetetin ózge de qujattar.
Qaryz alýshylarǵa qoiylatyn talaptar qosa qaryz alýshylarǵa qoldanylmaidy, olarǵa talaptardy bank derbes belgileidi. Bank qaryz alýshylarǵa, sondai-aq kepil mánine jáne qunyna «7-20-25» baǵdarlamasyna qaishy kelmeitin óziniń talaptaryn belgileýge quqyly. Qoldanystaǵy ipotekalyq kreditterdi qaita qarjylandyrýǵa tyiym salynady.
«Jaqyn arada "Baspananyń" Almaty oblysy boiynsha ipotekalyq portfeli 20 mlrd teńgege jetedi, – dep jalǵastyrdy Dosym Óksikbaev. – Bizde osyndai tez damityn óńirler óte az jáne Almaty oblysy atqarýshy biliktiń, bankterdiń, qurylys salasynyń sinergiiasynyń jaqsy úlgisi bolyp tabylady. Óńirdiń ákimi Amandyq Batalov memlekettik baǵdarlamalardyń iske asyrylýyn kúndelikti qadaǵalap otyrady, óńirdegi qurylys salasynyń barlyq jańalyqtary men máselelerinen habardar jáne bul «7-20-25» baǵdarlamasynyń iske asyrylýyna oń áserin tigizýde.
2019 jyly Almaty oblysynyń ákimdigi «Nurly jer» baǵdarlamasy boiynsha salynǵan úilerdiń 130 páterin «7-20-25» baǵdarlamasynyń qatysýshylaryna bólip otyr. Bul oblystaǵy ipotekalyq kreditteý kólemi 1,3 mlrd. teńgege qosymsha ulǵaitýǵa múmkindik beredi. Ákimdiktiń oń sheshimi 130 otbasyna bir sharshy metri úshin 140 myń teńgeden qymbat emes qoljetimdi turǵyn úi alýǵa múmkindik beredi, deidi Dosym Óksikbaev. "Baspana" men Almaty oblysynyń ákimdigi arasynda tiimdi yntymaqtastyq ornatylǵan, «7-20-25» baǵdarlamasyn iske asyrýda birlesken jumys júrgizý týraly memorandýmǵa qol qoiyldy.
Oǵan qosa, Ulttyq Banktiń Almaty oblysy boiynsha filialy da bankterdiń basyn biriktirip, baǵdarlamanyń qarqynyn kúsheitýge barynsha tyrysyp baǵýda.
Almaty oblysy turǵyn úi qurylysyn damytý turǵysynan bolashaǵy zor óńirlerdiń biri. Oblys ekonomikany damytýdyń aitarlyqtai qarqynyna qol jetkizdi, birqatar iri infraqurylymdyq jobalar oidaǵydai iske asyrylýda. Sonymen qatar, oblysta adam kapitalyn damytýǵa kóp kóńil bólinedi, atqarýshy bilik áleýmettik salaǵa qamqorlyqpen qaraidy. Halyqtyń ál-aýqaty eń aldymen árbir azamattyń baspanamen qamtamasyz etilýine bailanysty bolady jáne turǵyndardyń úi máselesin oidaǵydai sheshetin óńirler ǵana óńirdegi turmystyq ahýaldyń jaqsarǵany týraly shynaiy esep bere almaq. Osy turǵydan Almaty oblysyn úlgi retinde qarastyrýǵa bolady.
Ákimdiktiń turǵyn úi jobalaryn tabysty iske asyrýda úlken tájiribesi bar, oblysta birqatar iri qurylys qurylys kompaniialary qarqyndy jumys isteidi. 2019 jyldaǵy qurylys josparlary orasan. "Baspana" ipotekalyq uiymyndaǵylar, eger barlyq málimdelgen josparlar iske assa, onda Almaty oblysy mindetti túrde «7-20-25» baǵdarlamasyn iske asyrýdaǵy kóshbasshy óńirleriniń birine ainalady dep senedi.
