وسى ايدا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن, العاش رەت اۋىل ەكٸمدەرٸن سايلاۋ ٶتەتٸنٸ بەلگٸلٸ. وسى ورايدا شىمكەنتتٸك ساياساتتانۋشىلار اۋىل ەكٸمدەرٸن سايلاۋعا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ, - دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
اۋىل ەكٸمدەرٸن اشىق داۋىس بەرۋ ارقىلى سايلاۋ بۇل - دەموكراتييالىق ينستيتۋتتىڭ تەرەڭدەگەن ٷلگٸسٸ. وسىلاي دەگەن ساياساتتانۋشىلار الداعى سايلاۋدان زور ٷمٸت كٷتەدٸ.
«اۋىل ەكٸمدەرٸن سايلاۋ ەلٸمٸزدە العاش رەت ٶتكەنلٸ وتىر. مۇنىڭ ٶزٸ بٸزدٸڭ بٸر رۋحاني جاڭعىرعانىمىزدى كٶرسەتسە كەرەك. ەندٸ سول سايلاۋدىڭ بارىنشا ەدٸل, حالىقتىڭ قالاۋىمەن ٶتۋٸن قاداعالاۋ كەرەك. مەن اۋىل ەكٸمدەرٸن سايلاۋ داۋىس بەرۋشٸلەرگە مٷمكٸندٸكپەن قاتار جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەيدٸ دەپ ەسەپتەيمٸن. ٶيتكەنٸ, سايلاۋدا داۋىس بەرۋ ارقىلى ازاماتتار ٶز اۋىلىنىڭ الداعى دامۋىنا دا تاڭداۋ جاسايدى. سوندىقتان ساياسي ناۋقانعا «جٷردٸم-باردىم قاراۋعا بولمايدى», - دەيدٸ ساياساتتانۋشى سەكەن مەجٸنبەكوۆ.
سەبەبٸ وسى سايلاۋدا ەركٸم ٶز تاڭداۋىن ەركٸن جاساي الادى. سونىمەن قاتار, باسشىلىقتان ٷمٸتتٸ جەكە تۇلعانىڭ باق سىناپ كٶرۋٸنە مٷمكٸندٸگٸ بار. سول ٷشٸن الداعى اۋىل ەكٸمدەرٸن سايلاۋعا ەربٸر ازامات جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراۋى كەرەك.
ال م. ەۋەزوۆ اتىنداعى وقۋ فيلوسوفييا جەنە ساياساتتانۋ كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىسى باۋىرجان التايۇلى ەكٸم ەندٸ - بيلٸكتٸكٸ ەمەس, سٸزدٸكٸ - اۋىلدىكٸ دەگەن پٸكٸردە. ونىڭ ايتۋىنشا, ايىرماشلىعى وسىندا.
«بۇرىن ايتاتىنبىز اۋداننان ەكەلٸپ قويدى. دەپۋتاتاردىڭ سايلاۋىنان ٶتتٸ دەپ. بيلٸكتٸڭ ادامى دەپ. ەندٸ ول - حالىقتىكٸ. ەندٸ جاڭا ٶزگەرٸس بولادى دەگەن ويدامىن. حالىقتىڭ ٶزٸ سايلاعان ەكٸم حالىقٶتىڭ قانداي مەسەلەسٸ بولسا دا شەشٸپ بەرەدٸ دەگەن ويدامىن. تٸكەلەي داۋىس بەرۋ ارقىلى سايلاعان ەكٸمدٸ سايلاۋدان كەيٸن حالىق ٶز باعدارلاماسىن ورىنداماعان جاعدايدا الىپ تاستاۋ مٷمكٸندٸگٸنە دە يە بولادى. ول ٷشٸن داۋىس بەرۋشٸلەردٸڭ ٷشتەن ەكٸسٸ قارسىلىق بٸلدٸرۋٸ كەرەك», - دەيدٸ ساياساتتانۋشى, م. ەۋەزوۆ اتىنداعى وقۋ فيلوسوفييا جەنە ساياساتتانۋ كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىسى باۋىرجان التايۇلى.
ايتىپ ٶتەيٸك, جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ٶكٸلٸن تٸكەلەي داۋىس بەرۋ ارقىلى سايلاۋ ەلٸمٸزدە العاش رەت قولعا الىنىپ وتىر. قولدا بار ستاتيستيكاعا سٷيەنسەك, جاڭا ەدٸسپەن بيىل 3 مىڭنان استام ەكٸم سايلانادى. ٷمٸتكەرلەر پارتييالىق تٸزٸممەن, بولماسا سايلاۋشىلاردىڭ بٸر پايىز داۋىسىن جيناۋ ارقىلى ٶزٸن-ٶزٸ ۇسىنا الادى. سونىمەن, 25 مامىردا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ سايلاۋ تۋرالى كونستيتۋتسييالىق زاڭعا ٶزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋدٸ كٶزدەيتٸن قۇجاتقا قول قويعان بولاتىن. پرەزيدەنت پەرمەنٸمەن ٶتكەلٸ وتىرعان سايلاۋ شٸلدەنٸڭ سوڭىنا جوسپارلانعان. سونىڭ نەتيجەسٸندە بٷگٸنگٸ سايلاۋ 14 وبلىس بويىنشا 1847 سايلاۋ ۋچاسكەسٸندە ٶتەدٸ. سايلاۋ ٶتكٸزٸلگەننەن كەيٸن ٷش كٷن ٸشٸندە كٷننٸڭ قورىتىندىسى شىعارىلۋى تيٸس. جەتٸ كٷن ٸشٸندە سايلانعان ەكٸمدٸ تٸركەۋ جٷزەگە اسىرىلادى. بۇل رەتتە سايلانعان ەكٸمنٸڭ ٶكٸلەتتٸگٸ ونى تيٸستٸ اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيياسى تٸركەگەن كەزدەن باستالادى.
«رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن, ەلٸمٸزدە تۇڭعىش رەت اۋىل ەكٸمدەرٸن سايلاۋ ٶتٸپ جاتىر. راسىندا تۇڭعىش رەت اۋىل, كەنت, اۋىلدىق وكرۋگ جەنە اۋداندىق ماڭىزداعى قالا ەكٸمدەرٸنٸڭ سايلاۋى ٶتۋدە. سونىمەن, بارلىعى 730 ەلدٸ مەكەننٸڭ ەكٸمٸ جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىنداردىڭ تٸكەلەي داۋىس بەرۋٸ ارقىلى انىقتالاتىن بولادى.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, وسى ورايدا شىمكەنتتٸك ساياساتتانۋشىلار اۋىل ەكٸمدەرٸن سايلاۋعا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ. اۋىل ەكٸمدەرٸن اشىق داۋىس بەرۋ ارقىلى سايلاۋ بۇل - دەموكراتييالىق ينستيتۋتتىڭ تەرەڭدەگەن ٷلگٸسٸ. وسىلاي دەگەن ساياساتتانۋشىلار الداعى سايلاۋدان زور ٷمٸت كٷتەدٸ.سول ٷشٸن الداعى اۋىل ەكٸمدەرٸن سايلاۋعا ەربٸر ازامات جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراۋى كەرەك. «ەكٸم ەندٸ - بيلٸكتٸكٸ ەمەس, سٸزدٸكٸ - اۋىلدىكٸ» دەگەن پٸكٸردە.
